Morgunblaðið - 04.06.2015, Blaðsíða 4

4 FRÉTTIRInnlent
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 4. JÚNÍ 2015
Samþykkt liggur fyrir hjá hverfis-
ráði Laugardals í Reykjavík um að
greiða götu beiðni Ilmar Kristjáns-
dóttur, leikkonu og varaborgarfull-
trúa, og fleiri íbúa á svæðinu um leyfi
fyrir sameiginlegu hænsnahaldi á lóð
í eigu borgarinnar á milli Rauðalækj-
ar og Laugarnesvegar.
Ríflega tuttugu manna samráðs-
hópur íbúa í hverfinu stendur á bak
við áætlunina en hugmyndir hópsins
miða að því að almenningur geti
einnig notið þess að umgangast
fuglana. Lóðin sem um ræðir var áð-
ur leikvöllur en stendur svo til auð í
dag. Beiðnin er tilkomin af því að í
nýlegum reglum um hænsnahald í
borginni er einungis gert ráð fyrir
umsóknum einstaklinga auk þess
sem ekki hefur verið skorið úr um
leyfi til afnota af lóðinni af hálfu
borgarinnar. Ekki stendur þó til að
víkja frá öðrum meginreglum
Reykjavíkurborgar um hænsnahald
utan landbúnaðarsvæða en þar er
m.a. kveðið á um fjórar hænur að há-
marki auk skilyrða um frágang og
aðstöðu fyrir fuglana.
Hverfisráðið lýsti yfir ánægju og
velvilja í garð málsins og vísaði því til
frekari athugunar hjá Þjónustu-
miðstöð Laugardals og Háaleitis þar
sem það er enn á frumstigi. Ýmislegt
þarf þó að gerast áður en búskapur
getur hafist í hverfinu því fá þarf
samþykki allra nágranna, standast
skoðun heilbrigðiseftirlits og fá leyfi
fyrir byggingu hænsnaskúrs.
Áhugi almennings á hænsnahaldi í
þéttbýli hefur vaxið stöðugt á síðustu
árum en sveitarfélögin setja hvert og
eitt reglur um slíkt . bso@mbl.is
Hænsnagerði í Laugardal
Morgunblaðið/Ómar
Húsdýr Hænur sækja í borgina á ný.
 Hópur íbúa hyggst reisa sameiginlegt hænsnagerði á
auðri lóð í hverfinu  Leita á náðir borgaryfirvalda
Danska eftirlitsskipið Thetis lá við bryggju í
Ægisgarði í gær og því til samlætis lágu íslensku
varðskipin Þór og Týr. Danski sjóherinn fékk
Thetis afhent árið 1990 og hefur skipið síðan þá
sinnt fjölmörgum verkefnum, t.d. fylgt Danne-
brog, snekkju Margrétar Danadrottningar.
Morgunblaðið/Júlíus
Danskt eftirlitsskip við Íslandsstrendur
Thetis, Þór og Týr
lágu við Ægisgarð
17 ára stúlka lést á gjörgæslu að-
faranótt mánudags. Hún veiktist
hastarlega á Akranesi aðfaranótt
sunnudagsins 31. maí eftir að hafa
tekið inn e-töflu, að því er talið er.
Séra Eðvarð Ingólfsson, sóknar-
prestur Akraneskirkju, segir málið
mikinn harmleik og mikla sorg sem
því fylgi.
„Það eru ýmsar spurningar sem
vakna og sorgin er verkefni til þess
að takast á við. Hún átti marga vini
og skyldmenni hér á Skaganum,“
segir Eðvarð. „Samfélag eins og
Akranes verður hálflamað þegar
svo sorgleg tíðindi berast,“ segir
hann. „Ekki hefur verið tekin
ákvörðun um hvernig staðið verður
að bænastund en í komið hafa fram
óskir um bænastund fyrir vini hinn-
ar látnu,“ segir Eðvarð.
„Þegar fólk stendur saman sem
einn maður í mótlæti og sorg þá er
alltaf mikill styrkur í því. Mikilvæg-
ast er að fólk standi saman,“ segir
Eðvarð.
Hann, ásamt öðrum presti Akra-
neskirkju, hefur hlúð að ættingjum
og vinum hinnar látnu í samstarfi
við áfallateymi sjúkrahússins.
Margir hafa leitað til þeirra í safn-
aðarheimilið eða á skrifstofu kirkj-
unnar.
17 ára
stúlka lést
á gjörgæslu
Fyrir þá sem ekki treysta sér í
rekstur hænsnakofa árið um kring
eða eru óvissir um hvort hænsnabú-
skapur hentar þeim býðst sá mögu-
leiki að leigja hænur í styttri eða
lengri tíma.
Júlíus Már Baldursson, land-
námshænubóndi í Þykkvabæ, býður
upp á leigu á hænum til lengri eða
skemmri tíma. Leigan er hófleg,
1.800 kr. á mánuði fyrir hverja
varphænu. Þá tekur leigutakinn við
hænunni með fóðri og matarílátum,
heldur þeim afurðum sem af henni
koma og skilar hænunni í lok samn-
ingstíma. Þessi þjónusta hefur ver-
ið vinsæl yfir sumarið og kjósa
margir að hafa hænurnar hjá sér í
sumarbústaðnum. Það gerist þó æ
algengara að fólk fái til sín hænur í
þéttbýli.
Þeir sem geta ekki haldið dýrin
heimavið til langtíma geta sent
hænur í fóstur en þá heldur Júlíus
þær á bænum gegn vægu gjaldi og
sendir eggin áfram til eigendanna.
Fósturhænur hafa t.d. verið vinsæl
brúðargjöf.
Margar leiðir færar í
eignarhaldi á hænum
 Vill kynna hænuna fyrir sem flestum
Morgunblaðið/Sigurður Bogi
Hænuleiga Júlíus Már Baldursson
býður upp á leigu á hænum.
Andri Steinn Hilmarsson
ash@mbl.is
Helmingur verðmætasköpunar Vinnslustöðv-
arinnar í Vestmannaeyjum (VSV) umfram al-
mennan rekstrarkostnað og fjármagnskostnað
fer í vasa hins opinbera og til lífeyrissjóða.
Þetta kemur fram í útreikn-
ingum KPMG á skattaspori
VSV en útreikningarnir
voru kynntir á aðalfundi
VSV sem haldinn var í Eyj-
um á þriðjudaginn var. Þeir
náðu til VSV og allra inn-
lendra dótturfélaga þess.
Í útreikningunum kemur
fram að 41,5 prósent verð-
mætasköpunar umfram
rekstrarkostnað og fjár-
magnskostnað renni til rík-
is og sveitarfélaga, átta prósent til lífeyris-
sjóða, 35,5 prósent til launafólks í vinnu hjá
Vinnslustöðinni og 15 prósent til hluthafanna.
Sigurgeir Brynjar Kristgeirsson (Binni),
framkvæmdastjóri VSV, segir útreikninga
KPMG hafa komið sér á óvart. „Þessi skipt-
ing, þegar búið er að tína alla þessa skatta til
sem lagðir eru á fyrirtækið og starfsmenn
þess, leiðir í ljós að heildarframlag starfs-
manna og fyrirtækisins til samfélagsins er gíf-
urlegt. Það að ríkið fái meira í sinn vasa held-
ur en allir starfsmenn Vinnslustöðvarinnar
getur varla talist eðlilegt,“ segir Binni og
bendir á að sé skattaspori VSV deilt niður á
starfsmenn fyrirtækisins komi í ljós að fram-
lag hvers starfsmanns sé um 700 þúsund krón-
ur á mánuði árið um kring. „Þau verðmæti
sem starfsmenn búa til fara í vasa ríkis og
sveitarfélaga en ekki til þeirra sem starfa við
að skapa verðmætin.“
Helmingur í rekstrarkostnað
Á síðasta ári nam verðmætasköpun í
Vinnslustöðinni 11.966 milljónum króna. Þar
af fóru 5.577 milljónir í almennan rekstrar-
kostnað skv. ársreikningi fyrirtækisins og
skattasporið nam samtals 2.872 milljónum
króna. Rúmlega þrír milljarðar króna fóru í
launagreiðslur til starfsmanna, 1.613 milljónir
króna til yfirvalda og lífeyrissjóða í formi
gjaldfærðra skatta, og afkoma félagsins því
1.141 milljón króna.
Til þess að reikna út skattaspor fyrirtækja
bætast innheimtir skattar sem námu 1.259
milljónum króna á síðasta ári við gjaldfærða
skatta að fjárhæð 1.613 milljónir króna. Vísar
skattasporið þannig til þeirra skatta og gjalda
sem myndast vegna þeirrar verðmætasköp-
unar sem rekstur fyrirtækja skilar.
Binni telur að þetta sé með fyrstu útreikn-
ingum á skattaspori sjávarútvegsfyrirtækja
sem séu gerðir hérlendis en stuðst er við að-
ferðafræði sem KPMG þróaði með dönskum
viðskiptavinum, þannig að hægt væri að leggja
mat á það hvernig verðmætasköpunin skiptist.
„Það ber líka að hafa það í huga að um
helmingur teknanna fer í rekstrarkostnað og
þar er án efa mjög stór hluti sem rennur til
ríkisins,“ segir Binni og vísar þar til kostnaðar
við ýmiss konar aðkeypta þjónustu þjónustu-
fyrirtækja, ásamt útflutningsgjöldum skipa-
félaganna, svo nokkuð sé nefnt, en skattar af
rekstrarkostnaðinum voru ekki taldir með í
útreikningum á skattasporinu.
Hann segir að eftir standi tæpar 900 millj-
ónir fyrir hluthafa VSV, sem til dæmis væri
hægt að nýta til fjárfestingar í nýsköpun.
„Hagnaður er þeir peningar sem hluthafar
geta ráðstafað til niðurgreiðslu skulda, til fjár-
festinga í nýsköpun eða til að greiða sjálfum
sér arð.“
Skattaspor VSV tæpir 3 milljarðar
 Helmingur verðmætasköpunar Vinnslustöðvarinnar í Vestmannaeyjum umfram almennan rekstr-
arkostnað og fjármagnskostnað á síðasta ári rann til íslenska ríkisins, sveitarfélaga og lífeyrissjóða
Sigurgeir Brynjar
Kristgeirsson
Morgunblaðið/Jón Sigurðsson
Skattaspor Vísar til skatta og gjalda sem
myndast vegna verðmætasköpunar fyrirtækja.