Læknablaðið

Ukioqatigiit

Læknablaðið - 15.09.1988, Qupperneq 60

Læknablaðið - 15.09.1988, Qupperneq 60
296 LÆKNABLAÐIÐ lágu á sömu hliðinni áfram. Mun jafnari dreifing fékkst hjá þeim sem voru látnar snúa sér. Það sama varð uppi á teningnum i athugun frá 1981 (10), þar sem sýnt er fram á hraðari og öflugri deyfingu í þeirri hlið líkamans sem niður snýr. Vara skyldu menn sig á einu líffærafræðilegu fyrirbæri, þó sjaldgæft sé, nefnilega að utanbastsbilið sé skipt. Einn slíkan sjúkling rak á okkar fjörur á S.A., sem aðeins deyfðist öðrum megin, og var þar að okkar áliti ekki um að ræða misjafna dreifingu deyfilyfs, þar sem deyfingin tók einungis til annars líkamshlutans, með hreinni miðlínuskiptingu. Svipuðu tilfelli er lýst 1980 (11) og er þar gert ráð fyrir, sem hugsanlegri skýringu á fyrirbærinu, að utanbastsbilinu sé skipt í miðlínu eftir endilöngu. Blóðþrýstingur mikils meirihluta sjúklinga féll við deyfinguna, en langflestir haldast í viðunandi jafnvægi með hjálp vökvadreypis, án blóðþrýstingshækkandi lyfja. Mjög misjafnt er hvenær gripið er til slíkra lyfja en brátt fall á fyrstu mínútunum hjá fullorðnu fólki er þó oftast ábending fyrir notkun þeirra. Hins vegar er fall slagþrýstings allt niður í 80 mmHg hjá ungum hraustum einstaklingum, almennt ekki ábending fyrir slíkum lyfjum, séu þeir í góðu formi og einkennalausir. Áhrif deyfingarinnar á blóðþrýsting er einkum vegna »sympatískrar« hömlunar (»bIokks«) sem verður í utanbastsbilinu. Það veldur æðavíkkun á þeim svæðum sem deyfingin tekur til, og þar með minnkuðu viðnámi í blóðrás. Þetta hefur eins og margt annað verið athugað, og árið 1985 birtust niðurstöður (12), þar sem sagt er frá sjálfboðaliðum sem eru deyfðir hryggdeyfingu (á brjósthrygg). Sýnt var fram á veruleg áhrif á hjarta og blóðveitu sem rakin eru til umræddrar hömlunar. Þar má nefna hægari hjartslátt og fall slagþrýstings, bæði í hvíld og við áreynslu. Þanþrýstingur breyttist ekki, en slagrúmmál hjartans minnkaði um 22% og afköst (cardiac output) um 33%. í sömu tilraun er sýnt fram á bein áhrif deyfilyfsins sjálfs á hjartað, með því að gefa sömu einstaklingum það í vöðva viku seinna. Sömu atriði voru þá mæld og í ljós kom eilítið blóðþrýstingsfall og slagrúmmál minnkaði um 8% og afköst hjartans um 20%. í umræddri grein (12), er ekki hægt að sýna fram á marktækan mun á blóðþéttni búpivakaíns eftir gjöf þess í vöðva eða utanbastsbil. Mælingar á deyfilyfi í blóði eftir hryggdeyfingu sýna að frásog þess er nægilega mikið yfir í blóðrás að það hefur tvímælalaust bein áhrif á hjarta og æðakerfi líkamans (4, 12, 13). Sérstaklega er hætta á miklu frásogi ef mikið álag er á bláæðanetinu innan utanbastsbilsins, eins og á sér stað á meðgöngu (4). í slíkum tilvikum geta æðaherpandi lyf spornað gegn þessu, sé þeim blandað í deyfilyfið (4). Auk þess að hafa áhrif á blóðveituna og mænutaugar, geta staðdeyfilyf hugsanlega lækkað blóðþrýsting með áhrifum á miðtaugakerfið (14). Samkvæmt athugunum okkar lækkar blóðþrýstingur meira meðal þeirra sjúklinga sem nota blóðþrýstingslækkandi lyf. Þetta ætti ekki að koma á óvart, þar sem geta líkamans til að bregðast við því aukna álagi sem blóðþrýstingslækkunin veldur, er ekki fyrir hendi hjá þeim í sama mæli og öðrum. Hér er til dæmis átt við aukningu á hjartsláttarhraða og samdráttarkrafti hjartans, sem þ-blokkarnir hafa áhrif á og samdráttur æða á ódeyfðum svæðum líkamans til að sporna gegn falli, sem æðavíkkandi blóðþrýstingslyf (vasodilators) vinna á móti. Ekki er hægt að sýna fram á tölfræðilegan mun á meðalblóðþrýstingsfalli milli hópa B, C og D í töflu II, en einstaklingar innan þessara hópa neyttu allir blóðþrýstingslækkandi lyfja að staðaldri. Hins vegar var marktækur munur á milli þeirra sem engin lyf notuðu og allra hinna. Tiðni blóðþrýstingsfalls er hins vegar mest í þeim hóp sjúklinga sem nota saman þ-blokka og önnur blóðþrýstingslækkandi lyf, sem kemur vel heim við það sem að ofan er sagt. Könnun okkar sýnir einnig, eins og áður hefur komið fram, að sjúklingum með háan blóðþrýsting fyrir lagningu deyfingar, er mun hættara við blóðþrýstingsfalli en hinum. Skýringar á þessu eru flóknar og sjálfsagt ekki einhlítar, en koma vel heim við athuganir annarra (14). SAMANTEKT Hryggdeyfingar hafa verið notaðar við S.A. um langt árabil með góðum árangri. Aukaverkanir samfara notkun þessarar aðferðar eru fáar og sjaldan alvarlegar, en blóðþrýstingsfall getur verið vandamál, sérstaklega meðal þeirra sem háþrýsting hafa, og/eða þeirra sem eru meðhöndlaðir með blóðþrýstingslækkandi lyfjum. Aðferðina er hægt að nota á allflesta aldurshópa, en yngsti sjúklingurinn í úrtaki okkar var 12 ára og sá elsti 94 ára. Leitt er líkum að því að fólk komið yfir miðjan aldur þurfi minni skammta af deyfilyfjum en þeir sem yngri eru.
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68

x

Læknablaðið

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Læknablaðið
https://timarit.is/publication/986

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.