Fréttatíminn


Fréttatíminn - 30.03.2012, Síða 22

Fréttatíminn - 30.03.2012, Síða 22
Sími 570 2400 · oryggi.is Stöndum vaktina allan sólarhringinn Sérfræðingar Öryggismiðstöðvarinnar kynna nýjar vörur, hjúkrunarrúm og rafskutlur. Iðjuþjálfi verður á staðnum og veitir ráðgjöf. Allir velkomnir. PIPA R\TBW A • SÍA • 121020 Opið hús hjá Öryggismiðstöðinni, Askalind 1, í dag, föstudaginn 30. mars, kl. 9–17 V alur Óskarsson trúir því að hann hafi fundið orsök þess að hann hefur glímt við al- varlegt þunglyndi eins og móðir hans gerði einnig síðustu misseri lífs síns. Valur var þá kennsluráð- gjafi um tölvur og tölvunotkun hjá Reykjavíkurborg. Hann hneig út af þegar hann kom heim úr vinnu og glímdi við minnimáttarkennd og örvæntingu yfir því að geta ekkert gert fyrir móður sína. „En mig lang- aði.“ Þunglyndið dró úr honum alla orku. „Ég var gjörsamlega búinn.“ Valur, sem einnig hefur starfað sem skólastjóri Laugaskóla í Döl- um, yfirkennari Selásskóla og skóla- stjóri Hamraskóla í Grafarvogi og loks tölvuumsjónarmaður í Borga- og Rimaskóla, leitaði til fyrrum starfsfélaga í Samtökum líffræði- kennara – enda hafði hann kennt líf- fræði. Þeir geymdu fyrir hann gögn þegar hann fór að leita að orsökum veikinda sinna. „Ég vissi allan tímann að félagar mínir voru að reyna að rífa mig upp og hjálpa mér. Í þrjú ár köstuðum við á milli okkar hugmyndum. Ég hélt að ég hefði rambað á eitthvað sem hjálpaði aðeins mér, en nú trúi ég að þetta ráð gagnist líka öðrum.“ Valur bar saman einkenni sjúk- dóma og fyrir tilviljun varð honum litið á lýsingar sykursýki og þung- lyndis á svipuðum tíma. Hann hélt að hann hefði gert mistök og væri að tvílesa sama textann. Einkennin voru í megin- atriðum eins; fyrir utan þorsta sykursjúkra. Frumur án glúkósa „Sykursjúkir veikjast vegna þess að insúlín kemur ekki glúkós - anum í frumurnar. Ef sykursjúkir verða veikir vegna þess að frumur þeirra vantar næringu, hlýtur það sama að gilda um þunglynda,“ sagði hann við sjálfan sig og hélt vangaveltum sínum áfram. „Hvað gerist á spítala þegar fólk kem- ur veikt inn? Læknar hengja upp poka með einu næringunni sem frumurnar vilja; glúk- ósa.“ Hann velti þessu fyrir sér þar til eitt kvöldið að hann fékk eina af nokkr- um hugljómunum sínum. Þetta voru skondnar hugsanir, sem tengdust jafnvel pitsusendlum sem báru í hann mat, og fengu hann til að hugsa um upptöku frumna á glúk- ósa: „Það er ekki sendillinn/insúl- ínið sem skiptir máli. Ef hann kæmi án matarins/glúkósans væri ekkert gagn að honum. Þannig vil ég skýra þetta út,“ segir þessi fyrrum grunn- skólakennari á einföldu máli. „Og ef ég einfalda þetta enn: Ef sykursjúkir væru með glás af insúlíni en engan mat; batnaði þeim þá? Nei.“ Frétt um að önnur vatnsæðin í dælukerfi Siglfirðinga væri biluð leiddi hann áfram að lausn sinni: „Auðvitað, það eru tvær dælur í lík- amanum. Að sjálfsögðu getur önnur þeirra, jafn- vel báðar, bilað. Og það átti ég að vita því ég hafði legið á spítala því önnur dælan bilaði,“ segir hann. „Ég lá á spítalanum í þrjár vikur árið 1995 af því að þarmatoturnar hættu að virka. Það heit- ir þarmalömun,“ segir hann. „Ég borðaði ekki snitti í þrjár vikur.“ Nið- urstaða læknanna var að dæla öllu úr görnunum. „En jafnframt var ég alltaf með nær- ingu í æð og glúkósinn fór því fram hjá þarmakerfinu. Eftir þessar þrjár vikur sögðu þeir mér að meltingar- vegurinn væri að lagast.“ Kornsírópið lamar Eins og margir þekkja getur glú- ten skaðað þarmatoturnar og Valur telur að þær geti orðið hálfóvirkar af öðrum efnum, en þær gegna sínu hlutverki við frásog úr fæðunni. „Það virðist vera sem efni stoppi frásogið og manni líði því stundum vel og stundum illa. Ég tel að ég hafi fundið efnið sem hefur þessi áhrif.“ Það var tilviljun að Valur ramb- aði á efnið fyrir aðeins tveimur mánuðum. Þá fannst honum hann fá staðfestingu á því hvers vegna hann veiktist hastarlega, í tvígang, eftir ferð með barnabörnum sínum í berjamó. Hann tíndi upp í sig ber og varð veikur. „Mér leið svo illa og hugsaði: Það getur ekki verið slæmt að borða ber. Síðan hefur mér fundist margt benda til þess.“ Í greininni sem kom Val á sporið svarar Yrsa B. Löve ofnæmislæknir því á mbl.is hvort agave-sýróp sé hollara en sykur. „Hún segir fólki að fara að passa sig á frúktósa/ ávaxtasykri,“ segir hann. „Hún segir að frúktósi sé álíka svakaleg- ur fyrir lifrina og alkóhól. Lifrin búi til litlar fitusameindir úr frúktós- anum og geti valdið fitulifur. Hún bendir á kornsíróp og að það lækki insúlín í blóði. Ég hafði þá lengi velt því fyrir mér hvort þetta efni gæti verið HFCS eða High fructose corn syrup.“ Kornsíróp ser víða í unn- inni fæðu. En hvernig læknaðist Valur af þunglyndinu? Hann hefur útbúið drykk; engan nýaldardrykk held- ur afsprengi gamals húsráðs sem hann fékk hjá starfsmanni geð- deildar þegar hann lá þar inni. Hann hellir sjóðandi vatni yfir 1/4 bolla af nýmjólk en aukalega bætir hann í hana rétt framan á teskeið af þrúgusykri og drekkur hægt. Að undanförnu hefur Valur próf- að drykkinn til. Hann hefur komist að því að það er ekki sama hvenær hann neytir drykkjarins. „Gera þarf ráð fyrir að eitthvert efni sem lamar þarmatoturnar sé í kvöld- matnum. Þegar það fer fram hjá lagast toturnar aftur. Þá er hægt að drekka drykkinn og glúkósinn, sem frumurnar þurfa, kemst á leið- arenda.“ Fastar frá kvöldmat Nú fastar Valur frá kvöldmat og vaknar upp klukkan þrjú á nótt- inni til að drekka drykkinn. „En það má ekki klikka á því að gefa honum góðan frið til að virka.“ Val- ur segir að hjá sér taki það fjórar klukkustundir. Á fimm sólarhringum var hann orðinn góður. Baugarnir, sem prýddu hann lítið, hurfu. „Síðan gerðist nokkuð ótrúlegt. Ég fann fyrir tilfinningum,“ segir hann. „Ég hafði síðustu fimm ár verið að taka lyf sem heitir Venlafaxin. Margir segja að það sé ekki hægt að venja sig af því, fráhvarfsein- kennin séu svo mikil. Eftir viku á drykknum ákvað ég að sleppa því og fara í vinnuna. Ég fann engan mun. Ég væri að ljúga ef ég segð- ist ekki hafa fundið mun á fjórða degi,“ segir hann. „Þegar mínar gömlu, þreyttu og bólgnu frumur fóru að taka við sér aftur, fylgdi því töluverður sárs- auki. Einfaldast er því væntanlega að nota verkjalyf á meðan þetta gengur yfir.“ Valur var á tvenns konar þung- lyndis- og kvíðastillandi lyfjum en er hættur á báðum. „Ég var 94 kíló fyrir mánuði. Ég er 81 kíló í dag. Samt fór ég að borða tvöfalt. Það er einföld skýring á þessu. Ef frumur hafa ekki fengið næringu þá hætta þær að virka. Á meðan safnar lifrin til mögru áranna. Nú þegar frum- urnar fá aftur næringu batnar þeim og lifrin sækir það sem hún hefur geymt. Þar sem ég vissi þetta gat ég verið rólegur yfir þyngdartap- inu. Ég væri ekki veikur. Ég væri að læknast,“ segir hann. „Þetta tókst mér fyrir barnabörn- in, fyrir mömmu gömlu. Eins og staðan er núna er ég bara að vinna með þetta gamla húsráð. En í fram- tíðinni vonast ég til að fundnar verði aðrar leiðir svo að fólk þurfi ekki að vakna upp á nóttinni.“ Gunnhildur Arna Gunnarsdóttir gag@frettatiminn.is Framhald á næstu opnu. „Ég læknaði sjálfan mig“ Líffræðingurinn Valur Óskarsson gróf í þekkingarbrunn sinn og fann það sem honum finnst skýra ástæðu þunglyndis sem hann hefur glímt við í þónokkur ár. Leiðin að lausninni er ævintýralega einföld. Kannski of góð til að vera sönn? Niðurstaðan er þó mikil framför í lífi Vals. Gunnhildur Arna Gunnarsdóttir hlustaði á hann. Valur Óskarsson læknaði sjálfan sig af þunglyndi. Mynd/Hari Á fimm sólarhring- um var hann orðinn góður. Baugarnir, sem prýddu hann lítið, hurfu. 22 úttekt Helgin 30. mars-1. apríl 2012
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96

x

Fréttatíminn

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Fréttatíminn
https://timarit.is/publication/944

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.