Fróði - 01.05.1913, Blaðsíða 18

274
FRÓÐI
sterkan áhuga maðurinn skuli hafa á hinu og þessu, eður hvað
iniklu afli hann skuli beita til að fá því framgengt. Þetta getur
því gjört útslagið, hvað snertir lyndiseinkunnir mannsins, smekk
hans, tilfinningar, hugsanir, eftirlanganir og gjörðir.
Þá geta menn og sjeð það sjálfir, ef að menn hugsa út í það,
að það er algjörlega undir vilja mannsins komið, hvað mikla eður
sterka athygli menn beina að einu eður öðru. Ef að viljinn slepp-
ir haldi á athyglinni, þá reikar hugurinn frá einu til annars. Það
eru þá þúsundir hugmynda sem flækjast fyrir hugarsjón vorri, svo
að alt verður f einni þoku eða flækju, sem <5mögulegt er að greiða
sundur, og það er eins og straumurinn af þessum þokumyndum
sje látlaus og endalaus, en hann eyðileggur fyrir oss alla eftirtekt,
alt minni, allan lærdóm, öll áform, alla staðfestu, orðheldni, ær-
legheit og manndygð.
En þó að mörgum kunni að finnast það undarlegt og erfitt f
fyrstu, þá geta menn áreiðanlega. tamið viljann til þess, að hafa
hald á öllum þessum þokumyndum eða á öllum þeim myndum,
sem skapast geta eða leiðst fram í sálu mannsins. Og það er
hlutur eður starf, sem manninum er meira áríðandi en nokkuð
annað.
Það er ekki nóg að maðurinti þekki hinar siðferðislegu skyld-
ur sfnar, að elska og umbera og fyrirgefa, að starfa og vinna, að
afneita sjálfum sjer, að leggja á sig erfiði og útlát fyrir náunga og
skyldmenni og velferð fjelags þess, sem hann lifir í. Hann þarf
líka að temja vilja sinn til þess, að uppfylla þessar skyldur. Hann
verður að móta lyndisfar sitt smátt og smátt með ótal tilraunum
og verkum, alveg eins og smiðurinn teygir hinn glóandi járntein
með ótal höggum, þangað til að hinn spannarlangi járnbútur er
orðinn að þriggja feta Ijá eða skeifum undir fjóra hestfætur. Og
eins og enginn maður er svo fávís að ætla sjcr að gjöra þetta með