Félagsbréf - 01.06.1961, Blaðsíða 31

Félagsbréf - 01.06.1961, Blaðsíða 31
FÉLAGSBRÉF 29 til þess að líta á nokkurt Ijóð svo vikum skiptir, hvað þá heldur að setjast niður við að semja ljóð." Sannleikurinn er sá, að lesandinn er líklegur til þess að verða sólginn í að lesa enn meiri skilgreiningar, því þessi tegund gagnrýni og rökræðna getur á vissan hátt orðið að sjúklegum ávana. Aftur á móti færir nýgagnrýnin lesandann sífellt fjær listaverkinu sjálfu og inn í hugarheim hins sjálfselska gagnrýnanda. Banvænustu áhrif þessarar hreyfingar hafa nefnilega verið þau að grafa undan sjálf- stæði lesandans, getu hans til þess að njóta hinnar sönnu ánægju, sem sprettur upp af því að komast í snertingu við frumlega og sjálfstæða list. Það er af þessum ástæðum, sem þeir Daiches og Charvat hafa tekizt á hendur það hlutverk í hinni nýju antologíu sinni, að færa lesandanum aftur Ijóðið; þeir standa gegn því að „ljóðinu sjálfu sé jafnað við sundur- greiningu þess í einstaka hluta, þar sem rökræður um niðurröðun hug- mynda koma í staðinn fyrir listrænt mat á ljóðinu sjálfu." En með því að færa lesandanum ljóðið á nýjan leik, þá hafa útgefendur þessir ekki aðeins endurreist frumburðarrétt hans, heldur einnig lagt honum skyldur og verk- efni á herðar. Á hvern hátt og með hverju móti mun lesandinn fram- kvæma þetta verkefni sitt? Ef nýgagnrýnendurnir hafa í raun og veru „lagt allt of mikið upp úr þeirri opinberun sem vísindaleg sundurhðun og skilgreining einstakra orða og niðurröðun þeirra getur veitt þeim," eins og Ben Redman hefur haldið fram, hvaða leið getur þá hinn óstuddi lesandi farið? Það er alls ekki víst að hann geti „notið" eða kunni að „meta" mikinn skáldskap, en ef hann getur það, þá gerist það að öllum líkindum fyrir tilstyrk einhvers konar hugsýnar hans sjálfs. Því að þeg- ar allt kemur til alls, þá er einungis mögulegt að skynja hið stórfenglega í harmleik eða ljóði fyrir tilvist ímyndunaraflsins og með því að hefja það í æðra veldi hinna þriggja meginafla hvers listaverks, sem sé staðar, stundar og atburðar. Svo sagði Ralph Waldo Emerson: „Shakespeare er eini ævisöguritari Shakespeares; og jafnvel hann getur ekki náð nema til þess Shakespeares, sem í okkur sjálfum býr, það er, á þeirri stundu sem skilvitleiki okkar, næmi og samúð ristir dýpst." Þegar til lengdar lætur verSur það eflaust viSurkennt, aS með því aS meShöndla listaverk sem listaverk, þá hafa nýgagnrýnendurnir unniS þarft verk og í því efni komiS fram þörfum endurbótum á þeirri gagn- rýni, sem ríkjum réS næsta tímabil á undan. MeS varlegri norkun á kenn- ingum Freuds hafa þeir eflaust einnig bætt allmerkilegri stærð við list-
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68

x

Félagsbréf

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Félagsbréf
https://timarit.is/publication/1060

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.