Eimreiðin - 01.10.1949, Blaðsíða 55

EIMREIDIM
STJÓRNLÖG
291
þess að formle|j;t — aðeins formlegt — stjórnhæfi fullvalda ríkis
Sæti haldizt, einn sinni með því að synja lausnarbeiðni stjórnar,
sem þó var búin að sigla þjóðarbúskapnum í strand; í annað sinn
nieð því að kveðja til utanþingsstjórn, sem flokkarnir í þinginu
gjörðu (auðvitað) óstjórnliæfa með því að synja úrlausnartillög-
nni hennar; í þriðja sinn með því að mynda þurfti minnihluta-
st]orn með „sæng uppreidda“ fyrirfram af öfundarliug hinna
^lokkanna.
^etta má þykja í fyllsta máta óbjörgulegt. -— Er liægt að búast
Vlð að slíku geti farið fram lengi áhœttulaust fyrir þjóðríkið og
fullveldi þess?
bað er hægt að stinga höfðinu í sandinn, en það bjargar ekki
þjóðinni og sjálfstæði hennar.
Sl’RlÐANDl STJÓRNKERFl.
l*að er sízt vandi að gjöra sér þess grein, hvað valdið hefur
l'inum óhagrænu stjórnliáttum.
Tveir af núverandi stjórnmálaflokkum þykjast vilja stjórna
eRir ákvæðum gildandi stjórnarskrár, þ. e. hagkerfi einkareksturs
°g atvinnufrelsis, því fylgir athafnafrelsi einstaklingsins innan
Stttra takmarkana í stjórnarskránni — og almenn mannréttindi,
8amanber orðtakið: Frjálsir menn í frjálsu landi.
Hinir tveir flokkarnir berjast gegn þessu öllu. Þeir vilja ein-
ræ3ishönd ríkisvaldsins í öllu athafnalífi, stjórnarfari og þjóðlífi
°i- þjóðnýting atvinnuveganna; því fylgir skert einstaklingsfrelsi
'V skerðing eða afnám almennra mannréttinda, eftir því hvað
'arkalega einræðið væri rekið.
Rað, sem þjóðnýtingarflokkunum vinnst á um að smeygja sínum
Jonarmiðum inn í löggjöf og stjórnliætti, á „lýðræðislegan“ hátt,
e,n þeir nefna svo, brýtur niður það hagkerfi, sem gildandi stjórn-
^,rskrá byggir þjóðarbúskapinn á. IJr þessu verður svo einhver
agkerfisgrautur eða hagkerfisleysa, bvort sem réttara Jiykir að
nefna það.
Þetta er það, sem gerzt hefur í stjórnarfarinu. Stjórnarsam-
ninan hefur alltaf verið á milli hinna andstæðu flokka og sjón-
armiða um hagkerfi og stjórnliætti. Stjórnarfarið er orðin hag-
ls,eg flækja, óupprekjanleg, órökræn og óraunhæf til heil-