Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.07.1982, Síða 89

Tímarit Máls og menningar - 01.07.1982, Síða 89
Ljúflingar og fleira fólk og vel má hugsa sér mæður messa þær yfir dætrum sínum til að herða þær gegn freistingum heimsins. Til ungu mannanna eru gerðar þveröf- ugar kröfur, sérstaklega þegar karlarnir taka þá með sér í helgarferðir til að kenna þeim á lífið. Aberandi er hve þeir hærra settu eru fyrir það að brjóta siðgæðisreglur samfélagsins, bændur, húsfreyjur og þá sérstak- lega prestarnir, nokkuð sem vafalaust á rætur í veruleikanum. Viðhorf- ið til þeirra er hins vegar ólíkt. I draumsýn vinnukonunnar eða viðvörun uppalandans hefnist húsfreyjunni rækilega fyrir syndir sínar meðan ekkert kemur fyrir kvennamennina, þeir njóta fremur virðingar og öfundar og eru fyrirmyndir þeirra ungu þó þeim takist ekki að fylgja þeim eftir. I ástum huldukvenna og mennskra manna eru það alltaf þær sem eiga frumkvæðið og áherslan er á hinum líkamlega þætti. Huldukonur eru sífellt að eltast við karlmenn og refsa þeim sem ekki vilja þýðast þær. Jafnvel þegar þeir flytja til þeirra í álfheima er sama uppi á teningnum, „hann varð strax að fara að sofa hjá henni,“ segir á einum stað. Þessu er öfugt farið í ástum huldumanna og mennskra kvenna. Unnusti selmat- seljunnar er óskmynd hins rómantíska, tillitssama og trygga elskhuga, hjálpar henni við verkin í selinu meðan hún er ólétt, firrir hana vandræðum með því að taka að sér barnið og springur af harmi þegar hann fær hana ekki. Aðrar stúlkur flytja í steininn og una þar hamingju- samar upp frá því, því eiginmaðurinn er alltaf svo góður við þær. Manni gæti dottið í hug að eitthvað hafi skort á það í mannheimi. Andstæða þessara eru mennskir menn sem eiga vetursetu í álfheimum, barna huldustúlku, hlaupast svo frá öllu saman og neita að gangast við barninu sínu þó það kunni að bitna illa á móðurinni sem stundum á sér sams konar föður og selmatseljan. Engir fá verri refsingu en þessir menn, hvort sem þar er á ferð óskhyggja svikinna kvenna eða uppeldis- boðskapur mæðra til sona sinna til mótvægis við þann sem fyrr var nefndur. I stuttu máli má segja að konurnar dreymi um ást, falleg föt, góðan mann og sómasamlegt gjaforð og hafi ekkert á móti því að ná sér niðri á vondum húsfreyjum og kvennabósum í leiðinni. I karlasögunum flétt- ast hins vegar saman draumar um holdlegar ástir og óttinn við þær kröfur sem þeim fylgja, bæði að því er varðar kyngetu og ábyrgð á afleiðingunum. Sá mikli ótti sem mönnum stendur af huldukonunum er raunar merkilegt fyrirbæri, hliðstæða við hann kemur varla fyrir í sambandi við huldumenn og mennskar konur. Er þessi hræðsla e.t.v. 335
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124

x

Tímarit Máls og menningar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.