Læknablaðið - 15.12.1986, Blaðsíða 53

LÆKNABLAÐIÐ
357
KRANSÆÐASTÍFLA Á LANDAKOTSSPÍTALA
1981-1985
Unnur Steina Björnsdótlir, Sigurður Thorlacius, Ásgeir
Jónsson, Guðjón Lárusson. Landakot.
Rannsóknin nær til 325 sjúklinga, sem lagðir voru inn á
Landakotsspítala 343 sinnum á árunum 1981 til 1985,
vegna bráðrar kransæðastíflu. Sjúkdómsgreiningin
byggist á skilmerkjum WHO. Sjúklingarnir voru á
aldrinum 37 til 98 ára (meðalaldur 68 ár), 233 karlar
(meðalaldur 66 ár) og 110 konur (meðalaldur 72 ár). í
324 tilvikum (94,5%) voru klínísk einkenni dæmigerð.
Hvatar mældust hækkaðir í 305 tilvikum (88,9%).
Hjartarit sýndi drep í gegn um vegg í 225 tilvikum
(65,6%) (framvegg 134, bakvegg 86, bæði fram- og
bakvegg 5), drep undir hjartaþeli í 84 tilvikum (24,5%)
og í 34 tilvikum (9,9%) var ekki unnt að greina
hjartadrepsbreytingar. Fyrri saga um kransæðastíflu
fékkst fram í 93 tilvikum (88 sj.) og saga um
hjartakveisu i 199 tilvikum (185 sj.). í 323 tilvikum voru
sj. innlagðir vegna gruns um kransæðastíflu, en í 20
tilvikum (5,8%) lágu sj. á sjúkrahúsinu vegna annarra
sjúkdóma, en fengu bráða kransæðastíflu í legunni.
Meðallegudagafjöldi þeirra sem lagðir voru inn vegna
kransæðastíflu var 18,5 dagar. 55 sj. (16,0%) dóu. Ef
eingöngu er athuguð dánartíðni þeirra sem lagðir voru
inn vegna kransæðastíflu kemur fram að 41 dó (12,7%).
Hjartabilun greindist í 107 tilvikum (31,2%), lost í 36
tilvikum (10,5%), hvort tveggja í 26 tilvikum (7,6%). Af
þeim sem höfðu hjartabilun og lost dóu 20 (76,9%), af
þeim 81 sem höfðu hjartabilun eingöngu dóu 14 (17,3%)
og af þeim 10 sem höfðu lost eingöngu dóu (70%).
Einhvers konar hjartsláttartruflanir greindust í 148
kransæðastíflutilvikum (43,1%). Af þeim sem höfðu
bakveggsdrep fengu 36 hjartsláttartruflun (39,6%), 20
hjartabilun (22,0%), lost (8,8%) og 13 dóu (14,3%). Af
þeim sem höfðu framveggsdrep fengu 66
hjartsláttartruflun (47,4%), 59 hjartabilun (42,4%), 22
lost (15,8%) og 28 dóu (20,1%). Af þeim sem höfðu
drep undir hjartaþeli fengu 37 hjartsláttartruflun
(44,0%), 33 hjartabilun (26,2%), lost (6,0%) og dóu
(8,3%). Af þeim 55 sem dóu, voru 44 krufðir (80%) og
var kransæðastíflugreiningin staðfest í öllum tilvikum.
MÝÓGLÓBÍNMÆLINGAR TIL GREININGAR Á
HJARTADREPI
Óskar Einarsson, Gestur Þorgeirsson, Leifur Franzson,
Eggert Jóhannsson. Lyflækninga- og rannsóknadeildir
Borgarspítalans.
Á sex mánaða tímabili árið 1985 var framkvæmd
rannsókn er var ætlað að kanna notagildi mælinga á
nýóglóbíni í blóðvökva til greiningar og útilokunar á
bráðu hjartadrepi. Blóðsýni voru dregin við komu
sjúklinga er ástæða þótti til að gruna brátt hjartadrep.
Endurtekin sýnataka fór fram 2, 4, 12 og 24 klst. eftir
komu sjúklinga. Sérstaklega var leitast við að tímasetja
upphaf einkenna er leiddu til innlagnar. Alls voru dregin
sýni úr 147 sjúklingum. í fyrsta áfanga voru mæld
mýóglóbíngildi í sýnum 56 sjúklinga seem valdir voru af
tilviljun.
Aöferö: Mýóglóbínþéttni var ákvörðuð með
geislaónæmisaðferð (RIA: radioimmunoassay).
Viðmiðunarmörk mýóglóbíns í sermi eru ákveðin
6-85ng/ml. Auk mýóglóbíns var mælt kreatínínkínasi
(CK), kreatínínkínasa MB hlutfall (CK-MB),
laktatdehýdrógenasi (LDH) og
hýdróxýbútýratdehýdrógenasi (HBDH).
Niðurstöður: Af þeim 56 sem rannsakaðir voru
uppfylltu þrír ekki inntökuskilyrði vegna nýrnabilunar í
tveimur tilvikum og vöðvasjúkdóms í einu. Auk þessa
var í upphafi ákveðið að útiloka þá sem höfðu orðið
fyrir ákverkum á þverrákóttum vöðvum en þetta þrennt
er þekkt að valda mýóglóbínhækkun í sermi. Þeir sem
eftir voru skiptust í þrjá hópa er voru sambærilegir hvað
varðaði tíma frá upphafi einkenna. í fyrsta hópnum
voru 22 sem uppfylltu hefðbundin skilyrði bráðs
hjartadreps og voru greindir sem slíkir. Við komu
mældist mýóglóbínhækkun hjá 19 (86%), 20 (19%) eftir
klst. og 22 (100%) eftir 4 klst. Sambærileg gildi fyrir
CK-MB voru (27%), 12 (55%) og 16 (73%). Mýóglóbín
reyndist ná hámarki (»mean peak«) 5 klst. frá upphafi
einkenna. 31 uppfylltu ekki skilyrðum bráðs hjartadreps
en skiptust í tvo hópa samkvæmt mýóglóbínmælingum.
Annars vegar voru 15 með eðlileg gildi (meðaltal = 50)
en hins vegar 16 með hækkun mýóglóbíngilda
(meðaltal= 108). Marktækur munur er milli þessara
hópa (t-prófun: p< 0,0005). Einnig var marktækur
munur á mýóglóbíngildum hópanna á öllum tímum
nema á sýnum teknum sólarhring eftir innlögn.
mýdg
sýni
□ hópur II
□ Hópur III Súlurit 1.
Umrœða: í rannsókn þessari hækkaði mýóglóbín fyrr
og hjá fleirum en CK-MB og var mjög næmt til
greiningar á hjartadrepi. Flestir þeirra sem greindir voru
án hjartadreps en fengu mýóglóbínshækkanir höfðu
langstæða brjóstverki oft lengur en klukkustund. Hjá
12 sjúklingum fylgdu línuritsbreytingar er gátu
samrýmst súrefnisskorti. í flestum tilvikum var um
hvikula hjartaöng að ræða, sjúklingar fengu síðar brátt
hjartadrep og þrír þeirra hjartastopp. Þessir skipa
sérstakan áhættuflokk og eru allar líkur til að
mýóglóbínhækkunin stafi af ógegndrægu hjartadrepi
þó hefðbundnar ensímmælingar greini slíkt ekki.
Rannsókn þessi styður því, að mýóglóbínmælingar séu í
raun afar næm aðferð til að greina hjartadrep. Frekari
könnun á sérhæfni rannsóknarinnar er þó greinilega
þörf.