Vikan

Tölublað

Vikan - 07.10.1965, Blaðsíða 18

Vikan - 07.10.1965, Blaðsíða 18
THOMAS N. CARMICHAEL: Stórskotalið Bretanna itóf nú eld- í> hríð aS lífvörðunum, en þeir létu sér hvergi bregða; urðu menn Well- ingtons að þoka fyrir þeim skammf vestur af La Hciye Sainte. Þeir þeystu á harðarstökki nið- ur brattann, sverðin brugðin og Scotland Forever ó vörunum, og grundin dunaði undan hófum gunn- fákanna. Þeir riðu framhjá fagn'- andi fylkingum Hálendinga og beint á bláklæddan múg frönsku fótgönguliðanna, sem sóttu fram með fellda byssustingi. í óhlaupi sínu geystust skozku grámennirnir (Scots Greys) gegnum sundurtættar fylkingar fótgönguliðsins inn f sög- ur þær og þjóðsögur, sem nú eru sagðar um eina af úrslitaorrustum þeim, er háðar hafa verið í ver- öldinni — orrustuna við Waterloo. Þessi orrusta hófst f belgískri sveit sfðla morguns þann átjánda iúní 1815, og eftir aðeins tíu tíma orrahríð hafði Evrópusagan breytt heldur en ekki um stefnu. A8 lokn- um ógnum þessa eina dags, sem sviptu fimmtán þúsund manna Iffi eða heilsu og lömuðu stóran her franskan, lá leið Evrópu til nýrri tíma og bjartari og iðnvæðingar nftjándu aldar. „Við Waterloo skipti alheimurinn um andlit", sagði Vic- tor Hugo. En á ensku er þetta heiti notaS sem tákn úrslitaósigurs, því f orr- ustunni, sem við það er kennd, lauk ferli mesta sigurvegara sfð- ustu alda. Að morgni orrustudags- ns var Napóleon keisari Frakklands og voldugri en nokkur annar evrópskur einstaklingur; að kvöldi þess sama dags var hann flótta- maður, hundeltur af hermönnum, sem höfðu skipun um að hengja hann jafnskjótt og þeir næðu hon- um. Framabraut Napóleons hafði haf- izt tuttugu árum fyrir Waterloo- bardaga, þegar hann sundraSi upp- þotsreifum Parísarmúg meS fall- byssuskothríð. 1804 varð hann keis- ari Frakklands og á næstu fimm árum sigraði hann alla meirihátt- ar þjóðhöfðingja ó meginlandinu. Aðeins England stóðst hann, með tilstyrk flota sfns. En um síðir gekk Napóleon of langt á sigurbraut sinni. Spánverj- ar gerðu uppreisn gegn Frökkum og Bretar sendu þeim hjálparlið undir stjórn hershöfðingja að nafni Arthur Wellesley. Hann sigraði hershöfðingja Napóleons hvern á fætur öðrum og var gerSur aS her- toga af Wellington. Napóleon réS- ist hinsvegar inn f Rússland og fór þar hinar mestu hrakfarir. Tveim- ur árum sfSar - 1814 - flúSi hann f útlegð undan herjum Austur- ríkismanna, Prússa og Rússa. Og fró hæli sínu í útlegðinni — mið- jarðarhafseynni Elbu — hóf Napó- leon hið fífldjarfa tafl, sem var á enda leikið við Waterloo. Þegar Napóleon fór til Elbu, var hann aðeins fjörutfu og fjögurra ára og hafði síður en svo óhuga fyrir að setjast á helgan stein. „Þér er ekki ætlað að deyja á eyiu þessari", sagði móðir hans við hann. Napóleon fylgdist kótur með ókyrrðinni, sem stöðugt fór vaxandi í Frakklandi und- ir stjórn Búrbónans Lúðvfks átjánda. Mestir Búrbónafjendur voru fyrrverandi hermenn Napóleons, sem margir lifðu nú á rýrum eftirlaunum. í febrúar 1815 sneri Napóleon aftur til Frakk- lands, sannfærður um að herinn myndi ganga í lið með honum. Fyrsta marz tók hann land á Rívferunni með tæp- lega þúsund manna liði. „Eg harð- banna að nokkru frönsku blóði sé út-

x

Vikan

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vikan
https://timarit.is/publication/368

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.