Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 1957, Blaðsíða 37

Náttúrufræðingurinn - 1957, Blaðsíða 37
HAGNÝTING SKELDÝRA 83 a b 3. mynd. Perluskel (M. margaritifera). a, ytra borð. b, innra borð. snigillinn (Cyprea moneta) í stað peninga, og enn aðrar tegundir eru notaðar £yrir matarílát og skírnarfonta. Þá nota margir, þar á meðal íslendingar, stórar skeljar sem öskubakka, t. d. Pecten-teg- undirnar hörpudisk (P. islandicus) og risadisk (P. maximus). Enn- fremur hafa íbúar Salomonseyja mikinn átrúnað á eggjapopp- unni (Ovulum ovum). Raða þeir skeljunum hlið við hlið framan á hið háa stefni á skipum sínum, og telja sig þá örugga að rata um saltan sjá á nóttu jafnt sem degi. Þá er kuðungur einn, sem vísindamenn nefna Cymatium nodi- ferum, lifir hann í Kyrrahafi, Indlandshafi og Miðjarðarhafi. Hann notuðu liinir fornu Rómverjar í herlúðra. Og í Austurlöndum er þessi sama tegund notuð enn sem veiðihorn og einnig sem blásturs- horn meðal hjarðsveina. Sömuleiðis nota japanskir prestar hana við framkvæmd ýmissa helgisiða. Þá má ekki gleyma hinni frægu skarlatsnekkju Murex, sem fram- leiðir efni til litunar. Efnið, sem er gulur vökvi, kemur úr kirtli innan á möttli dýrsins; vökvi þessi verður purpurarauður, þegar birtan leikur um hann. Liturinn var mikið notaður meðal menn- ingarþjóða fornaldarinnar. Konungar Persaveldis og annarra Vest- ur-Asíuríkja, svo og glysgjarnir yfirstéttarmenn þessarra landa báru purpuralitaðan klæðnað. Auðguðust Föníku-kaupmenn um drjúg- an skilding á því að veiða eða láta veiða purpurasnekkjuna og selja litinn eða litað efni í fatnað. Þær tegundir, er aðallega voru not- aðar til framleiðslunnar, heita M. brandaris og M. trunculus. Loks skal getið um hagnýtingu skeljanna til stóriðnaðar, og á ég
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.