Búnaðarrit - 01.01.1944, Page 204
136
BÚNAÐARRI T____________________
sjóðsins var andvirði seldra þjóðjarða frá 1883, svo
og andvirði þjóðjarða, er síðar yrðu seldar. Stofnfé
sjóðsins skyldi varið iil lánveitinga til jarðræktar, en
vöxtum mátti verja til verðlauna fyrir frábæran
dugnað í jarðabótum. Ræktunarsjóðurinn, í þessari
mynd, varð alltaf mátilaus sem lánsstofnun, þar sem
fjárráð hans voru þvi nær engin. En verðlaunaveit-
ingar sjóðsins munu nokkuð hafa glætt áhuga bænda
fyrir búnaðarumbótum. Árið 1925 eru samin lög um
Ræktunarsjóð (nr. 17 13. júni 1925). Var sjóðurinn
þá efldur að miklum mun. Hann fékk stofntillag úr
ríkissjóði, 1 Ví millj. króna, og leyfi til þess að gei'a
lit vaxtabréf, er ríkissjóður ábyrgðist, auk annara
minni tekjustofna.
Sjóðurinn mátti veita lán gegn fasteignaveði, allt
að % virðingarverðs veðsins. Auk þess mátti veita
lán gegn afgjaldskvöð á býlum leiguliða, svo og gegn
ábyrgð hreppsnefnda eða sýslunefnda. Nær eingöngu
hafa verið veitt fasteignaveðslán.
Lán mátti veita til alls konar ræktunarfram-
kvæmda, svo og til húsabóta, jafnt peningshúsa og
ibúðarhúsa í sveitum, byggðra úr varanlegu efni.
Lánstiminn var misjafn, lengstur til húsabygginga,
allt að 25 ár. Vextir skyldu fara eftir sölu bréfanna,
en skyldu þó helzt ekki vera hærri en 6%.
Á Alþingi 1935 er svo þessum löguxn breytt (lög
nr. 91 3. maí 1935, sbr. lög nr. 105 s. d.) þá er láns-
timi lengdur í 35 ár mest. Snertir það einkum húsa-
byggingar. Hámark útlánsvaxta er þá lækkað i 5%.
Til sjóðsins er þá lagður sá hluti viðlagasjóðs, sem
er uinfram eign veðdeildar Búnaðai’bankans 1. jan.
1935.
Frá því að Ræktunarsjóður hinn nýi tók til starfa
árið 1925 og til ársloka 1943, hefur hann veitt lán til
hiísabóta að upphæð ca. 3 millj. 600 þús. krónur.
Eilthvað lílilshátlar mun hafa verið lánað út á hiis