Milli mála - 01.01.2013, Blaðsíða 181

181
voyage, nýttist höfundinum vel við það verk. Viðtökurnar voru betri
en í fyrra skiptið og Montaigne hélt áfram að vinna í ritinu allt til
dauðadags og enn var verkið gefið út, árið 1595, eftir dauða höf-
undarins, með viðeigandi viðbótum. útgáfurnar þrjár gera lesand-
anum kleift að fylgjast með þróun verksins og er gjarnan talað um
þrjú lög þess í því sambandi. Einnig sýna þær hvaða breytingum
höfundurinn sjálfur tekur á ritunartíma þess, hvernig viðhorf hans
breytast og skoðanir, rétt eins og útlit og heilsa: „Ég hef elst um sjö
til átta ár síðan ég byrjaði. Og við það hefur ýmislegt nýtt áunnist.
Af örlæti áranna hef ég, á þeim tíma, kynnt mér nýrnasteina“
(Montaigne II.37, 1962: 737; Auerbach 2008: 431). Því eins og
fram kemur í ávarpi höfundar til lesandans þá er þetta verk fyrst og
fremst mynd af Montaigne sjálfum:
Lesandi, þetta er einlæg bók. Strax frá upphafi ert þú upplýstur um það
að eina markmið mitt með verkinu er fjölskylda og vinir. Ég hef á engan
hátt haft í huga að þjóna þér eða hégómagirnd minni. Kraftar mínir eru
þess ekki megnugir. Bókinni er eingöngu ætlað að vera til þæginda fyrir
skyldmenni mín og vini þannig að þegar ég kveð þennan heim (sem brátt
verður) geti þeir fundið hér nokkur einkenni á venjum mínum og lundar-
fari og með því móti gert þekkingu sína á mér heillegri og líflegri. Hefði
ég skrifað til þess að vekja aðdáun annarra þá hefði ég haft mig til og sýnt
mig hér á mun skipulegri hátt. Ég vil að fólk sjái mig fábrotinn, eðli-
legan og hversdagslegan, án þess að ég stilli mér upp eða fegri, vegna þess
að það er ég sjálfur sem ég dreg hér upp mynd af. Gallar mínir og nátt-
úrulegt útlit munu blasa við, svo lengi sem það stríðir ekki gegn vel-
sæminu. Hefði ég lifað meðal þeirra þjóða sem sagt er að búi enn við hið
ljúfa frelsi fyrstu laga náttúrunnar þá fullvissa ég þig um að ég hefði mjög
gjarnan dregið upp mynd af mér öllum og það kviknöktum. Þannig er ég,
lesandi góður, sjálfur viðfang minnar eigin bókar; það er ástæðulaust að
þú eyðir frítíma þínum í svo léttvægt og innantómt efni. Far því vel, frá
Montaigne, þennan fyrsta dag marsmánaðar fimmtán hundruð og átta-
tíu.10 (Montaigne 1962: 9)
Montaigne skrifaði þó ekki ævisögu í þeim skilningi sem nú er oftast
lagður í það orð. Þótt einstaklingurinn fengi meira vægi á tímum
10 Greinarhöfundur þýðir allar tilvitnanir í rit Montaignes í greininni.
ÁSDÍS R. MAGNúSDÓTTIR