Eimreiðin - 01.10.1949, Síða 79

EIMREIÐIN
RITSJÁ
315
K*‘rl)r(;yta skoðun menntaheimsins á
ollu mamilegu niáli.
Jón Stefánsson.
Wll\l\Ii\GAIi ARA ARNALDS,
Rvk. 1949 (Hlaóbúö). Minningar
Pcssar skiptast í þrjá aðalkafla.
yrsti kaflinn er sjálfsævisaga höf-
'"’darins. það seni hún nær, bernskn-
°g ®skuárin, skólaaldurinn og fyrstu
^arfsárin að lionum liðnum. Annar
“flinn er tun skilnað Norðmanna
rá Svíum árið 1905, en með því
")áli fylgdist höfundurinn vel, þar
Sei» hann dvaldi í Noregi um þær
’rmndir sem skilnaðurinn fór fram.
lar kynntist hann mörgum ágætum
rPönnum, meðal annarra skáldinu
jörnstjerne Björnson og fjölskyldu
ans, 0g gefur af Jlennj góða lýs-
,riKu. Um Bergljótu söngkonu, dótt-
’lr Björnsons, þá er giftist Sigurd
bsen, segir Amalds að hún hafi haft
j’ 3®ra rödd, en ekki mikla“. Það
eynir sér ekki, að hann liefur orðið
lrJ ínn af þessari glæsilegu konu, og
urðar mig j,að ekk; Hann heyrjr
ana syngja árið 1902. Ég myndi
I 'ia sagt liafa, að hún hefði haft
,æiVi ^agra rödd og mikla, því svo
annst mer ð Eið'8velli tólf árum sið-
r’ er hún söng þar fyrir miklu fjöl-
nenni stúdenta frá öllum Norður-
nndum. Arnalds lýsir vel Norð-
; ””num’ hrifningu þeirra og eldmóði
* skdnaðarmálinu árið 1905.
briðja kafla þessara minninga
gir frá sjálfstæðisharáttu íslendinga
“ árunum 1902—1912, Landvarnar-
nabilinu, seni höfundurinn nefnir
° med réttu, því það voru Land-
arnannenn, sem settu svip sinn á
e,Jzt stjórnmál þenna áratug, en
jamarlega í þeinl fIokki stóð höf.
' "rinn sjálfur, svo sem kunnugt
Hann lýsir þe6SU tímahili að
sjálfsögðu út frá sjónarmiði Land-
varnarmanna, rifjar upp heitt áhuga-
mál þeirra mörgu, er fylgdu þeim
flokki í sjálfstæðisharáttunni, bregð-
ur upp bjartri mynd fvrir þeim, sem
nú eru imgir og eiga að erfa landið.
I>rír síðustu kaflar hókarinnar eru
þættir, sem ekki snerta aðalefni henn-
ar, en eru skemmtilegir og skáldlegir,
eins og hókin í heild.
Það, sem mér geðjast hezt að við
þessar minningar, er fölskvalaus ein-
lægni höfundarins við sjálfan sig og
lesendurna, trú l-.ans á liandleiðslu
og sigur góðra afla í lífsbaráttunni
— og göfgin yfir frásögninni. Bókin
öll her það með sér, að hugall og
þroskaður höfundur heldur á penn-
anum. Stíll Arnalds er fágaður, laus
við alla mærð, tilgerð og ritbrellur.
Höfundurinn er mannþekkjari, og
víða gætir þess í frásögninni, að hann
er gæddur skáldlegu innsæi. Bók lians
er einn bezti fengurinn, sem horizt
hefur á hókamarkaðinn hcr á árinu,
sem nú er að kveðja.
Sv. S.
Dr. Jón Stefánsson: ÚTl í HEIMI.
Endurminningar, Rvík 1949 (Bók-
fellsútgáfan). Þessar endurminning-
ar eru ritaðar af svo miklu fjöri og
svo hreinni frásagnargleði, að maður
á illt ineð að slíta sig frá lestri
þeirra, fyrr en bókinni er lokið. Eg
hef sjaldan lesið jafn hráðskemmti-
lega sjálfsævisögu, enda er höfund-
urinn stórfróður um marga Iiluti, hef-
ur ferðast víða uin heim, kynnzt af
eigin sjón og raun mönnum og mál-
efnum, sem valdið hafa aldahvörfum
í sögunni, og kann svo vel að segja
frá, að allir atburðir, sent hann ltrær-
ir við með penna sínum, verða að
ævintýrum.
Dr. Jón Stefánsson er fæddur að