Morgunblaðið - 16.07.2013, Qupperneq 1

Þ R I Ð J U D A G U R 1 6. J Ú L Í 2 0 1 3
 Stofnað 1913  164. tölublað  101. árgangur 
ÞARF NÚ AÐ
VINNA VONAR-
STJÖRNU BRETA
EKUR Í
GEGNUM
ÞOTU
GÓÐ LEIÐ
TIL AÐ TAKAST
Á VIÐ SORGINA
BÍLAR MINNINGARGANGA 10ANÍTA ÍÞRÓTTIR
Sala á grillkjöti í sumar er minni en undanfarin
ár segja forsvarsmenn stórra söluaðila. Vætu-
tíð á Suður- og Vesturlandi orsakar samdrátt í
sölu sem hleypur á tugum prósenta.
Sigmundur Einar Ófeigsson, fram-
kvæmdastjóri Norðlenska matarborðsins, sem
m.a. selur grillkjöt undir merkjum Goða, segir
veðrið greinilega koma niður á neyslunni á höf-
uðborgarsvæðinu þar sem stærsti markaður
fyrirtækisins sé. Samdrátturinn í sölu á grill-
kjöti nemi hátt í þriðjungi milli ára. „Það er
bara þannig að fólk gerir betur við sig í góðu
veðri,“ segir Sigmundur. Aðspurður segir
hann alveg ljóst að obbinn af fólki lætur veðrið
hafa áhrif á ákvörðun sína um að grilla, sölutöl-
urnar einfaldlega sýni það. Salan norðanlands
gengur hinsvegar betur, nefnir Sigmundur
sérstaklega síðustu tvær helgar en þá fóru veð-
urguðirnir mjúkum höndum um sóldýrkendur
fyrir norðan þar sem mikið var um að vera.
Steinþór Skúlason, forstjóri Sláturfélags
Suðurlands, segir að salan í júlí hafi tekið kipp
og verið góð en hinsvegar hafi hún verið 15-
20% minni í júní miðað við undanfarin ár. Tek-
ur Steinþór fram að sala á öðrum vöruteg-
undum sem fyrirtækið bjóði upp á hafi aukist á
móti þegar fólk grilli minna. Nefnir hann t.a.m.
mikla aukningu í sölu á áleggi og pylsum.
heimirs@mbl.is
Minna grillað í vætunni suðvestanlands
 Samdráttur í sölu á grillkjöti hleypur á tugum
prósenta  „Fólk gerir betur við sig í góðu veðri“
Morgunblaðið/Arnaldur
Sumar Fátt er betra en góð grillveisla.
Ferðamaður á Ströndum reyndi að forðast kríurnar sem sveimuðu yfir
honum í bleytunni. Áfram verður votviðrasamt á Suður- og Vesturlandi en
gæti þó haldist þurrt á miðvikudag. Það stefnir í úrkomumikla helgi á flest-
um stöðum á landinu, en bjartviðri norðan- og austanlands. aslaug@mbl.is
Margar kríur í votu veðri
Morgunblaðið/Árni Sæberg
Ekkert lát á úrkomu sunnanlands
„Þessi jákvæða þróun hefur verið í
gangi síðustu ár,“ segir Árni Hrafn
Ásbjörnsson, lögfræðinemi og fangi á
Sogni. Aldrei fyrr hafa jafn margir
fangar setið á
skólabekk, skv.
upplýsingum
Fangels-
ismálastofnunar.
Alls lögðu 66
fangar stund á
nám samhliða
fangelsisvist á
Litla-Hrauni og Sogni á síðustu önn.
Þetta eru tæplega 70% fanga í þess-
um tveimur fangelsum.
„Ég er sérstaklega stoltur af því að
á tímabili voru 10% fanga á Litla-
Hrauni í háskólanámi,“ segir Árni.
„Í fyrstu voru margir fangar skept-
ískir varðandi nám og margir skráðu
sig í nám eingöngu til að fá aukinn
útivistartíma úr klefanum. Hins veg-
ar hefur viðhorfið gjörbreyst á síð-
ustu árum og sérstaklega eftir að
fangar fóru að fá góðar einkunnir í
háskólanámi,“ segir Árni sem stefnir
á að ljúka BA-prófi í lögfræði frá Há-
skólanum á Akureyri næsta vor og á
mastersnám í framhaldinu.
Hafa oft minni aðgang að
kennurum, neti og bókum
Hann þakkar Margréti Frímanns-
dóttur, forstöðumanni á Litla-
Hrauni, fyrir jákvæða þróun síðustu
ára en hún hefur oft barist gegn
straumnum til að ná fram bættri að-
stöðu fyrir fanga sem vilja mennta
sig, að mati Árna. Honum finnst
skrýtið að íslenska fangakerfið legg-
ur meira upp úr því að láta fanga
vinna en að læra.
„Fangarnir eru stundum meira og
minna í sjálfsnámi því þeir hafa oft
minni aðgang að kennurum, neti og
bókum en aðrir háskólanemar,“ segir
Anna Fríða Bjarnadóttur, náms- og
starfsráðgjafi, sem telur fangana oft
ná undraverðum námsárangri þrátt
fyrir lélega aðstöðu.
jonheidar@mbl.is »18
Aldrei fleiri
fangar
á skólabekk
 70% á Litla-Hrauni
og Sogni í námi
Svo virðist sem veðrið á Norður- og Aust-
urlandi freisti íbúa höfuðborgarsvæðisins
en stéttarfélög hafa fengið margar fyrir-
spurnir um orlofshús til útleigu þar í
sumar.
Heldur færri hafa heimsótt tjaldstæðið
á Flúðum í sumar en fyrri ár, en aftur á
móti fjölgar gestum í Skagafirði. Þá hafa
margir hætt við að leigja tjaldvagn hjá
VR. »13
Sækja norður
TJALDA SÍÐUR Á SUÐURLANDI
Baldur Arnarson
baldura@mbl.is
Rýrnun fiskistofna í Lagarfljóti hefur
komið fram frá mælingum sem gerð-
ar voru árið 1998. Útkoman var verst í
mælingum sem gerðar voru 2010 en
hefur lagast lítillega samkvæmt mæl-
ingum 2011 og 2012.
Þetta kemur fram í skýrslu sem
Veiðimálastofnun vann fyrir Lands-
virkjun vegna rannsókna sem ná
einnig til Jökulsár á Dal, Fögruhlíð-
arár og Gilsár árin 2011 og 2012.
Spurður út í þá niðurstöðu að rýrn-
un fiskistofna í Lagarfljóti hafi verið
stöðug frá 1998 segir Guðni Guð-
bergsson, sviðsstjóri hjá Veiðimála-
stofnun og einn höfunda skýrslunnar,
að ekki megi draga of víðtækar álykt-
anir af þróuninni frá 1998.
Sveiflur í lífríki jökulvatna á borð
við Lagarfljót séu þekktar. Jökul-
bráðnun geti reynst áhrifavaldur.
Telur Guðni því að gögnin hefðu
þurft að ná lengra aftur í tímann til að
draga mætti víðtækari ályktanir.
Fiskstofnar hafa minnkað
Fram kemur í skýrslunni að fisk-
stofnar hafi minnkað eftir að vatni úr
Jökulsá á Dal var veitt í Lagarfljót
vegna Kárahnjúkavirkjunar sem tek-
in var í gagnið 2007. Guðni segir þó of
snemmt að segja til um áhrif virkj-
unarinnar á fiskstofna, enda séu fisk-
ar sem klöktust eftir að rennsli úr
Jökulsá á Brú var veitt yfir í Lag-
arfljót aðeins þriggja til fjögurra ára í
dag.
Hann segir breytingar á fiskstofn-
um Lagarfljóts fram til þessa í meg-
inatriðum vera í samræmi við mat
sem gert var á umhverfisáhrifum.
„Það er komið meira af gruggugu
vatni í Lagarfljót. Ljós nær styttra
niður í vatnið, fæðuframleiðslan hefur
minnkað og fiskunum hefur fækkað.
Þeir vaxa líka orðið hægar. Þeir hafa
skipt yfir í fæðudýr af landi af því að
það er miklu minna að éta í Lagar-
fljóti. Hins vegar þarf frekari mæl-
ingar til að meta endanleg áhrif.“
Landsvirkjun kynnti niðurstöður
skýrslunnar, sem birt er opinberlega í
dag, fyrir heimamönnum í mars sl.
Vakti það talsverðar umræður og
segir Guðni spurður um það að sumir
hafi aðeins heyrt það sem þeir vildu
heyra þegar hvað harðast var tekist á
um virkjunina. Heimamenn hafi síðan
vaknað við vondan draum.
Rýrnunin
hófst fyrir
virkjunina
 Áhrif Kárahnjúkavirkjunar á lífríki
Lagarfljóts eru metin í nýrri skýrslu
Morgunblaðið/Steinunn Ásmundsdóttir
Áhrif Lagarfljót er nú gruggugra.
Jökulsá á Dal tærari
» Í skýrslunni segir að jökul-
grugg sé mun minna í Jökulsá á
Dal en var fyrir tilkomu Háls-
lóns og hún tær utan þess tíma
sem rennsli er um yfirfall,
megnið af grófari aur setjist í
lóninu.
» Talið er líklegt að þetta komi
til með að hafa jákvæð áhrif fyr-
ir fisk í ánni fyrir neðan Hálslón.