Sjómannablaðið Víkingur - 01.10.1984, Síða 76

Hann Skötti karlinn
Jónas Árnason
rithöfundur ásamt
Jóni Sigurðssyni,
sem er miklu þekktari
sem Jón Kristófer
kadett í hernum. Um
lífshlaup Jóns kad-
etts og þann demon
sem honum hefur
lengi fylgt, skrifaði
Jónas bókina „Synd-
in er lævis og lipur“,
sem mikið hefur verið
lesin. Nafn hennar er
fengið úr Ijóði Steins
Steinars um kadett-
inn.
„Syndin“ er að koma
út öðru sinni um
þessarmundir.
Hér var um aö ræöa
mótor af hinni
alkunnu Glóöar-
hausaætt. Þaö ereitt
afprinsípum þeirrar
ættar aö ætla sér
góöan tíma til aö
fara ígang.
76 Víkingur
Ný bók eftir Jónas Árnason er að koma út um þessar mundir. Hún ber nafnið
„Fleira fólk“, sem mönnum þótti eðlilegt í framhaldi af aö fyrsta bók Jónasar hét
„Fólk“. Nú eru liönir tveir tugir ára síðan Jónas sendi frá sér bók, enda þótt hann hafi
síður en svo setið aðgeröalaus og nagað pennastöngina á þeim árum. íslenska þjóö-
in, og aðrar þjóöir reyndar einnig, hafa notiö leikrita sem hann hefur skrifaó, og sung-
iö marga söngva eftir hann. En nú er sem sagt aö koma út ný bók frá honum, og kann
aö vera aö sumum þyki þaö vonum seinna.
í „Fleira fólk“ er aö finna pistla af ýmsu tagi, dagblaöapistla, dagbókarbrot og upp-
rifjun gamalla minninga. Þar er sagt frá raunverulegum atburóum og raunverulegu
fólki og kemur höfundurinn þar meira og minna við sögu. Flest þaö sem áöur hefur
veriö birt af efninu er endurunniö og aöeins litið, ef nokkuö, hefur áöur birst í þeirri
mynd sem þaö birtist á hinni nýju bók.
Kjartan Guöjónsson listmálari teiknaði myndir viö suma þætti bókarinnar og er
gildi hennar enn meira fyrir þaö.
Víkingurinn fékk leyfi til þess aö birta eina frásögnina í bókinni, ásamt myndskreyt-
ingum Kjartans Guöjónssonar.
Sagan „Hann Skötti karlinn" var skrifuö í júlí 1954. Trúlegt þykir mér aö hún eigi
eftir aö vekja áhuga margra á aö eignast bókina.
S.V.
Skötuselurinn er ófríöur fiskur, vægast sagt,
ákaflega breiðleitur eins og Egill Skallagríms-
son með ferlega skolta. Hann hefur átt heima á
miklu dýpi í liðlega 100000000 ár, og líklega er
hann orðinn svona breiðleitur vegna þess
þrýstings sem verið hefur á hausnum á honum
allan þennan tíma. Þar í djúpunum er svo
dimmt að eiginlega hefur það ekki neitt upp á
sig að vera þar með augu; miklu heppilegra að
vera með radar. Enda er skötuselurinn með
nokkurskonar radar upp úr hausnum, langa og
næma fálmara. En hann er líka með augu. Ekki
verður sagt að þau augu auki mikið á fríðleik
hans. Sumum finnst hann ijótari en sædjöfull-
inn.
Skötuselir eru yfirleitt heimakærir. Stöku
sinnum verður þó vart við skötuseli sem hafa
synt úr djúpunum og jafnvel alveg upp íþirtuna
við yfirborðið. Ekki veit ég hvernig á því
stendur. Nema mér dettur í hug að kannski séu
þessir skötuselir að athuga til hvers þeir séu
með augu.
Og nú kemur saga um einn slíkan, dapurleg
saga því miður, en það er ekki mér að kenna.
Hann ætiaði að gá sem snöggvast inn í
Hornafjarðarós í byrjun þessa mánaðar, júli, á
innfallinu. Sem aldrei skyldi verið hafa. Hann er
harður straumurinn íþeim ós. Hann kemst upp
í níu mílur. Hann tók skötuselinn með sér inn í
fjörðinn. Og þá hætti skötuselnum að lítast á
blikuna. Því að hér var sjórinn næstum alveg
ósaltur og annarlegur á bragðið og svo ægi-
lega gruggugur að skötuselurinn sá ekki glóru,
og jafnvelradarinn brást honum aldreislíku vant,
og hann þvældist fram og aftur um fjörðinn það
sem eftir var af innfallinu og allan liggjandann
og drjúgan part af útfallinu líka. Þá biluðu í
honum taugarnar og hann ,,panikkéraði“ og
hljóp á land.
Það mun hafa gerzt um svipað leyti og ég
klöngraðist um borð í tveggja tonna trillu sem lá
við vesturhornið á uppfyllingunni í Höfn og
settist á framþóftuna. Trilla þessi kom á sínum
tima hingað til Hornafjarðar norðan frá Bakka-
gerði við Borgarfjörð. Eigandi hennar, ágætur
kunningi minn, hafði boðið mér með sér í
færaróður. Hann hófst handa um að koma
mótornum i gang. Það tók sinn tíma. Eins og
reyndar við var að búast. Hér var um að ræða
mótor af hinni alkunnu Glóðarhausaætt. Þaðer
eitt af prinsípum þeirrar ættar að ætla sér
góðan tíma til að fara í gang. Þeir frændur
heimta sitt akademíska kortér eins og fleiri.
Nema hann þessi gerði sig ekki ánægðan með
eitt slíkt kortér. Þegar liðnar voru rúmlega tutt-
ugu mínútur var hann enn ekki farinn að sýna
nein afgerandi merki þess að hann ætlaði sér í
gang.
Þá tók ég eftir þvíað leikbræðurnir Lúlli, Gísli
og Ingólfur voru að koma inn eftir vesturfjör-
unni sem blasti við méryfir trillustafninum. Þeir
drógu á eftir sér einhvern ókennilegan hlut og
ég gerði mér strax Ijóst að miklir atburðir höfðu
gerzt. Svo ég sagði við kunningja minn að ég