Dagskrá: tímarit um menningarmál - 01.01.1958, Síða 83

Dagskrá: tímarit um menningarmál - 01.01.1958, Síða 83
ingar- og viðskiptatímamót í sögu íslenzku þjóðarinnar". Með öðrum orðum saga um ör- lög íslenzku þjóðarinnar síðustu árin. Þar hefst frásögnin, að ungur maður íslenzk- ur, Aki Geirsson frá Hellisvík, situr niðri á einum af hafnarbökkum Manhattaneyjar og les Njálu. Hann bíður eftir skipi, sem er að koma heiman frá íslandi. Áki er sögumaður höfundar og segir víðast frá í fyrstu persónu. Þegar sagan hefst, hefur hann dvalizt nokkra mánuði í New York, en finnur engu að síður, þegar fossinn íslenzki kemur og skipverjar á- varpa hann, að honum er orðið stirt um móð- urmál sitt. Með skipinu kemur ung stúlka, Erla Ólafs. Hún ætlar til Minneapolis til náms þar. Hún er ókunnug í New York, og Áki gerist þar leiðsögumaður hennar. Hún kall- ar hann óðara „verndara sælan“, en hann hana „laukastcrð". Af því segir síðan, að verndarinn velur nýj- an kjól á laukastorð sína, og er mjög fjölyrt um smekkvísi hans á kvenfatnað. Þau sofa saman nóttina eftir, en að morgni fer laukastorð vestur til Minneapolis. Þá verður það tíðinda, að Áki tekur nýtt herbergi á leigu. Jafnskjótt og hann mælir hÚ6- móðurina á nýja staðnum málum, heyrir hann, að enska er ekki móðurmál hennar. Frúin sér óðara, að Áki er menntamaður, sennilega rit- höfundur eða námsmaður við Columbiaháskól- ann, sem er þarna skammt undan. Næst segir af því, að æskuvinur Áka og leik- bróðir, Þorlákur Hákonarson heildsali í Reykja- vík, kemur til New York í verzlunarerindum. Hann Ieitar Áka uppi og kemst fljótlega í kunningsskap við dóttur húsmóður hans, en sú er verðandi söngkona. Sá kunningsskapur leið- ir til þess, að þeir leikbræðurnir fornu fara á- samt dóttur hússins cg vinstúlku hennar á bað- strönd. Hún heitir Helena og vinnur hjá út- gáfufyrirtæki. í þessari för er Áki kallaður „drumbur". Lfður nú skammt, unz Helcna hringir til hans og býður honum í skemmti- ferðalag, sem Áki þiggur. í þeirri för rekur hann ævi sína fyrir Helenu, les henni smásögu eftir sig og sefur hjá henni. Er hann kemur heim aftur, bíður hans bréf frá Erlu Ólafs, sem raunar hafði verið efst í huga hans allt til þessa. I bréfinu biður hún Áka að taka á móti sér, er hún komi til New York, hefur komið, meðan hann var í reisunni með Helenu, og er honum nú týnd í stórborginni. Áki heldur því áfram að hafa gaman Helenar og gæði, og hún DAGSKRÁ kemur sögu hans á framfæri við útgefanda þann, sem hún vann hjá, en án árangurs. Nú kemur til sögunnar Hallmundur Hólm- fjörð, sportfífl utan af íslandi. Hann færir Áka bréf og þúsundir dollara frá Þorláki. Biður Þorlákur æskuvin sinn að ná sambandi við Erlu Ólafs, kosta hana til kjólamenntar og ráða sem forstöðukonu í tízkuhús sitt. Verða til sögunnar hraðir atburðir. Áki lætur ráðninguna lönd og leið og leitar Erlu ekki, en þá vill svo til, að hann hittir hana í brennivínsboði hjá íslenzkri verzlunar- sendinefnd. Þar vill hún lítt þýðast hann, ek- ur brott með ölmóðum heildsala, lendir í bíl- slysi, særist ekki, en fær taugaáfall. Áki er kvaddur til af lögreglunni, því að konan hafði nafn hans og símanúmer í pússi sfnum. Þarna hirðir Áki Erlu örvita, fer með hana heim í ból sitt, og hefjast nú stríðlegar ástir þeirra á nýjan leik. Um Helenu hirðir Áki ekki að sinni. Svo æxlast nú, að Áki ræður Erlu til Þor- láks, og eftir hóflegan ta'ma kemur Láki aftur til New York. Hefst þá æðimikil togstreita milli vinanna. Þorlákur vill eiga vingott við Erlu um skör fram, en Áki vill ógjarna sleppa. Enn fremur vill Þorlákur fá Áka með sér til ís- lands. Hann hefur í hyggju að bjóða sig fram til þings, og Áki á að verða eins konar and- Iegur brimbrjótur hans í kjördæminu, fæðing- arsveit þeirra. Þeir vinirnir báðir höfðu hlotið uppeldi sitt meðal verklýðshreyfingar í litlu sjóþorpi, og Áki hefur lengi verið málstað lít- ilmagnans trúr. Hann er „sósíaldemókrat" og svíkur ekki málstað alþýðunnar. Svo fer baráttan um ungfrúna Erlu, að Þor- lákur fær hana með sér í skemmtiför til Boston, en Áki situr eftir með sárt ennið. Er hún kemur aftur úr þeirri ferð, hringir hún til Áka til þess að skýra framkomu sína. Kemur þá upp úr dúrnum, að konan hefur barnung látið giljast af læknisfræðistúdent og síðan engum manni unnað heilum huga. Er það nú helzt áform hennar að hafa gott af Þorláki, en ala lækninum barn, sé hann fáanlegur til þeirra framkvæmda, sem slíkt fyrirtæki krefst. Áki gerist því viljandi strandaglópur, gengur niður á hafnarbakka þar í New York, hendir handriti að skáldsögu, sem hann hefur haft í smíðum, í Hudson River, hringir til konunn- ar Helenu, sem hans bíður opnum örmum, og leggur af stað þangað. Sú er í stórum dráttum þessi örlagasaga. 81
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100

x

Dagskrá: tímarit um menningarmál

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Dagskrá: tímarit um menningarmál
https://timarit.is/publication/1059

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.