SunnudagsMogginn - 30.05.2010, Side 32

32 30. maí 2010
M
ikil gróska virðist í íslenskri heimild-
armyndagerð því vísa þurfti mörgum
myndum frá Skjaldborgarhátíðinni að
þessu sinni, það komust mun færri að en
vildu með myndir sínar.
Á dagskránni voru frumsýndar um tuttugu íslenskar
heimildarmyndir en auk þess voru sýndar þrjár fær-
eyskar myndir, fjögur verk í vinnslu og svo Björgunar-
afrekið við Látrabjarg eftir Óskar Gíslason sem frum-
sýnd var fyrir 61 ári.
Frítt á allar sýningar
Dagskráin er þétt og það er varla nema fyrir þá alhörð-
ustu að sjá þær allar. Þó svo ekki sé hægt að telja inn í
bíóið, þar sem frítt er á allar sýningar, þá mættu hátt í
400 manns í hrefnuveisluna og út frá því mætti kannski
áætla fjölda hátíðargesta.
Kvikmyndasýningar hófust klukkan 10 laugardags-
og sunnudagsmorgun og mátti merkja að eftir því sem
leið á daginn bættist í áhorfendafjöldann. Heimamenn
voru einnig meira áberandi á meðal áhorfenda en oft
áður og virðast Patreksfirðingar vera að uppgötva að
hátíðin er ekki síður fyrir þá en aðra, þó þeir standi
vaktina á öllum öðrum vígstöðvum.
Þarna mátti sjá myndir eftir gamalreynda kvik-
myndagerðarmenn eins og Þorstein Jónsson, Þorfinn
Guðnason, Pál Steingrímsson og Helga Felixson. Þarna
voru einnig nýliðar og allt þar á milli.
Myndirnar voru af margvíslegu tagi, efnistök um
margt ólík, lengd allt frá örstuttu upp í fulla lengd og
þær höfða sjálfsagt ekki allar til allra. Þó má segja að
þær svali flestar vissri forvitni, þessari íslensku forvitni.
Við fáum innsýn inn í svo margt. Sveitalífið í Kjósinni,
kynnumst Íslendingum vítt og breitt um landið sem
hafa sitthvað að segja um hrunið, draumur konu rætist
þegar skipið Skaftfellingur er flutt frá Vestmannaeyjum
aftur heim til Víkur í Mýrdal, við fylgjumst með tveim-
ur eldri borgurum sem fara til Kína með viðskipta-
hugmynd, fylgjumst með bátasmíði á Reykhólum og
margt fleira.
Við höfðum kannski ekki velt þessum hlutum sér-
staklega fyrir okkur, en við það að sitja í Skjaldborg-
arbíói og fá tækifæri til að sjá allar þessar myndir,
kviknar einhver áhugi. Forvitni sem maður hafði ekki
hugmynd um að væri til staðar er svalað. Hvernig sem
gæði myndanna eru situr alltaf eitthvað eftir – stundum
eintómar spurningar og jafnvel furða, oftar ánægja með
að hafa fengið að kynnast þeim persónum sem fjallað er
um, málefninu eða landshlutanum. Vonandi fá sem
flestir tækifæri til að sjá þessar myndir.
Heiðursgesturinn frá Færeyjum
Heiðursgestur hátíðarinnar var að þessu sinni færeyska
kvikmyndagerðarkonan Katrin Ottarsdóttir. Á hátíð-
inni voru sýndar þrjár portrettmyndir eftir hana um
þrjá færeyska listamenn, sem að hennar mati eru
merkilegustu núlifandi listamenn Færeyja, en það eru
Tóroddur Paulsen, Jóanes Nielsen og Hans Pouli Olsen.
Katrin hefur bæði gert leiknar myndir og heimild-
armyndir. Ein þekktasta mynd hennar, Bye Bye Blueb-
ird frá árinu 1999, er leikin vegamynd sem gerist í Fær-
eyjum. Henni var ekki vel tekið í heimalandinu í fyrstu,
að sögn Katrinar, en er í dag orðin einskonar cult-
mynd hjá unga fólkinu. Myndin hlaut Tiger-verðlaunin
á alþjóðlegu kvikmyndahátíðinni í Rotterdam árið
2000. Þess má geta að Hilmar Örn Hilmarsson gerði
tónlistina við myndina. Fyrsta mynd hennar, Atlantic
Rhapsody (1989), var jafnframt heimsins fyrsta leikna
færeyska myndin og sló hún öll aðsóknarmet í Fær-
eyjum þegar hún var sýnd, en á sama tíma voru kvik-
myndirnar Rambó og Out of Africa í færeysku bíói.
Katrin sat fyrir svörum á hátíðinni, en þar kom með-
al annars fram að eftir þessar þrjár heimildarmyndir
vildi hún snúa sér aftur að leiknum myndum. Það tók
hana þrjú ár að gera þessar þrjár portrettmyndir, sem
hún tók, leikstýrði og klippti sjálf. Hún mætti ein til
listamannanna með myndavélina, var ekki með hóp
með sér og segir að þannig hafi hún náð betur til þeirra,
þeir gleymdu myndavélinni og hún komst nær þeim en
ella.
Fjögur verk í vinnslu voru kynnt á hátíðinni og verð-
ur spennandi að sjá afraksturinn. Þegar verk í vinnslu
eru kynnt fá áhorfendur tækifæri til að beina spurn-
ingum til leikstjóranna að loknu sýnishorni úr mynd-
inni. Myndin Amma, eftir Gunnar Konráðsson er um
ömmu hans, Stellu Stefánsdóttur. Hún eignaðist 14
börn og afkomendur hennar eru hátt í 200 í dag. Gunn-
ar sýndi 8 mínútna brot út myndinni sem lofar góðu.
Brot úr mynd um Reyni sterka var einnig sýnt, sem
og 20 mínútna brot úr mynd um Ragga Bjarna. Alveg
tímabært að gera myndir um þessa menn. Fjórða verkið
í vinnslu var um landeyðingu á Íslandi. Vonandi verða
myndirnar sýndar á næstu hátíð.
Ættleiðingarskrifstofa fyrir Skjaldborgargesti
„Hátíðin hefur mjög góð áhrif á sveitarfélagið,“ segir
Alda Davíðsdóttir, sem á og rekur Sjóræningjahúsið á
Patreksfirði ásamt fjölskyldu sinni. Hún er í stjórn
Skjaldborgar og stendur vaktina alla helgina sem vert á
kaffihúsinu. Blaðamaður leit við hjá Öldu þegar verið
var að undirbúa hrefnu- og kræklingaveislu Skjald-
borgar, sem haldin var í þriðja sinn í Eldsmiðjunni, sem
er salur í húsinu. Hún segir hátíðina hafa margvísleg
áhrif á sveitarfélagið.
„Hún hefur náttúrulega mjög góð efnahagsleg áhrif,
því að það er verið að nýta allt gistirými og í raun og
veru miklu meira, utan háannar. Þetta lengir tímann
Troðið út úr
dyrum í Skjald-
borgarbíói
Fjórða Skjaldborgarhátíðin er nú að baki og örugglega ekki sú síð-
asta ef marka má hljóðið í aðstandendum. Gestir hafa aldrei verið
fleiri og stútfullt var í bíóinu á Patreksfirði á mörgum myndanna
og vissara að mæta snemma til að tryggja sér sæti því margir
þurftu að standa eða sitja í tröppunum.
Sigríður Guðfinna Ásgeirsdóttir
Sindri Páll Kjartansson og Hálfdán Pedersen.
Huldar Breiðfjörð festur á filmu.
Andrúmsloftið á hátíðinni myndi sóma sér vel í kvikmynd og verður
Júlía Embla og Arnþrúður.
Ljósmynd/Sigríður Ásgeirsdóttir
’
Hvernig sem gæði mynd-
anna eru situr alltaf eitt-
hvað eftir – stundum ein-
tómar spurningar og jafnvel
furða...
Ljósmynd/Sindri Páll Kjartansson