Morgunblaðið - 10.05.2010, Blaðsíða 12

12 FréttirVIÐSKIPTI | ATVINNULÍF
MORGUNBLAÐIÐ MÁNUDAGUR 10. MAÍ 2010
Eftir Örn Arnarson
ornarnar@mbl.is
ÞRÁTT fyrir að viðskipti með ís-
lensku krónuna séu ekki frjáls vegna
gjaldeyrishafta virðist gengi hennar
að einhverju leyti endurspegla þró-
unina undanfarin misseri á alþjóð-
legum gjaldeyrismörkuðum. Þannig
hefur gengi íslensku krónunnar
styrkst um 9% gagnvart evrunni frá
áramótum og um 4% gagnvart sterl-
ingspundinu. Á sama tíma hefur
gengi krónunnar veikst gagnvart
Bandaríkjadal um 3% og um ríflega
2% gagnvart japanska jeninu.
Samdráttur á útflutningi
á föstu verðlagi
Þrátt fyrir að flestir fagni eflaust
þessari þróun gæti hún grafið undan
einu af því fáa sem hægt hefur verðið
að gleðjast yfir í íslenska hagkerfinu
að undanförnu: Hagstæðum vöru-
skiptum við útlönd. Sem kunnugt er
hafa orðið feikileg umskipti í utan-
ríkisverslun Íslendinga frá haustinu
2008 og var vöruskiptajöfnuðurinn
hagstæður í fyrra í fyrsta sinn frá
árinu 2002. Samkvæmt tölum Hag-
stofunnar var vöruskiptajöfnuðurinn
hagstæður um 90 milljarða í fyrra
eða um 6% af landsframleiðslu.
Eins og fjallað hefur verið um í
Morgunblaðinu er þessi þróun fyrst
og fremst tilkomin vegna hruns í inn-
flutningi fremur en verulegrar aukn-
ingar í útflutningi, en verðmæti hans
hefur hinsvegar aukist í krónum tal-
ið vegna gengisþróunar. Þannig
sýna tölur Hagstofunnar að verð-
mæti útflutnings dróst saman á ár-
unum 2008 til 2009 um fimmtung á
föstu verðlagi. Það var því algert
hrun í innflutningi sem myndaði af-
gang í utanríkisversluninni í fyrra en
hann dróst saman um 35% á föstu
verðlagi. Sambærileg þróun hefur
átt sér stað fyrstu mánuði þessa árs
þó svo að samdrátturinn á föstu
verðlagi hafi ekki verið jafn mikill.
Þar sem ólíklegt er að innflutning-
ur geti dregist mikið meira saman
blasir við að þróun á gjaldeyrismörk-
uðum muni ráða miklu með horfurn-
ar á vöruskiptum við útlönd. Þar
skiptir gengi evru og sterlingspunds
meginmáli en samkvæmt tölum
Hagstofunnar var hlutdeild þessara
gjaldmiðla í utanríkisverslun Íslands
í fyrra um 40%. Hlutdeild Banda-
ríkjadals var tæpur helmingur en
viðskipti með ál eru gerð upp í þeim
gjaldmiðli.
Það segir sig sjálft að um 9% veik-
ing evrunnar gagnvart krónunni hef-
ur töluverð áhrif á utanríkisverslun
Íslendinga. Ennfremur má ætla að
evran muni veikjast enn frekar
gagnvart helstu gjaldmiðlum á
næstu mánuðum. Hún hefur veikst
um 11% gagnvart dalnum það sem af
er ári og er gengið nú tæplega 1,28.
Skuldavandi einstakra evruríkja hef-
ur grafið undan genginu og við það
bætist að hagvöxtur hefur ekki rétt
úr sér í jafnmiklum mæli og í Banda-
ríkjunum. Sérfræðingar franska
bankans BNP Paribas spá því að
evran muni verða á pari við dalinn
við upphaf næsta árs. Að öllu
óbreyttu má því búast við að hún
veikist einnig gagnvart krónunni.
Sambærileg rök styðja þá skoðun að
sterlingspundið muni einnig lækka
gagnvart krónunni á næstu misser-
um, það er að segja miðað við núver-
andi forsendur og að ekki verða
gerðar miklar breytingar á gjaldeyr-
ishöftunum hér á landi.
Við þetta bætist að þróunin á al-
þjóðlegum gjaldeyrismörkuðum hef-
ur veruleg áhrif á heimsmarkaðs-
verð á áli, sem er ein mikilvægasta
útflutningsvara Íslendinga. Þó svo
að orsakasamhengið sé flókið er oft-
ar en ekki hægt að ganga út frá því
að neikvætt samband sé á milli geng-
is Bandaríkjadals og heimsmarkaðs-
verðs á áli. Þannig að verði þróunin
sú að dalurinn haldi áfram að styrkj-
ast á kostnað evrunnar og annarra
gjaldmiðla má leiða að því líkum að
það myndi þrýsting á lækkun ál-
verðs. Sá þrýstingur bætist svo við
aðra þætti sem styðja við lækkun ál-
verðs, á borð við miklar birgðir af
málminum á mörkuðum.
Útflutningsskilyrði versna
 Gengi íslensku krónunnar gagnvart evrunni hefur styrkst um níu prósent frá áramótum  Að öllu
óbreyttu má gera ráð fyrir að evran muni veikjast gagnvart helstu myntum enn frekar á næstunni
Styrking gengis íslensku krón-
unnar gagnvart evru og sterl-
ingspundi gæti grafið undan hag-
stæðum viðskiptajöfnuði. Evran
hefur veikst um tæp níu prósent
frá áramótum.
Morgunblaðið/Heiddi
Gjaldeyrisöflun Þó svo að skötuselurinn sé ljótur fiskur er hann verðmæt útflutningsvara enda gómsætur á bragðið.
Eftir Ásgeir Ingvarsson
ai@mbl.is
„VIÐ erum núna við það að slíta
barnsskónum og erum að stíga það
skref að breytast úr sprota- og þró-
unarfyrirtæki yfir í framleiðslu- og
sölufyrirtæki,“ segir Birna María
Björnsdóttir, markaðsstjóri Haf-
myndar. Hafmynd afhenti á dögun-
um tvö Gavia-djúpför til skoska olíu-
leitarfyrirtækisins NCS Survey og
rannsóknarfar til Kumamoto-há-
skóla í Japan.
„Það sem gefur okkar djúpförum
sérstöðu er að þeim má raða saman
úr mismunandi einingum eftir þörf-
um viðskiptavinarins. Það má bæta
við eða skipta út mælitækjum og
búnaði allt eftir því hvað verið er að
fást við,“ útskýrir Birna.
Hafmynd hlaut Nýsköpunarverð-
launin árið 2007 og var í hópi fjög-
urra fyrirtækja tilnefndra til Vaxta-
sprotans í ár. Birna segir Hafmynd
selja tækni sína víðs vegar um heim:
„Hvert djúpfar kostar á bilinu 400 til
800 þús. bandaríkjadali, eftir því
hvernig farið er útbúið,“ segir Birna
en fyrirtækið framleiðir þrjár teg-
undir djúpfara: til vísindarannsókna,
til gas- og olíuleitar og til notkunar
við hervarnir, s.s. sprengjuleit. Til
marks um notkunarmöguleikana sló
djúpfar frá Hafmynd nýtt dýptar-
met á dögunum þegar kafað var nið-
ur á 1.000 metra dýpi undan strönd-
um Ástralíu.
Að sögn Birnu vinnur Hafmynd
nú að því að útfæra nýjung í þjón-
ustu við markaðinn: „Í samstarfi við
kaupandann í Skotlandi munum við
koma á leiguþjónustu þar sem fyr-
irtæki geta leigt djúpfar í lengri eða
skemmri tíma. Á þessum markaði
virðist enginn bjóða upp á þjónustu
af þessum toga og neytandinn því til
þessa aðeins átt þann valkost að
kaupa búnaðinn til eignar.“
Í undirdjúpum Djúpköfunartæki Hafmyndar sló nýtt met fyrir skemmstu
og náði 1.000 m dýpi. Tækin henta til rannsókna, olíuleitar og til landvarna.
Djúpför löguð að
ólíkum þörfum
Seldu á dögunum til Skotlands og Japans
www.gavia.is
–– Meira fyrir lesendur
PANTAÐU AUGLÝSINGAPLÁSS
Katrín Theódórsdóttir
Sími: 569 1105
kata@mbl.is
ÍS
L
E
N
S
K
A
/S
IA
.I
S
/M
O
R
48
90
9
1/
10
Morgunblaðið gefur út
stórglæsilegt sérblað um
Tísku og förðun
föstudaginn 21.maí
Í Tísku og förðun verður
fjallað um tískuna sumarið
2010 í förðun, snyrtingu,
fatnaði, umhirðu húðar-
innar dekur og fleira.
MEÐAL EFNIS:
Förðunarvörur.
Sumarförðun.
Nýjustu snyrtivörurnar.
Krem.
Sólarvörur og sólarvörn.
Hvað verður í tísku í sumar.
Meðferð á snyrtistofum.
Ilmvötn.
Kventíska.
Herratíska.
Fylgihlutir.
Skartgripir.
Og fullt af öðru
spennandi efni.
PÖNTUNARTÍMI AUGLÝSINGA:
Fyrir kl. 16, mánudaginn 17. maí.
NÁNARI UPPLÝSINGAR GEFUR:
Tíska og förðun
P NTAÐU AUGLÝSINGAPLÁSS FYRIR 17. MAÍ