Morgunblaðið - 21.09.2008, Síða 15

Reuters
Í einni röð Rússneski herinn á ferð í
Suður-Ossetíu. Rússa ætla á næsta
ári að auka útgjöld til hern-
aðarmála um fjórðung, en eiga
langt í land með að byggja herinn
upp eftir hrun hans í kjölfar þess að
Sovétríkin leystust upp.
MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 21. SEPTEMBER 2008 15
» Þótt þetta sé vissulega svo-lítið ný staða þá tel ég ekki,
eins og sakir standa, ástæðu til
þess að líta svo á að okkur stafi
einhver ógn af Rússum.
Ingibjörg Sólrún Gísladóttir , utanrík-
isráðherra, um auknar ferðir Rússa um
loftvarnarsvæði Íslands.
» Þetta er eins og að takaShakespeare á tólf mínútum.
Hjálmar H. Ragnarsson, rektor Listahá-
skóla Íslands, á málstofu Menntaþings
2008 um list og verknám, skapandi starf á
öllum skólastigum, en honum finnst vanta
alla stefnu í list- og verkmenntun í grunn-
og framhaldsskólum.
» Þetta má ekki verða at-vinnuvegur.
Matthías Halldórsson , að-
stoðarlandlæknir, í um-
ræðunni um stað-
göngumæður.
» En við töp-um ekki nein-
um fjármunum
þótt þeir hafi fallið
með þessum hætti í
dag.
Davíð Oddsson , formaður
bankastjórnar Seðlabanka Ís-
lands, um áhrifin hér á landi af
gjaldþroti bandaríska fjárfesting-
arbankans Lehman Brothers.
» Annað hvort á aðstyrkja krónuna til þess
að nota hana til frambúðar
eða taka upp evru sem
gjaldmiðil á Íslandi.
Úr skýrslu gjaldmiðilsnefndar
Framsóknarflokksins.
» Ég er með kúlur á hausnumog marbletti hér og þar á
skrokknum.
Kristján Jóhannsson , óperusöngvari, átt-
aði sig ekki á þrengslunum þegar hann var
að æfa fyrir hlutverk sitt í Pagliacci í Ís-
lensku óperunni.
» Mér finnst ótrúlegt hvernigkomið er fram við mann í
þessu kerfi.
Móðir í Hafnarfirði , sem komst að því að
lögheimili ólögráða sonar hennar hafði
verið fært til Noregs að henni forspurðri.
» Það væri í raun mín fyrstaráðlegging í dag, setjið svona
20-30% af ykkar sparifé í gull
eða silfur.
Ingólfur H. Ingólfsson , fjármálaráðgjafi
og eigandi Spara.is, ráðleggur sparifjár-
eigendum að dreifa áhættu sinni sem
mest og reyna að tryggja öryggi sinna
peninga.
» Ákvörðun um viðmið-unariðgjald í jafna rétt-
indaávinnslu.
Yfirskrift bréfs sem Lífeyrissjóður
verslunarmanna sendi sjóðs-
félögum.
Ummæli vikunnar
Aðalhlutverk
Jamie Lee
Curtis við
frumsýningu
„Beverly Hills
Chihuahua“.
sæll í Mexíkó að maðurinn minn
ætti ekki að láta tækifærin, sem
biðu hans þar, bíða eftir sér. Hann
gerði sér lítið fyrir og hringdi ör-
stutt símtal meðan ég sippaði og
talaði við „einhvern“ á hinum enda
línunnar og sagði viðkomandi að
ráða Stefán til vinnu umsvifalaust.
Ég reyndi í andnauð að koma því
að að Stefán talaði ekki stakt orð í
spænsku en honum fannst það al-
gjört aukaatriði og sagðist sjálfur
geta gert hvaða framburð-
artilbrigði sem til eru jafnt á
spænsku og ensku. Og í kjölfarið
leiddi hann mig í allan sannleik um
muninn á mæltri spænsku um víða
veröld með tóndæmum og handa-
pati.
Það tók nú steininn úr þegar ég
spurði hann hvort hann gæti bent
mér á ódýrt hótel í Orange-sýslu.
Hann hélt það nú og þuldi upp hót-
elkeðjur og sagðist einmitt eiga vin-
gott við marga eigendur þeirra. Að
síðustu bætti hann við að á langri
ævi hefði hann einnig starfað sem
einkaþjónn á Beverly Hills-hótelinu
og hann hefði þar unnið með mörg-
um frægum einstaklingum.
Eftirminnilegastur hefði verið
soldáninn af Brunei sem hefði ráðið
hann um árabil í þjónustu sína. En
þarna í frásögninni varð hann
skyndilega alvarlegur og sagði
lágt:
„Ég varð að hætta hjá honum.“
Nú? spurði ég. Hversvegna?
„Because he wanted more!“
Nú já, hugsaði ég með mér og
áræddi að ganga eftir því við hann
hvað „meira“ þýddi í þessu sam-
hengi. Þjálfarinn setti í brýnnar og
sagði síðan grafalvarlegur:
„You dońt mess with these
people.“
Þögn.
Svo rétti hann mér handlóðin
með augnaráðinu: þú veist hvað ég
á við!
Ég verð að viðurkenna að ég var
litlu nær enda eru kynni mín af sol-
dáninum af Brunei engin.
Ef það reynist satt að þjálfarinn
sé fjörutíu og sjö ára þá verð ég við-
urkenna að ég vorkenni honum of-
urlítið. Það er annað mál ef hann
væri segjum til dæmis tuttugu árum
yngri en hann segist vera. Þá hefði
maður lúmska samúð með skreytn-
inni, hugmyndafluginu og duldum
væntingum mannsins til lífsins.
Vegir mannshuganns eru lyginni
líkastir.
er hægt að fullyrða að þar fengu
Rússar tækifærið sem þeir höfðu
beðið eftir til að láta til skarar
skríða og sýna að valdajafnvægið í
Austur-Evrópu hefur breyst.
Ljóst er að rússneski herinn
stenst herjum Vestur-Evrópuríkja
ekki snúning, hvað þá Bandaríkja-
her. Rússar ætla heldur ekki í
stríð við Vestur-Evrópu, en þeir
vilja sýna að þeir eru tilbúnir til
að beita hernum til að vernda það
sem þeir líta á sem sitt áhrifa-
svæði. Er Atlantshafsbandalagið
tilbúið að fara í stríð við Rússa?
Rússar eru sannfærðir um að
Bandaríkjamenn þrengi markvisst
að sér og finnst það hvernig óskir
þeirra – til dæmis í málefnum
Kosovo og varðandi staðsetningu
eldflaugavarnarkerfa í Póllandi og
Tékklandi – eru hunsaðar renna
stoðum undir þessa tilfinningu.
Vildu afhjúpa Bandaríkin
Rússar vildu því láta finna fyrir
sér og því þarf ef til vill ekki að
koma á óvart að þeir skyldu gera
það með þunga og án tillits til
mannfalls í röðum óbreyttra borg-
ara og eyðileggingar á heimilum
þúsunda manna.
Eins og George Friedman bend-
ir á í grein í tímaritinu The New
York Review of Books fletti innrás
Pútíns ofan af opinberu leynd-
armáli: „Á meðan Bandaríkjamenn
eru uppteknir í Mið-Austurlöndum
eru þeirra tryggingar innistæðu-
laus orð. Þessi lexía er ekki ætluð
Bandaríkjamönnum. Að mati
Rússa þurfa Úkraína, Eystrasalts-
ríkin og Mið-Asíuríkin að átta sig
á henni. Pútín vill líka að hún
komist til skila í Póllandi og Tékk-
landi,“ skrifar hann og bætir við.
„Rússarnir vissu að Bandaríkja-
menn myndu fordæma árás
þeirra. Það spilar í raun upp í
hendurnar á Rússum. Eftir því
sem háttsettir forustumenn í
Bandaríkjunum eru háværari,
þeim mun meira áberandi verður
aðgerðarleysi þeirra og Rússar
vildu koma til skila þeirri hug-
mynd að ekkert sé að marka það
sem Bandaríkjamenn segjast
ábyrgjast.“
Rússar eru að byggja upp her
sinn að nýju. Þeir leggja nú líkt
og viðtekið er í hernaði áherslu á
hreyfanleika og viðbragðsflýti og
vilja geta flutt herlið með litlum
fyrirvara innan Rússlands. Þeir
leggja einnig áherslu á kjarn-
orkuvopn. Þeir eru að vinna að
smíði langdrægra kjarnaflauga og
skammdrægra kjarnaflauga af
SS-26 gerð, sem draga 400 km, og
að þróa nýja gerð af stýriflaugum.
Þeir eru talsvert á eftir áætlun, en
þeir eru sterkir á þessu sviði og
vilja bæta upp veikleika sinn í
smíði hefðbundinna vopna með
kjarnorkuvopnum. „Á heildina litið
er hernaðargeta Rússa vel undir
50% af því, sem Sovétríkin höfðu,“
sagði Peter Felstead, ritstjóri Ja-
ne’s Defense Weekly þegar Rúss-
ar byrjuðu aftur að fljúga eftirlits-
flug með langdrægum
sprengjuflugvélum sínum í fyrra.
Rússneski herinn er farinn að
hnykla vöðvana, en styrkurinn er
ekki til staðar – enn.

 
       



Í HNOTSKURN
»Samkvæmt gögnum frið-arrannsóknarstofnunar-
innar SIPRI í Stokkhólmi
vörðu Rússar 35,3 milljörðum
dollara til hernaðarmála 2007,
um fjórum milljörðum meira
en árið 2006. Stofnunin gefur
ekki upp hlutfallið af þjóð-
arframleiðslu fyrir síðasta ár,
en 2006 var það 3,6%.
»Árið 1990 þegar Sov-étríkin voru enn við lýði
var 171 milljarði dollara varið
til hernaðarmála eða 12,3% af
þjóðarframleiðslu. Það ár
voru útgjöld Bandaríkja-
manna til hernaðarmála 457
milljarðar dollara.
»Bandaríkjamenn verja núlangmestu fé til hern-
aðarmála af öllum ríkjum
heims. Í fyrra settu þeir 546
milljarða dollara í málaflokk-
inn. Útgjöldin voru 511 millj-
arðar 2006 eða 4% af þjóð-
arframleiðslu. Allar eru
tölurnar miðaðar við verðlag
árið 2005.
»Hlutur Bandaríkjamannaaf heildarútgjöldum ríkja
heims til hernaðarmála var í
fyrra 45%. Næstir koma Bret-
ar, Frakkar, Japanar og Kín-
verjar með 4-5% hlut af heild-
inni. Hlutur Rússa var 3%.