Helgafell - 01.01.1943, Síða 74

Helgafell - 01.01.1943, Síða 74
60 HELGAFELL hjá sér um veturinn, kenndi honum lögspeki og gifti honum Þórdísi, dótt- ur sína. En það voru ekki Snæfellingar einir, er nutu góðs af Bárði. Sagan segir, að hann hafi sveimað víða um landið. Bárðarhellir í Brynjudal í Kjós á að vera kenndur við hann. Snæfellingar hafa að líkindum verið hættir að heita á Bárð til fulltingis sér í mannraunum og vanda, löngu fyrr en saga hans var rituð. Mann- fólkið hafði þá eignazt nýja verndaranda, sem tekið höfðu við hlutverki hinna fornu, heiðnu hollvætta. Ein af jarteinum Þorláks biskups helga minnir t. d. mjög á það, er Bárður barg Ingjaldi. Sú jartein gerðist austur í Álftafirði. Tveir bátar voru á sjó í fiskiróðri, og skall á þá ofsaveður. Á öðrum bátnum voru sjö menn, og varð hann fyrri að landi, en braut í spón í lendingu, og týndist þar allur fjárhlutur, en skipverjum var bjargað af mönnum á landi. Á hinum bátnum voru tveir menn, og er þeir sáu ófarir hinna ,,þá sló á þá ótta ok hræðslu. Þeir hétu á hinn sæla Þorlák biskup til lífs ok farargreiða ok sungu pater noster; fóru síðan inn á boðana. En þeir, sem á landi vóru, sá stundum at eins skipit ok þótti öllum þeir ráðnir til bana. En er at sótti landinu, sá þeir, er á landi vóru, hinn þriðja mann sitja við stýri í svartri kápu á skipi þeirra ok stýrði svá at landi, at aldrei skeikaði þó at yfir félli. Komu þeir með heilu skipi at landi ok héldu öllum farmi sínum ok öllu gagni því, er á skipinu var“. Var það Þorlákur biskup, er við stýrið sat, þó að mennirnir á bátnum sæju hann ekki. En þótt Bárður væri eigi lengur heitguð, er saga hans var skráð, þá bera sagnirnar, sem hún hefur að geyma, enn nokkurt mót þess tíma, er menn enn trúðu á Snæfellsásinn og hétu á hann af alhug. Nýjar sagnir um hann hafa skapazt, eftir að sagan var skráð, og gengið í munnmælum og ganga enn, en mót hinnar fornu trúar á sögnunum hefur orðið óljósara, eftir því sem ald- irnar hafa liðið, og sagnirnar færzt nær og nær bábiljum. Yngstu og síðustu eftirstöðvarnar af heitunum fornu á landvættina í Snæfellsjökli er sennilega þófaraþulan alkunna: BárSur minn á JökJi leggstu á þófið mitt o. s. frv. Þulu þessa átti þófari að hafa yfir iðulega í hálfum hljóðum, meðan hann var að þæfa, svo að honum gengi vel þófið. Þulan er eins konar barnagæl- ur til Snæfellsássins og eflaust æði fjarlæg heitum þeirra manna, er trúðu því, að hann væri til og máttugur til bjargráða í hvers kyns vanda. Mörg örnefni á Snæfellsnesi minna á Bárð. Eins þeirra er getið í sögunni, Bárðarlaugar, en svo heitir enn sporöskjulöguð tjörn í svonefndu Laugar- holti fyrir ofan og vestan túnin á Hellnum. Hin örnefnin eru ekki nefnd í sögunni og eru líklega yngri en hún, því að ella myndi hinn örnefnafróði höfundur hennar væntanlega hafa getið þeirra. Bárðarskip er klettur í Drit- vík nefndur, og þar eru minni klettar eða steinar, sem kallaðir eru Bárðar-
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164

x

Helgafell

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Helgafell
https://timarit.is/publication/1076

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.