Morgunblaðið - 11.12.2014, Page 34

VIÐTAL
Ingileif Friðriksdóttir
if@mbl.is
Á þeim tveimur árum sem hóp-
fjármögnunarvefsíðan Karolina
Fund hefur verið starfrækt hafa 89
verkefni verið fjármögnuð með hjálp
yfir níu þúsund einstaklinga. Þessir
einstaklingar hafa heitið hátt í hálfri
milljón evra eða um 70 milljónum
króna til þessara verkefna. Morg-
unblaðið ræddi við Inga Rafn Sig-
urðsson, framkvæmdastjóra Karo-
lina Fund, um velgengni fyrir-
tækisins og
framtíðarsýn.
Svonefnd hóp-
fjármögnun
blómstrar á net-
inu, en hugtakið
er þó aðeins
nokkurra ára
gamalt. Með hóp-
fjármögnun getur
fólk með skap-
andi verkefni eða
sprotafyrirtæki sóst eftir fjármagni
frá almenningi. Þannig getur hver
sem er lagt sitt af mörkum til að
hjálpa slíkum verkefnum að komast
á koppinn.
Hugmyndin að Karolina Fund
kviknaði hjá Inga Rafni í byrjun árs
2008 en þá hafði engin slík síða verið
opnuð. „Ég var að vinna í banka og
eftir hrunið hafði maður mikinn
áhuga á því að fara að gera eitthvað
annað og merkilegra. Sérstaklega
eitthvað sem tengdist hugarafli og
sköpun,“ segir hann.
Ingi fékk átta aðra með sér í lið til
að koma hugmyndinni í verk. „Við
fórum að velta því fyrir okkur hvað
við gætum gert til að búa til kerfi fyr-
ir listræn og skapandi verkefni til að
fjármagna sig utan bankakerfisins.“
Erfitt að fjármagna verkefnið
Frummynd að kerfinu var fljót-
lega mótuð, en erfitt reyndist að fjár-
magna verkefnið. „Við sóttum um
styrki en ekkert gerðist og þá fóru að
koma fram síður eins og Indiegogo
og Kickstarter sem eru þær stærstu í
heiminum í dag.“
Íslenska teymið fylgdist með því
sem virkaði hjá þessum fyrstu hóp-
fjármögnunarsíðum og aðlöguðu sig
að því. „Við fengum svo loksins millj-
ón í styrk frá Átaki til atvinnusköp-
unar og náðum að opna síðuna í októ-
ber 2012.“
Í kjölfarið fór boltinn að rúlla hjá
Karolina Fund og fljótlega fóru að
myndast alþjóðleg tengsl. „Það er
mikill áhugi á fjármögnun í skapandi
greinum erlendis svo við fórum víða
um heiminn til að segja frá þessu.“
Ingi segir verkefnið þó hafa verið
langan tíma í gerjun, en hlutirnir
hefðu gerst mun hraðar ef styrk-
umhverfið og fjárfestaumhverfið hér
á landi væri virkara fyrir hugmyndir
á þessum fyrstu stigum.
Gjörbreyttu kerfinu innan frá
Í lok árs 2013 var ákveðið að
breyta kerfi Karolina Fund að innan,
og voru því engin ný verkefni tekin
inn. „Hægt og rólega leyfðum við
þeim söfnunum sem voru í gangi að
klárast og svo bjuggum við til nýtt
greiðslumiðlunarkerfi og þurftum að
loka öllu á meðan.“
Heimasíða Karolina Fund var
opnuð aftur í mars á þessu ári og
segir Ingi algjöra sprengingu hafa
orðið í kjölfarið. „Við höfum nú
stækkað mjög hratt og núna und-
anfarið hafa verið þrír í launaðri
vinnu hjá okkur,“ segir hann, en
bætir við að auk þess starfi fjöldi
fólks í ólaunaðri vinnu.
Leiða norræna tækniþróun
Karolina Fund var nýlega boðið
að taka þátt í norrænu samstarfi, og
leiðir fyrirtækið nú tækniþróun í
hundrað milljóna króna verkefni
sem Norræni nýsköpunarsjóðurinn
fjármagnar. Fimm norrænar
hópfjármögnunarsíður sameina
krafta sína í gegnum verkefnið, sem
kallast Nordic Crowdfunding Alli-
ance.
Aðspurður hvernig Karolina Fund
komi út úr þessu öllu saman, segir
Ingi fjármagn berast frá Norræna
nýsköpunarsjóðnum og auk þess
hafi verkefninu verið veittir nokkrir
styrkir. Heildarupphæð styrkja frá
Íslandi nemi um tveimur og hálfri
milljón króna. „Um leið og við opn-
uðum vorum við hæf í að taka við
tekjum. Þær voru ansi lágar til að
byrja með en núna erum við með
rekstur sem skilar peningum.“
Þurfa að safna allri upphæðinni
Karolina Fund starfar eftir svo-
kölluðu fixed funding módeli, en þá
verða styrkþegar að safna fyrir allri
upphæðinni til að fá hana veitta.
Flestar hópfjármögnunarsíður
vinna eftir þessu kerfi, en á Indie-
gogo er jafnframt hægt að velja um
svokallað flexible funding kerfi, en
þar fá styrkþegar upphæðina veitta,
sama hver hún er. „Það að hafa þetta
eftir „allt eða ekkert“-kerfinu finnst
okkur alveg nauðsynlegt,“ segir Ingi.
„Bæði vegna þess að þá safnast yfir-
leitt alltaf hærri upphæð en annars,
því með flexible funding verður ekki
jafnmikið kappsmál að safna, en
einnig vegna þess að ef fólk ætlar að
fjármagna verkefni og svo safnast
mjög lítið, þá sitja allir eftir með sárt
ennið. Þú vilt ekki skulda einhverjum
fyrir eitthvað sem þú getur ekki
framkvæmt.“
Karolina Fund tekur heimild af
korti, en greiðslumiðlunarkerfið ger-
ir það að verkum að sá sem stendur
fyrir söfnuninni fær peningana beint
inn á reikning hjá sér. „Við erum því
í raun ekki milliliður, heldur frekar
þjónustukerfi fyrir viðkomandi sem
sér svo sjálfur um sína sölu.“ Þá tek-
ur fyrirtækið 5% gjald auk virð-
isaukaskatts af heildarupphæð, sé
takmarki náð. Ef verkefni ná ekki
lágmarksupphæð eru engin gjöld
tekin.
Takmarki náð í 77% tilfella
Hingað til hefur tekist að ná þeirri
lágmarksupphæð sem stefnt er að í
77% tilfella hjá Karolina Fund sem
Ingi Rafn segir mjög góðan árangur,
og líklega þann besta sem þekkist á
hópfjármögnunarsíðu í heiminum.
Til samanburðar má benda á að hjá
Kickstarter er árangurshlutfallið á
milli 30 og 40%.
Ingi segir eina af ástæðum háa ár-
angurshlutfallsins þá að verkefnum
er ekki hleypt af stað fyrr en öruggt
er að þau eigi erindi. „Við reynum að
miðla til fólks því sem við vitum að
virkar og það sem ber að varast og
ég held að það sé líka stór þáttur í
þessu.“
Að sögn Inga Rafns eru upphæð-
irnar hjá Karolina Fund yfirleitt á
bilinu 150 til 700 þúsund. Til þessa
hafa öll verkefnin haft einhver tengsl
við Ísland. Verð er þó í evrum til þess
að auðvelda útlendingum að leggja fé
í verkefni þótt íslenska krónan sé að-
algjaldmiðillinn en um 25% af heild-
arfjármagninu hefur komið frá út-
löndum.
Algjör sprenging á Karolina Fund
 Hópfjármögnunarsíður blómstra á netinu  Karolina Fund hefur stækkað hratt eftir að innra
kerfinu var breytt  Er með hæsta árangurshlutfall af hópfjármögnunarsíðum í heiminum
Ljósmynd/Karolina Fund
Teymi Þeir Jónmundur Gíslason, Arnar Sigurðsson og Ingi Rafn Sigurðsson, stofnendur Karolina Fund.
Ingi Rafn
Sigurðsson
34 FRÉTTIRInnlent
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 11. DESEMBER 2014
Ingi segir gjaldeyrishöftin á Íslandi
gera Karolina Fund mikinn óleik.
„Þau gera það að verkum að við
getum ekki tekið inn erlend verk-
efni þrátt fyrir að þau standi í röð-
um og bíði eftir að fá að komast
inn,“ útskýrir hann. „Þetta er alveg
skelfilegt fyrir okkur því við erum
að fá ágætis athygli að utan og fyr-
irspurnir reglulega, en getum ekki
sinnt neinu því við erum læst í
þessu járntjaldi.“
Hann segir stærstu áskorunina
núna að komast framhjá þessari
hindrun á einhvern hátt. En það
geti reynst flókið. „Það besta væri
að nota alþjóðlega lausn hannaða
fyrir hópfjármögnunarsíður, en
það er aldrei neinn að sýsla með ís-
lenskar krónur svo við þyrftum þá
að flytja fyrirtækið til útlanda og
stofna nýtt þar. Ég veit ekki hvern-
ig við ættum að gera þetta. Þetta er
mjög hamlandi fyrir okkur.“
Hann segir það ekki koma til
greina að loka á íslenska mark-
aðinn og því sé flækjustigið mikið.
„Við erum mjög stolt af því að vera
fædd og uppalin hér, því lista- og
menningarlíf á Íslandi er heims-
þekkt í ákveðnum hópum. Við erum
mjög stolt af því að vera á þessum
stað þar sem hugarafl er upp-
spretta ekki bara listrænna verka
heldur líka peninga. Þar sem fólk
býr til vinnu með hugaraflinu.“
Morgunblaðið/Ómar
Hömlur Að sögn Inga Rafns gera gjaldeyrishöftin Karolina Fund erfitt fyrir.
Gjaldeyrishöftin hamla
vexti Karolina Fund