Morgunblaðið - 12.12.2015, Blaðsíða 58

58
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 12. DESEMBER 2015
Hægt er að lýsa skoðun á ritstjórnargreinum Morgunblaðsins á http://www.mbl.is/mogginn/leidarar/
Umhverfis-mál eru fú-lasta al-
vara. Það vita íbúar
Peking þar sem í
þessari viku var
lýst yfir hálfgerðu neyðar-
ástandi vegna loftmengunar.
Ekki virðist alvaran þó alltaf
ráða för þegar gripið er til að-
gerða.
Glóðarperan var fórnarlamb
aðgerða, sem knúðar voru fram
áður en dæmið var reiknað til
enda. Við tóku ljósaperur, sem
voru mun dýrari, en reyndust
ekki endingarbetri og vill svo
til að eru mun hættulegri en
forverarnir þegar kemur að því
að þurfi að farga þeim. Einu var
þó látið um það gilda og situr
heil álfa fyrir vikið uppi með
ákvörðun, sem fylgir heilmikill
tilkostnaður fyrir almenning
(umgangur af ljósaperum á
meðalheimili getur kostað tugi
þúsunda króna), en hverfandi
ávinningur fyrir umhverfið.
Annað dæmi um erindisleysu
af þessu tagi er krafan um
íblöndum lífeldsneytis í bensín
og dísilolíu. Samkeppnis-
stofnun segir í nýrri skýrslu að
þessi krafa kosti slíkt umstang
að hún hamli samkeppni. Í stað
þess að fá undanþágu frá til-
skipun Evrópusambandsins
líkt og Lúxemborgarar var
ákveðið að ganga lengra hér á
landi og hafa reglurnar strang-
ari.
Fór svo að fyrirætlanir um að
nota íslenska framleiðslu til
íblöndunar gengu ekki upp og
þurfti að flytja líf-
eldsneytið inn frá
útlöndum. Sam-
kvæmt lögunum frá
2013 eiga 5% af
orkugildi heildar-
sölu söluaðila eldsneytis á Ís-
landi til notkunar í samgöngum
á landi að vera endurnýjanlegt
eldsneyti. Af einhverjum
ástæðum var ákveðið að bæta
því við að ekki mætti taka elds-
neyti á rafbíla með í þennan
reikning þótt hér á landi sé það
vissulega endurnýjanlegt.
Sigríður Andersen þingmað-
ur vill að þessari íblöndun verði
hætt. Hún segir að íblöndunin
hafi kostað almenning milljarða
frá því að lögin voru samþykkt.
Hún lagði fyrirspurn um málið
fyrir umhverfisráðherra í haust
og kom í svarinu fram að 4% af
losun koldíoxíðs á Íslandi væri
vegna bíla. Allt umstangið við
íblöndunina skilar því sem sagt
að losun koldíoxíðs dregst sam-
an um 0,2%.
Kostnaðurinn, sem leggst á
neytendur út af þessu, er veru-
legur. Þeir þurfa að bera kostn-
að af fjárfestingum seljenda við
innviði út af kröfunum. Íblönd-
unarefnin eru dýrari en bensín-
ið og dísillinn, sem þeim er
blandað saman við. Þá er líf-
eldsneytið ódrýgra. Etanól
inniheldur þriðjungi minni orku
en bensín.
Ásetningurinn á bak við
þessar æfingar allar er ugg-
laust góður, en niðurstaðan er
hin vandræðalegasta og árang-
urinn óverulegur ef nokkur.
Íblöndun lífelds-
neytis fylgir kostn-
aður án ávinnings}
Umstang án erindis
Það eru frábærtíðindi að
Helgi Tómasson
ætli í vor að heim-
sækja Ísland með
San Francisco-
ballettinn. Helgi
hefur stjórnað ball-
ettinum í þrjá ára-
tugi og hefur sagt
að senn hyggist
hann láta af störfum.
Helgi hefur borið hróður Ís-
lands víða. Hann var í 15 ár einn
af aðaldönsurum New York-
ballettsins og dansaði þar með
mörgum helstu ballerínum þess
tíma. Einhverjir nafntoguðustu
balletthöfundar heims, Jerome
Robbins og George Balanchine,
skrifuðu hlutverk sérstaklega
með hann í huga. Sagði í The
New York Times á sínum tíma
að með Helga hefði Balanchine
fengið dansara, sem hefði gert
honum kleift að sýna hvers hann
væri megnugur sem danshöf-
undur.
Þegar dansferlinum lauk
gerðist Helgi listrænn stjórn-
andi ballettsins í San Francisco.
Það reyndist ballettinum mikil
lyftistöng. Þar með
varð ballett, sem
hafði verið fram-
bærilegur heima í
héraði, að list-
stofnun í fremstu
röð í Bandaríkj-
unum, ef ekki heim-
inum.
Veganestið frá
New York notaði
hann til að semja balletta og
mun hann hafa samið dansa fyr-
ir um 40 balletta, sem settir
hafa verið á svið í San Francisco
og víðar.
Helgi sagði í viðtali við Morg-
unblaðið í sumar að kæmi til
þess að hann setti upp sýningu
hér mundi hann taka með sér
100 manns. „Þetta eru ekki bara
dansarar sem fylgja ballettinum
heldur allt umstangið í kringum
sýningu og fólkið sem er bak við
tjöldin,“ sagði Helgi. „Hins veg-
ar er alveg ljóst að mig langar
að koma með ballettinn til Ís-
lands og setja upp sýningu.“
Helga mun verða að ósk sinni
og munu Íslendingar geta séð
ballettinn, sem hann kom í
fremstu röð, á sviði í Reykjavík.
Undir stjórn Helga
Tómassonar komst
San Francisco-
ballettinn í fremstu
röð og nú er hann
væntanlegur
til Íslands}
Ánægjuleg heimsókn
Þ
að er uppselt á tónleika...“ segir rödd
í útvarpinu, „...aukatónleikum hefur
verið bætt við...“ heldur hún áfram
og tiltekur helstu upplýsingar sem
tónleikaþyrstir landsmenn þurfa að
hafa á hreinu til að tryggja sér miða.
Skilaboð af þessu tagi hljóma iðulega í útvarpi
í aðdraganda jóla. Íslendingar eru tónleikaóðir;
ef þeir eru ekki sjálfir að syngja í kór einhvers
staðar, þá fara þeir á a.m.k. einn af þeim tónlist-
arviðburðum sem boðið er uppá í nóvember og
desember. Á aðventunni halda Íslendingar
hundruð tónleika; á kaffihúsum, í kirkjum,
minni samkomusölum eða tónleikahöll lands-
manna, Hörpu. Um er að ræða alls konar við-
burði, þó að jólaþemað sé í forgrunni, og margs-
konar samsetningar tónlistarfólks; allt frá
sólóistanum upp í sinfóníuhljómsveitir. Margir
eru áhugasamir og ástríðufullir amatörar, aðrir lang-
skólagengnir og reynslumiklir atvinnutónlistarmenn.
Jólatónleikastemning af þessu tagi þrífst aðeins í sam-
félagi þar sem hlúð hefur verið að tónlistarmenningu og
tónlistaruppeldi. Þar sem tónlist er þáttur í námskrá og
börn hafa möguleika á því að kynnast tónlist og leggja
hana fyrir sig, ef áhuginn er fyrir hendi. Skilaboðin sem
nú er verið að senda fólki eru hins vegar þessi; Jú, við
ætlum að kenna tónlist í grunnskóla og styðja við þá sem
vilja læra að spila Bítlalög á gítar og syngja Mamma ætl-
ar að sofna, en ef þú átt þér stærri drauma... ja, þá er það
þitt vandamál.
Þegar tónleikavertíðin stendur yfir í des-
ember er með ólíkindum að hugsa til þess að
síðustu misseri hafa tónlistarskólar sem
bjóða upp á framhaldsnám í söng og hljóð-
færaleik ítrekað verið settir í þá stöðu að
vita ekki hvort þeir verða í rekstri á næstu
önn. Að vita ekki hvort þeir munu fá fjár-
magn til að halda dyrum sínum opnum,
hvaðan það mun koma né hvenær. Stjórn-
endur rýna í bókhaldið og reyna hvað þeir
geta að skera útgjöldin niður og starfsfólkið
er uggandi um störfin sín. Maður getur rétt
ímyndað sér hversu ómögulegt það er að
móta framtíðarstefnu við þessi skilyrði og
óöryggið hlýtur að bitna á gæðum kennsl-
unnar.
Og af hverju? Jú, af því að stjórnvöld eru í
störukeppni um hver borgar. Tónlistarkenn-
arar og tónlistarnemendur geta verið hávær og hljóm-
fagur þrýstihópur, en hann er lítill og ráðamenn virðast
ekki veigra sér við því að horfa framhjá vandanum og
skítaredda sér og skólunum fyrir horn einu sinni á ári.
Þeir ættu að leggja við hlustir um hátíðirnar. Sækja tón-
leika og jólamessur og velta því fyrir sér hvort sú dá-
semdartilfinning sem tónlistin vekur með okkur getur
orðið til í andrúmslofti aðgerða- og sinnuleysis. Það getur
vel verið að stokka þurfi upp í kerfinu, en það þarf þá að
gerast, og í millitíðinni er óforsvaranlegt að bjóða upp-
rennandi og starfandi tónlistarmönnum þjóðarinnar að
bíða í limbó. holmfridur@mbl.is
Hólmfríður
Gísladóttir
Pistill
Fer tónlistarnámið í jólaköttinn?
STOFNAÐ 1913
Útgáfufélag: Árvakur hf., Reykjavík.
Ritstjóri:
Davíð Oddsson
Aðstoðarritstjóri:
Karl Blöndal
Ritstjóri og framkvæmdastjóri:
Haraldur Johannessen FRÉTTASKÝRING
Viðar Guðjónsson
vidar@mbl.is
Góður árangur íslenskakarlalandsliðsins í knatt-spyrnu er áhugamönnumog þeim sem unna öðr-
um velgengni gleðiefni.
En árangur landsliðsins er þó
ekki án vandamála fyrir þá starfs-
menn Knattspyrnusambands Ís-
lands sem sjá um mótamál. Á for-
mannafundi KSÍ í nóvember var
það gefið út að rask yrði á knatt-
spyrnuleikjum á Íslandi meðan á
mótinu stæði. Það þýðir ekki ein-
ungis rask á leikjum í Íslandsmóti
í meistaraflokki karla sökum þess
að leikmenn í Pepsi-deildinni eru í
landsliðinu, heldur á það einnig við
um leiki í meistaraflokki kvenna
sem og leiki í yngri flokkum.
16.500 leikir á ári
Riðlakeppni Evrópumótsins í
Frakklandi fer fram dagana 10.-
22. júní en mótið í heild stendur til
10. júlí. Dregið verður í riðla í
dag. Fjögur lið eru í hverjum riðli.
Einn riðill verður leikinn á níu
dögum en hinir riðlarnir fimm á
tíu dögum.
Birkir Sveinsson, mótastjóri
KSÍ, segir að gróf athugun sem
gerð var fyrir þremur árum hafi
leitt í ljós að um 16.500 formlegir
knattspyrnuleikir eru leiknir á Ís-
landi á hverju ári. Þar af er um
helmingur leikjanna á vegum KSÍ
og um helmingur á vegum félag-
anna sjálfra. Eru það t.a.m. leikir í
N1-mótinu í fimmta flokki stráka á
Akureyri og Pæjumótið á Siglu-
firði í 6. og 7. flokki stúlkna. Á
sumrin fara fram 4.700 leikir í Ís-
landsmóti og í bikarkeppni. Því
getur rask, þó ekki sé nema í þá
tíu daga sem riðlakeppni EM
stendur yfir, gert skipuleggj-
endum erfitt fyrir.
Spilað í Pepsideildinni
„Það verður dregið úr öllu
mótahaldi á meðan Ísland tekur
þátt í EM,“ segir Birkir. Hann
segir ekki komið á hreint með
hvaða hætti það verður gert. „Við
höfum þó gefið það út til liða í
Pepsi-deildinni að einhverjir leikir
muni fara fram meðan á mótinu
stendur,“ segir Birkir. Á það sér-
staklega við um þau lið sem taka
þátt í Evrópukeppni félagsliða, en
þess ber að geta að hún hefst á
sama tíma og Evrópumótið í
Frakklandi stendur yfir. „Ég geri
ráð fyrir því að einhverjir úr
Pepsi-deildinni verði í hópnum,“
segir Birkir.
Hann segir að við ákvörð-
unina um að draga úr mótahaldi
þegar keppnin fer fram hafi m.a.
verið tekið tillit til vilja félaganna.
„Það er þó ekki hægt að útiloka
það að ef einhverjir vilja spila þá
muni leikirnir fara fram,“ segir
Birkir.
Áður þurft að gera hlé
Hann segir að vissulega skapi
þetta aukið álag á mótanefndina
en bendir um leið á að A-landslið
kvenna og U-21 landslið karla hafi
komist í lokakeppni. Þá hafi þurft
að gera hlé á mótum. „En þá
þurftum við ekki að gera hlé á svo
til öllu mótahaldinu,“ segir Birkir.
„Við munum birta drög að
mótunum til félaganna í
byrjun árs,“ segir hann.
Spurður hvort
brugðist verði sér-
staklega við því ef Ís-
land kemst áfram úr
riðlinum segir Birkir
að ekki sé búið að
taka ákvörðun um
það. „Það verður bara
að koma í ljós,“ segir
Birkir.
EM mun raska Íslands-
móti í öllum flokkum
Ljósmynd/Sigfús Gunnar Guðmundsson
TM-mótið Fjölmörg mót eru haldin í yngri flokkum á Íslandi hvert sumar.
TM-mótið í fimmta flokki kvenna fer fram á sama tíma og EM í Frakklandi.
Um helmingur leikja sem fram
fara hérlendis á sumrin er á
vegum knattspyrnufélaganna
sjálfra sem skipuleggja fjöl-
mörg mót í yngri flokkum á Ís-
landi. Má þar nefna strákamót á
Akranesi í 7. flokki, í Eyjum í 6.
flokki og á Akureyri í 5. flokki.
Af stelpnamótum má nefna
Símamótið í Kópavogi og TM-
mótið í Vestmannaeyjum fyrir 5.
flokk. TM-mótið hefst fimmtu-
daginn 9. júní, daginn áður en
riðlakeppni EM hefst. Jón Ólaf-
ur Daníelsson, íþróttafulltrúi í
Vestmannaeyjum, segir að ekki
standi til að fresta mótinu.
„Skipulagið er allt of viðamikið
til þess að færa þetta. Akranes,
er t.d. með sitt mót, Breiðablik
með sitt mót og Siglufjörður
sitt. Því yrði allt of mikið mál
að færa þetta,“ segir Jón.
Alla jafna eru 600-700 stúlk-
ur á mótinu.
TM-mótið
samhliða EM
MIKIÐ SKIPULAG
Jón Ólafur
Daníelsson