Náttúrufræðingurinn

Ukioqatigiit

Náttúrufræðingurinn - 1999, Qupperneq 59

Náttúrufræðingurinn - 1999, Qupperneq 59
r Migralions of Hernngs between 4. mynd. Göngur Norðurlandssíldarinnar milli íslands og Noregs voru sannaðar með merkingum (Árni Friðriksson & Aasen 1950). myndir sínar um göng- ur síldarinnar og lifn- aðarhætti. Bókinni fylgdi ítarlegt ágrip á ensku og var hún sann- kallað tímamótaverk. 1 annan stað tók Arni sér ferð á hendur vorið 1944 til Bandaríkjanna því að þar hafði hann frétt af nýrri aðferð til að merkja síld. I stað þess að festa útvortis- merki á bak síldarinnar fólst þessi nýja aðferð í því að lítilli stálplötu var komið fyrir í kviðarholi síldarinnar. Merkin voru síðan endurheimt í síldar- verksmiðjunum á raf- seglum sem síldar- mjölið fór fram hjá eftir að síldin hafði verið brædd. Þar sem allar merkingartilraunir með hefðbundnum aðferð- um höfðu mistekist þótti Árna nauðsyn- legt að kynnast þessari nýju aðferð og strax eftir að styrjöldinni lauk hóf hann í samvinnu við norska starfsbræður sína, einkum Olav Aasen, að undirbúa síldar- merkingar. Fyrstu merkingarnar hér við land fóru fram sumarið 1948 og strax á vetrar- vertíðinni 1949 komu fyrstu endurheimturn- ar fram við vesturströnd Noregs (4. mynd). Þannig sannaðist að Ámi hafði haft rétt fyrir sér, 14 árum eftir að hann setti ffam hugmyndir sínar í tímaritinu Ægi 1935. Þessum síldarmerkingum var fram haldið í 20 ár, eða uns norsk-íslenski sfldarstofninn hrundi í lok 7. áratugarins. Á þeim tíma komu fram mörg þúsund merki í Noregi úr sfld sem merkt hafði verið við ísland og einnig fjöldi merkja á íslandi úr sfld sem merkt hafði verið á hrygningarslóðinni við Noreg. Niðurstöður merkinganna sýndu ekki einungis göngur síldarinnar heldur reyndist unnt að nota hlutfall endurheimtra íslenskra merkja við Noreg til þess að meta stærð sfldarstofnsins í byrjun 7. áratugarins. Eins og nærri má geta varð Ámi víðfrægur af þessum rannsóknum, enda þótt norskir starfsbræður ættu ákaflega erfitt með að kyngja því að það hefði verið Islendingur sem komst að hinu sanna um göngur norsku vorgotssfldarinnar, eins og þeir kalla gjaman þennan sfldarstofn. Meira að segja Finn Devold, helsti sfldarsérfræðingur Norðmanna á þessum ámm og mikill og góður kunningi Áma, lagði sitt af mörkum til að þegja niðurstöðumar í hel og eigna sjálfum sér og öðrum norskum starfsbræðrum heiðurinn. Til að fylgja merkingunum eftir kom Árni Friðriksson því til leiðar að nýtt fiskileitar- tæki (Asdic) var setl urn borð í varðskipið Ægi árið 1953 og má segja að það hafi markað tímamót í sfldarrannsóknum og sfld- veiðum íslendinga, því allir vita hve gífurleg aflaaukning varð í sfldveiðunum með til- komu þessara tækja. 57
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68

x

Náttúrufræðingurinn

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.