Félagsbréf - 01.06.1961, Blaðsíða 32

Félagsbréf - 01.06.1961, Blaðsíða 32
30 FÉLAGSBRÉF gagnrýni almennt. Hins vegar virðist sem nýgagnrýnin sé mjög að tapa fylgi og áliti af ástæðum, sem að nokkru hefur verið getið hér: einstrengings- legri afneitun hennar á sagnfræðilegri afstöðu; ofstækiskenndri og stund- um rangsnúinni fastheldni við kenningar Freuds og mikilvægi þeirra fyrir mat á listrænum verðmætum; túlkun, sem er of kænleg í eðli sínu og oft á tíðum hefur jaðraS við fjarstæður eða skringileik; óvirðingu fyrir þeim ljóðaskáldskap, sem ekki getur fallið undir fyrirfram á'kveðnar kenning- ar nýgagnrýninnar, eða hentar ekki sérstökum rannsóknaraðferðum henn- ar; hrokafullt stærilæti yfir sínum eigin afreksverkum; og loks tilhneyg- ingu nýgagnrýnenda til þess að grafa undan sjálfstæði hins almenna les- anda. 1 Englandi hefur sú breyting, sem á hefur orðið í þessum efnum, ekki vakið eins mikla athygli af þeirri ástæðu fyrst og fremst, að þar náði þessi hreyfing e'kki eins mikilli fótfestu, varð ekki eins valdamikil- En ef nýgagnrýnin er að víkja, hvað fáum við þá í staðinn? Það ei ávallt áhættusamt að segja fyrir um óorðna hluti, og hvað sem því líður þá fæst maður ekki um nein róttæk umskipti eða byltingu í þessum efnum. heldur jafna og framsækna þróun. Þeirri skoðun er að aukast fylgi, aS bezta gagnrýnin sé líklegast sú, sem leitast við að skýra frá því hvað ljóðið segir, hvaða áhrif það hefur haft á hann og hvernig hann heldur, að til þeirra áhrifa hafi verið stofnað. Þegar gagnrýnandinn framkvæmir þetta af tilfinningu, ástúð og auðmýkt, þá er tilgangi gagnrýninnar náS. Sá gagnrýnandi, sem á aS verða til fyrirmyndar, þarf að búa yfir miklu persónulegu jafnvægi. Hann iþarf að vera andlega vel vakandi og tilfinn- inganæmur. Hann er áhugasamur áhorfandi fremur en rannsóknardómari. Hann er enginn goSsagnamangari, táknaskýrandi eða gátuspekingur. Ekki mun honum heldur vera það á móti skapi aS ræSa siSferðisleg málefni og mat 'þeirra. ¦—¦ Þegar allt kemur til alls, þá eru þau einnig hluti af daglegu lífi okkar. En hann má heldur ekki vera neinn viktoríanskur senti- mentalisti, sem fjasar af tilfinningasemi um eitthvert ljóð eftir að hafa dregið fram í dagsljósið nokkrar staðreyndir, sem eru sagnfræðilegar i eðli sínu eða varða ævi skáldsins og eru misjafnlega mikilvæg fyrir gagn- rýni á Ijóði þess. Hann mun ekki snúast af öndverðri fyrirlitningu geg" neinni einstakri aðferS, sem varSar gagnrýni skáldskapar, en notfærir sér þær aSferðir og kenningar, sem honum finnast tilhlýðilegar á hverj- um tíma, og eru kenningar og aSferSir nýgagnrýnenda þar ekki undanskildar. ÞórSur Einarsson íslenzkaSi.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68

x

Félagsbréf

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Félagsbréf
https://timarit.is/publication/1060

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.