Læknablaðið - 15.12.1986, Blaðsíða 11

LÆKNABLAÐIÐ
325
Tafla VI. Fjöldi blóðeininga, sem konur höfðufengið, áður en mótefni greindist.
Fjöldi kvenna með mótefni
. . Anti- Anti- Anti- Anti- Anti- Anti- Anti- Anti- Anti- Anti- Anti- Anti-
Fjðldi bláðeminga____________D t_______E_______K Fy* M áþekkt D + C Í+Fy* C + K Fy* + Kp‘ K + óþekkt
1 ... 4 2 1 4 1 - - 1 - i _ i
2 ... - 1 3 2 - 1 1 _ l
3 ... - - - 1 - - -
4 ..... - - - - 1 ----- I
5 ..... 1 - 1 - - - 1
6 ..... -
síns, sem var D-jákvætt. Þetta mótefni var
skaðvaldur í um 90% tilfella af alvarlegri
nýburagulu vegna
blóðflokkaósamræmis móður og barns. Meðan
megin hlutverk Rhesusvarna á áratugnum
1970-1980 var fólgið í aðgerðum gegn anti-D
myndun kvenna, fóru ýmsar rannsóknastofnanir
erlendis að gefa gaum að öðrum mótefnum, sem
þekkt voru að því að valda nýburagulu og
vandkvæðum í sambandi við blóðgjafameðferð.
Ekki voru tök á því að sinna þessum þætti að
neinu marki í Blóðbankanum fyrr en 1978.
hjá D-jákvæðum. Við athugun á blóðflokkum
Kell, Duffy, Kidd og MNSs greindust 84% hjá
sama hópi kvenna. Af sex mótefnum, sem ekki
tókst að greina nánar, fundust fimm (84%) hjá
þessum konum. Konur, sem minnst voru
rannsakaðar, mynduðu yfir þriðjung allra
mótefna, sem geta orðið skaðvaldar.
Hlutfallslega fleiri D-jákvæðar (15%) en
D-neikvæðar (11%) höfðu greinst með tvö ný
mótefni í einu. Meðan mótefnategundir dreifðust
yfir marga blóðflokka hjá þeim fyrri, mynduðu
Hjá D-jákvæðum konum höfðu aðeins greinst
fimm mótefni árið 1978, þegar skimpróf var tekið
upp. Eftir það varð árleg aukning á nýfundnum
tilfellum. Hjá D-neikvæðum konum sást fækkun
á nýjum anti-D mótefnum fyrst eftir að
immúnglóbúlínmeðferðin hófst. Þeim fjölgaði
aftur 1977-1978, en fækkaði síðan á ný. Um
svipað leyti var lögð aukin áhersla á eftirlit og
rannsóknir kvenna, sem fengu læknismeðferð á
sjúkrahúsum vegna fósturláts eða
utanlegsþykktar. Einnig voru ný prófefni og
næmari rannsókna tæki tekin í notkun. Anti-D
var margfalt algengara en allar aðrar tegundir
samantaldir hjá D-neikvæðum konum. Anti-C,
næst algengasta mótefnið, fannst aðeins í
tengslum við anti-D. Þessi tvö mótefni voru um
88% af öllum mótefnum, og mótefni i
Rhesus-flokki reyndust vera 91%.
Hjá D-jákvæðum konum skiptust mótefnin nærri
jafnt milli Rhesus-flokks og annarra blóðflokka.
Anti-K var algengast eða um 20% af
heildarfjöldanum. Anti-c/ og anti-E greindust
einnig oft. Af öllum nýjum Rhesus-mótefnum
greindist fimmtungur (20%) hjá D-jákvæðum
konum. Af öllum óvanalegum mótefnum
(irregular antibodies) í Rhesus-flokki (önnur en
anti-D) reyndist rúmlega helmingur (54%) vera
Tafla VII. Rannsóknir á börnum D-neikvceðra mceðra.
Beint Coombs próf
Mótefni hjá móöur Börn alls jákvætt neikvætt
Anti-D................ 102 78 24
Anti-C................. 18 15 3
Anti-E.................. 3 i 2
Anti-K.................. 1 i
Anti-Jk*................ 1 i
Anti-M.................. 4 4
Óþekkt.................. 1 i
Alls 130 94 36
Tafla VIII. Rannsóknir á börnum D-jákvœðra mœðra.
Bcint Coombs próf
Mótefni hjá móður Börn alls jákvætt neikvætt
Anti-C................... 3 ]
Anti-C".................. 1 i
Anti-c................... 6 2
Anti-E................... 5 2 2
Anti-é................... i ]
Anti-K................... 7 2 3
Anti-Kp*................. 3 ] ]
Anti-Fy*................. 3 3
Anti-M................... 3 ]
Óþekkt................... 4
Alls 36 10 10