Fréttatíminn - 07.10.2011, Side 42

T illaga að framtíðar-skipulagi Landspítala Íslands við Hring-
braut hefur verið í almennri
kynningu síðastliðinn mánuð.
Skipulagsdrögin hafa verið til
sýnis í anddyri Ráðhússins og í
þjónustuverinu á Höfðatorgi en
einnig er hægt að skoða kynn-
ingargögnin á www.reykjavik.
is. Tekið var á móti ábending-
um og athugasemdum vegna
skipulagsins til 1. september
og nú er verið að flokka og fara
yfir þau bréf sem bárust.
Þessi forkynning er í anda
hinna nýju skipulagslaga sem
gengu í gildi um síðustu ára-
mót og leggja áherslu á meiri
þátttöku íbúa og góða kynningu á skipulags-
málum. Tilgangurinn er að upplýsa um fram-
kvæmdaáform og gefa fólki kost á að kynna
sér þau vel, ná fram uppbyggilegri umræðu
í samfélaginu um skipulagsmál og betri sátt
um fyrirhugaða uppbyggingu í borginni.
Nýjung í kynningu fyrir almenning
Þetta er í fyrsta skipti sem skipulagsverk-
efni í Reykjavík er kynnt fyrir almenningi á
meðan það er ennþá í vinnslu og með þessu
er boðið upp á tækifæri til að hafa meiri
áhrif á endanlega lausn en tíðkast hefur.
Þegar skipulagsvinnunni lýkur og Skipu-
lagsráð hefur samþykkt endanlega útfærslu
deiliskipulagsins fer það síðan í hið lögboðna
kynningarferli þar sem það verður aftur
kynnt og tekið á móti athugasemdum. Eftir
úrvinnslu þeirra og hugsanlegrar breytingar
er skipulagið síðan endanlega samþykkt.
Á síðasta ári var haldin samkeppni um
skipulag spítalasvæðisins við Hringbraut
og hlaut Spítal hönnunarhópurinn fyrstu
verðlaun. Einkenni tillögunnar og jafn-
framt styrkur er að hún myndar hefðbundna
borgarmynd með götum og torgum. Lausnin
býður upp á góða landnýtingu og byggða-
mynstur sem er í anda þess sem fyrirhugað
er í Vatnsmýrinni. Spítal hópurinn hefur í
kjölfar samkeppninnar útfært samkeppnistil-
lögu sína yfir í deiliskipulagsdrög.
Uppbygging af þessu tagi varðar alla
þjóðina og er ekki síður heilbrigðismál en
skipulagsmál. Drifkrafturinn á bak við
framkvæmdina er áætluð hagræðing í heil-
brigðiskerfinu sem næst meðal annars með
því að sameina á einn stað alla þá starfsemi
sem í dag er dreifð á sautján staði á höfuð-
borgarsvæðinu. Ég ætla annars ekki að fjalla
frekar um þær forsendur sem liggja að baki
stækkun Landspítalans enda er það ekki á
verksviði skipulagsyfirvalda borgarinnar að
taka afstöðu til þeirra.
Hins vegar vil ég fjalla aðeins um stað-
setninguna. Í nýlegri skoð-
anakönnun kannaði MMR
afstöðu Íslendinga til stað-
setningar nýs sjúkrahúss
við Hringbraut. Af þeim
sem tóku afstöðu sögðu 51,9
prósent að þau væru andvíg
staðsetningunni og 48,1 pró-
sent sögðu að þau væru henni
hlynnt.
Var sjálfur efins
Það kom mér ekki á óvart að
málið væri umdeilt. Ég var
sjálfur mjög efins um þessa
staðsetningu þegar ég kom
fyrst að skipulagsmálum
Reykjavíkur fyrir rúmu ári.
Eftir að hafa kynnt mér málið
og skoðað það frá mörgum hliðum hef ég
hins vegar smám saman orðið að viðurkenna
að ég hafði rangt fyrir mér. Ég verð stöðugt
sannfærðari um að staðsetning við Hring-
braut sé sú eina rétta. Skal ég nú gera grein
fyrir þeirri afstöðu minni.
1. Söguleg staðsetning Landspítalans er við
Hringbraut, þarna hefur hann verið síðan
fyrsta byggingin var tekin í notkun árið
1930. Það varðveitir mikilvægt samhengi í
sögu og formi borgarinnar að Landspítal-
inn verði áfram á sínum stað.
2. Fyrirsjáanleg stækkun spítalans við
Hringbraut á sér langa skipulagssögu,
deiliskipulag fyrir nýjum spítala hefur ver-
ið í gildi þarna síðan 1976 og Aðalskipulag
Reykjavíkur síðan 1984. Ríkið hefur verið
með samning við Reykjavíkurborg um lóð
fyrir nýjan spítala við Hringbraut í marga
áratugi.
3. Á síðustu öld voru byggðar margar fleiri
spítalabyggingar á svæðinu sem hægt
verður að nýta áfram, svo sem Barnaspít-
ali Hringsins, Kvennadeild, Geðdeild og
Eirberg.
4. Landspítalinn er mikilvægur hlekkur í
þeim þekkingarklasa sem hefur myndast
við Vatnsmýrina. Nálægð við Háskóla Ís-
lands, Háskóla Reykjavíkur, Hús Íslenskr-
ar erfðagreiningar og fyrirhugaða Vísinda-
garða styrkir þekkingarmiðju borgarinnar
á þessu svæði.
5. Svæðið liggur upp við Miklubraut sem er
aðalsamgönguæð borgarinnar en liggur
einnig vel við öðrum mikilvægum umferð-
aræðum eins og Hringbraut, Bústaðavegi
og Snorrabraut.
6. Kannanir sýna að helmingur núverandi
starfsmanna Landspítalans býr í innan
við 14 mínútna hjólafjarlægð í vinnuna
og fjórðungur starfsmanna býr í innan
við 14 mínútna göngufjarlægð. Þarna er
langtímastaðsetningin farin að móta rétt
búsetumynstur þar sem fólk býr nálægt
vinnustað en keyrir ekki borgarenda
á milli. Þetta eru mikilvæg verðmæti í
borgarsamfélaginu sem ber að varðveita.
Þar fyrir utan starfa á annað hundrað
starfsmenn spítalans einnig við kennslu
og rannsóknir í Háskóla Íslands.
7. Staðsetningin við Hringbraut fellur vel að
öðrum markmiðum um blandaða byggð.
Vatnsmýrin mun byggjast upp smám sam-
an á næstu áratugum og þar munu opnast
alls konar húsnæðismöguleikar fyrir enn
fleiri starfsmenn spítalans sem kjósa að
búa nálægt vinnustað.
8. Stærð og hæð nýju bygginganna í skipu-
laginu er að vísu mikil í samhengi við
fíngert byggðamynstur Þingholtanna. Það
mun þó hjálpa að núverandi spítalabygg-
ingar eru upp við gömlu byggðina en
nýju byggingarnar munu rísa neðan við
gömlu Hringbraut. Í framtíðinni mun nýja
spítalasvæðið síðan tengjast fyrirhugaðri
uppbyggingu Vatnsmýrarinnar hinum
megin við nýju Hringbraut, en þar er gert
ráð fyrir þriggja til sex hæða byggð.
9. Fyrirhugaðar nýbyggingar eru fjórar til
sex hæðir en þær eru ekki miklu stærri en
gömlu borgarhúsin í Kvosinni. Má nefna
að við Austurvöll eru flest húsin fjórar
til fimm hæðir auk þakhæðar. Það er þó
alveg ljóst að þetta mikla byggingarmagn
væri ekki til umræðu á þessu svæði fyrir
aðra starfsemi en Landspítalann.
10. Sameinaður Landspítali verður um 4.500
manna vinnustaður, hann mun auka
fjölbreytileika mannlífsins í miðborg
Reykjavíkur og styrkja hana sem íbúa- og
þjónustusvæði.
Hringbraut er hagkvæmasti kosturinn
Skipulagið mun sannarlega leiða af sér aukna
umferð um svæðið og er nauðsynlegt að
bregðast við því. Ýmsar leiðir eru þekktar til
að minnka hlutfall þeirra sem koma akandi
í vinnuna. Má þar nefna góðar tengingar við
hjóla- og göngustíga, viðbætur við stofn-
brautir með sérakreinum fyrir strætisvagna
og annan forgangsakstur og gjaldskyldu á
bílastæðum. Það er einnig mjög mikilvægt
að auka veg almenningssamgangna ef ná
á raunverulegum árangri í að minnka álag
einkabílanotkunar á samgöngumannvirki
borgarinnar.
Því eru það gleðilegar fréttir að nýlega
hefur verið gerður samningur um stóraukna
aðkomu ríkisins að almenningssamgöngum
á höfuðborgarsvæðinu. Upphæðin sem ríkið
mun leggja til verður einn milljarður á ári í
tíu ár. Þetta er einstakt tækifæri til að byggja
upp gott strætókerfi og breyta hugsun borg-
arbúa í samgöngumálum.
Þegar talað er um staðarval er mikilvægt
að bornir séu saman aðrir raunverulegir val-
kostir til að geta metið kosti og galla. Þeir
staðir sem helst hafa verið nefndir sem aðrir
valkostir eru Fossvogur, Vífilsstaðir, Keldur
og Ártúnsholt. Í fyrstu virðist álitlegt að
byggja við gamla Borgarspítalann í Foss-
vogi enda réttilega hægt að benda á að miðja
íbúabyggðar höfuðborgarsvæðisins er þar
nálægt. Þegar betur er að gáð er ekki lengur
landrými þar fyrir svona mikla framtíðarupp-
byggingu auk þess sem tengingar við stofn-
brautakerfið væru mjög flóknar. Ef Land-
spítalinn færi hins vegar mjög austarlega í
borgina yrði það til þess að svo til allir starfs-
menn þyrftu að koma til vinnu á einkabíl með
enn stærri bílastæðaþörf og auknum akstri
um höfuðborgina. Samanburður á ólíkum
valkostum bendir ávallt á Hringbraut sem
hagkvæmasta kostinn.
Páll Hjaltason arkitekt
formaður Skipulagsráðs
Reykjavíkur
Skipulagsmál
Framtíðarskipulag Landspítala
Íslands við Hringbraut
Kynntu þér lán og aðra
þjónustu Íbúðalánasjóðs
Borgartúni 21 | 105 Reykjavík | Sími : 569 6900, 800 6969
www.ils.is
Lán til íbúðakaupa
Lán til endurbóta og viðbygginga
Aukalán vegna sérþarfa (skert starfsorka)
Úrræði í greiðsluvanda
Tölvugerð mynd sem sýnir hvernig nýjar byggingar Landspítalans mæta þeim sem fyrir eru. Ljósmynd/spítal
38 viðhorf Helgin 7.-9. október 2011