Són - 01.01.2014, Side 105

Són - 01.01.2014, Side 105
„Þrotið er nú efnið og Þulan Búin er“ 103 Fjórða barnaþulan í bókinni er líka dýraþula og er kisu minning. Hún heitir Lappa og hefst á tilvísun í gamla vísu úr samnefndri þjóðsögu: „Ló, ló, mín Lappa !“ (bls. 108). Ein þula Ólínu Andrés dóttur í Ljóð­ mælum (1924) ber titilinn Barna Þula. Hér er um heilræða þulu að ræða þar sem lagt er út af nokkrum máls háttum og börnum lagðar lífs regl- urnar án þess að þeim sé sögð saga með til að kyngja boð skapnum. Þrátt fyrir að fyrsta hending þulunnar sé „Syngi, syngi svanir mínir“ (bls. 10) eru engar aðrar til vísanir í þjóðlegan kveðskap eða sögur. Fyrstu barnaþulur Guðrúnar Jóhannsdóttur birtust í tíma ritinu Hlín árið 1921 eins og áður sagði og heita Búskapar Þula og VögguÞula.22 Í Búskapar Þulu er sögð saga af Skúla litla sem býr rausnar búi og hefur meira að segja ráðskonu. Vöggu Þula er barna gæla sem móðir fer með þegar hún svæfir barnið sitt og fleiri slíkar vögguþulur og aðrar þulur Guðrúnar eru í bókum Tómstundir (1929), Börnin og jólin (1941) og Hitt og þetta (1945). Flestar barna þulur Guðrúnar eru ortar um nafn greind börn, sennilega flest hennar eigin, og af einhverju hversdags legu tilefni eins og þulur Erlu og tónninn í þulum þeirra er einnig svipaður; mikil væntum þykja og virðing fyrir börnum, góðlátleg kímni og litlar eða engar tilvísanir í fornan kveð skap og sögur. Árið 1951 gaf Halldóra Bjarnadóttir út mynd skreytta barna bók með stuttum sögum og ljóðum fyrir börn og hafði mest af efninu birst áður í tímaritinu Hlín sem hún ritstýrði. Það kemur fram í formála bókarinnar að Kristín Sigfús dóttir skáldkona hafi ort flestar vísurnar og ljóðin við myndir, en hvorki er getið höfunda myndanna né ljóðanna í bókinni. Fjögur ljóð í bókinni mega teljast þulur og segja stutta hversdagslega sögu um það sem er á myndunum.23 Ein segir sögu af strák sem er að læra að telja og önnur er um strák sem er að læra að lesa og sú þriðja er um krakka sem búa til snjó karl. Sú fjórða er marg ræðari því þar segir frá lítilli stúlku sem uppgötvar að full orðnir eiga sínar sorgir. Eins og komið er fram gaf Guðrún Auðuns dóttir (1903‒1994) út hefti með barna ljóðum og þulum sem heitir Í föður garði fyrrum árið 1956 og er það fallega mynd skreytt af Halldóri Péturssyni. Titillinn er heiti á einni þulunni þar sem Guðrún rifjar upp minningar úr bernsku sinni og lýsir 22 Búskaparþula birtist líka í barnaljóðabók Guðrúnar Börnin og jólin (1941) og þar stend- ur undir þulunni að hún sé ort árið 1914. 23 Þulurnar eru án titils og tvær þeirra birtust í 23. árgangi Hlínar, fyrsta hefti árið 1940 og hinar tvær í 25. árgangi, fyrsta hefti árið 1942.
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104
Side 105
Side 106
Side 107
Side 108
Side 109
Side 110
Side 111
Side 112
Side 113
Side 114
Side 115
Side 116
Side 117
Side 118
Side 119
Side 120
Side 121
Side 122
Side 123
Side 124
Side 125
Side 126
Side 127
Side 128
Side 129
Side 130
Side 131
Side 132
Side 133
Side 134
Side 135
Side 136
Side 137
Side 138
Side 139
Side 140
Side 141
Side 142
Side 143
Side 144
Side 145
Side 146
Side 147
Side 148
Side 149
Side 150
Side 151
Side 152
Side 153
Side 154
Side 155
Side 156
Side 157
Side 158
Side 159
Side 160
Side 161
Side 162
Side 163
Side 164
Side 165
Side 166
Side 167
Side 168
Side 169
Side 170
Side 171
Side 172
Side 173
Side 174
Side 175
Side 176
Side 177
Side 178
Side 179
Side 180
Side 181
Side 182
Side 183
Side 184
Side 185
Side 186
Side 187
Side 188
Side 189
Side 190
Side 191
Side 192
Side 193
Side 194
Side 195
Side 196

x

Són

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Són
https://timarit.is/publication/1139

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.