Vera - 01.12.1991, Blaðsíða 39

Vera - 01.12.1991, Blaðsíða 39
1 BOKADOMUR skýringu á þvi hvernig íslensk æska varð önnur en áður eftir útkomu Vefarans mikla frá Kasmír (112). Inn í frásögn Sigurveigar fléttast visur, sálmar og ljóð, enda tilheyrir hún þeirri kyn- slóð sem þótti sjálfsagt að kunna slíkt. Hún lærði ung alla Passíusálmana og vera að handan sagði henni að læra utan að fyrra bréf Páls postula tll Þessaloníkumanna. Einar Ben var hennar skáld og er frá- sögn hennar af pílagrímsferð- inni til Herdísarvíkur ógleym- anleg. Sú frásögn hefur birst á prenti áður en er sem betur fer einnig í þessari bók. Sigurveig fékk Kristínu systur Einars til að fara með sér til Herdisar- víkur árið 1936 sem var langt og erfitt ferðalag þá. Þó svo að Einar væri orðinn ruglaður var ferðalagið Sigurveigu stórkost- leg andleg upplifun því þetta var „heilög stund með undur- samlegu fólki". Eins og höfundur bendir á í eftirmála sínum þá er lífshlaup Sigurveigar í senn dæmigert fyrir konur af hennar kynslóð og um leið mjög sérstakt. Þeir sem hafa áhuga á íslenskri kvennasögu, sögu kaþólskra á íslandi og íslenskri menning- arsögu yfirleitt ættu ekki að láta þessa bók fram hjá sér fara. Sigurveig, Ingibjörg Sól- rún og Forlagið hafi þökk fyrir frábæra bók. Ragnhildur Vigfúsdóttir VATNSDROPASAFNIÐ Ásta Ólafsdóttir Bjartur 1991 9 „Saga erjerðasagajafnvelþótt ekkert færist úr stað nema orðin sem segja hana." Svo segir í nýútkominni bók Ástu Ólafsdóttur, Vatnsdropasafn- inu, ferðasögu sem sveiflast milli þess að vera ljóð, saga eða mynd. Allt eins mætti kalla hana ljóðmyndir, söguljóð, myndsögu, ljóðsögu eða sögu- myndir. En Ásta kallar hana Vatnsdropasafnið. Ásta hefur stundað nám í myndlist hér heima og í Hollandi og verk hennar verið sýnd viða. Hún hefur áður sent frá sér bæk- urnar Þögnin sem stefndi í nýja átt og / asked myself: „Ásta Ólafsdóttir, tf this were a dictionary, how would you explain your heart in it?" sem gefin var út í Hollandi. Aðalpersónur Vatnsdropa- safnsins eru „ég og þú", elsk- endur á siglingu um heims- höfin á skipi í grænni flösku, elskendur á ferðalagi, hittandi fólk sem það þekkir og aðra sem það hittir í fyrsta sinn, áfangastaður enginn, tilgang- ur óljós - minnir á lífið sjálft. „Lífið hófst í vatni, þar er uppsprettaþess og þar mun því líka y'úka..." Er hafið þá vatns- dropasafnið, óendanlega djúpt og óendanlega stórt? Eða eru það frásagnirnar, sögurnar, speglandi líf og tilveru sem er þó ekki til nema í mynd drop- ans, í sjónhverfingu andar- taksins? Eða eru það kannski orðin, dýrmæt, vandmeðfarin, hverful? Ég minnist orða Heinesens um orðin í Turninum á heimsenda þar sem hann rifjar upp æsku sína: „Orðin koma fjúkandi. Eða hljóðlega dett- andi. Nema þau' setjist á gluggarúðuna eins og regn- dropar ellegar frostrósir." í huga barnsins eru orðin ævin- týri, galdur, stjörnur sem aldrei lýsa eins. Og það er þessi barnslega undrun og ánægja yfir orðinu og öllum hinu ólíku möguleikum þess sem heillar hjá bæði Heinesen og Ástu og þau hafa þennan öfundsverða hæfileika að geta sýnt okkur hinum inn i veröld vatnsdropans. í krafti orðsins og hugarflugsins er allt mögu- legt. „Við eigum allt sameigin- lega og sjóinn umhverfis. Innra með okkur gerist allt sem i frásögur erfærandl" Ásta tekur okkur með í hugarflug, segir okkur sögur — stundum alvarlegar sögur, stundum skondnar, stundum djúpvitrar. Leikur hennar með orðin er ekki ósvipaður mál- verkum Magritte, þar sem hið ómögulega verður mögulegt og ekkert virðist eðlilegra en niðurstaða sem stenst ekki og stenst þó. Timinn á ferðalagi sínu um nútíð, þátíð, framtið og eilífð er líka mikilvægur í sögunni, þó það leyni eilítið á sér. „/ kringum okkur er alltfullt af tíma, hann er endalaus og flækist um i leit að sínum eigin endalokum. Það sem honum láðist að gera ífortiðinni reynir hann aðflækja inn í atburðarás nútiðarinnar. Ef hann er ekki hjá mér sakna ég hans." í byrjun er frásögnin létt og ástrík, „ég og þú" virðast ást- fangin upp fyrir haus. „Svo tók ég mér bústað í hjartaþér, sagði upp íbúðminni í bænum. Ég beið eftirþví aðþú kæmir sjálfur inn í hjartaþitt að sækja mig. Þegar þú loksins kemur ætla ég að segja við þig: „Þú nægir mér, er ég nóg?" Þá svararþú: „Þú ert ofmikið." Svo kyssumst við og fððmumst fegin endurfundunum. Hjartað í þér hoppar qf gleði svo við hristumst og skjálfum og hrökkvum út úr þér og deyjum kannski ífallinu." Fljótlega fara ævintýrin að gerast, rauðhærð hafmey kem- ur til sögunnar ásamt ýmsum öðrum persónum sem eru líka á sömu siglingu, á sama skipi. Aðalpersónurnar tvær „ég og þú" eru þó alltaf miðja frásagn- arinnar, möndull hennar og uppspretta. Þegar líður á söguna verður undirtónninn þéttari, það bregður oftar fyrir sögum sem gætu verið eins konar dæmi- sögur úr okkar undirfurðulega lífl. „Ákveðið var að skreyta skipið með blómabeðum og trjám, jafnvel hafa matjurta- garða ofan á lestinnt Skipsgór- inn var beðinn um að stýra skipinu til loftslags sem hent- aði velfyrir ræktun grænmetis og ávaxta. ... Við vissum öll að það voru engar jurtir og engin fræ um borð, samt héldum við fundi daglega og skipulögðum hvernig við gætum útvegað græðlinga af ösp, eik og víði og gulrótarfræ.... Hinir áhuga- sömustu sitja við langborð, en í hornunum standa þeir sem þrá að sjá blóm en vilja hvorki sá né gróðursetja. Þeir berjast við mótsagnirnar í sjálfum sér." Stundum má merkja efa- semdir og vandamál, hinir ólíku þættir elskendanna eru dregnir fram í einföldum en sterkum myndum, samband þeirra virðist hafa breyst en ástin er enn til staðar og frá- sögnin er alltaf hrífandi hug- myndarík og full af kímni. „Þú hafðir mestan áhuga á ávöxtunum Það kom í minn hlut að útvega moldina svo hægt væri að gróðursetja. ...Ég teiknafrumskóg með öllu sem í honum er og teikning mín tekur engan enda. Þú teiknar skjald- böku, kuðung, banana og hnet- ur, allt sem býr í sjálfu sér. ...Ég sest við hlið þér og bíð þess að þú hleypir mér inn í hug þinn sem er fullur af upptalningu, útreikningum og táknum sem þú skilur ekki lengur. Ég elska þig og reyni ekki að skilja þig." Vatnsdropasafn Ástu Ólafs- dóttur er fjölskrúðugt, litfag- urt, ástríkt, og skemmtilegt. Hún bregður ævintýrablæ á hversdagslegar athafnir og set- ur hugmyndaflugið af stað. Lokasetning bókarinnar: „Hættum hér svo við getum byrjað aftur." fær mig til að óska þess að Ásta byrji fljótt aftur! Harpa Björnsdóttir 39

x

Vera

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vera
https://timarit.is/publication/858

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.