Fróði - 01.05.1913, Side 28

2§4-
FRÓÐl
Dálíiið um heyrnina.
Menn segja vana1ega,að hljdðið berist í lofcinu. Þegar þrum-
an ríður, þá heyrum vjer þetta þurtga, drynjandi hljóð, og vitum
oft, að það kemur að langar leiðir, og þá er ekki nema eðlilegt, að
vjer ætlum, að hljóðið berist f loftinu, og svo heyrum vjer þetta
hljóð, þegar það kemur að eyranu. Sem dæmi þessa höfum vjer
hið gamla orðtak.þegar kyrt og rólegt er á kvcildin stundum “það
er hljóðbært loftið núna’’. En f rauninni er þetta alt saman vit-
leysa, því að ekkert hljóð berst um loftið; það eru öldur sem ber-
ast. Það fer titringur um loftið, en það er ekkert hljóð f þeim
titringi iyrri, en að eyranu kemiir. Mönnum kann að finnast.
þetta óskiljanlegt og ætla að það sje vitskcrtur maður, sem haldi
þessu frarn, en það kemur af þvf, að menn þekkja ekki hluti þessa
eins og margt annað, sem menn fmynda sjer, að þeir skilji.
Öldur þessar koma af titringi loftsins og eru f sjálfu sjer
hljóðlausar, en þegar þær snerta bumbuna f eyranu, þá fer hún að
titra. Og enn þá er ekkert hjjóð. En við titring bumbunnar
snertir hún smábeinin f eyranu, svo þau fara á stað og þau slá á
lieyrnartaugarnar. — En enn þá er ekkert hljóð. — En heyrnar-
taugarnar fiytja lireyfingar þessar lengra inn f heilann til þess
staðar, þar sem miðpunktur heyrnarinnar er. Og þar lol<sins fer
eitthvað það fram sem lætur oss hej’ra þetta, sem \’jer köllum
hljóð. Þessar öldur eru þá komnar á skrifslofu h a n s, þessa
hins dularfulla, sem stýrir eða stjórnar öllum þessum öflum eða
atburðum, sem mennirnir enn þá eru langt frá að skilja. 'Enginn
maður veit hvað þarna gjörist, veit það kannske ekki til enda
heimsins. En þarna inhi í myrkrinu og hljóðleysmu cr það, að
vjer aðgreinum orðin og atkvæðin og nóturnar og raddirnar og
hljóðin. Og þarna einhverstaðar geymist þctta alt, svo að vjer
dögum, mánuðum, árurn eða tugum ára seinna getum gripið til
þessa, og ef vjer þá viljum syngja lögin, eða hafa upp orðin, eða
setningarnar, eða hugmyndirnar, þá liggur það f augum uppi, að
vjer, eða einhver, verður að leita þetta uppi, draga það upp úr
fylgsnum djúpvitundarinnar, svo þarf það að sendast á stöðvar
þær, sem stýra raddfærunurn, ef það eru tónar eða nótur, eða til
stöðva þeirra, sem stýra fingrunum, ef vjer ætlcm að skrifa það
niður; og einlægt þurfurn vjer að heyra það þarna inni, ef vjer
eigum að geta sungið það, eða talað, eða skrifað.