Morgunblaðið - 13.08.2016, Blaðsíða 29

UMRÆÐAN 29
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 13. ÁGÚST 2016
Hrein samviska í 25 ár
Gylfaflöt 5 | 112 Reykjavík | 520 2200 | sorpa@sorpa.is
B
ra
n
d
e
n
b
u
rg
|s
ía
Tveir nýliðar eru í sveit Ís-lands sem tekur þátt íkvennaflokki Ólympíu-mótsins í Baku í Aserbad-
sjan sem hefst 1. september nk. Sá
háttur hefur verið hafður á und-
anfarin ár að þjálfari og liðsstjóri,
sem í tilviki kvennaliðsins er Björn
Ívar Karlsson, gerir tillögu um hóp-
inn sem teflir fyrir Íslansds hönd. Á
1. borði verður okkar langsterkasta
skákkona, Lenka Ptacnikova, en
aðrar í sveitinni eru Guðlaug Þor-
steinsdóttir, Hallgerður Helga Þor-
steinsdóttir og nýliðarnir Hrund
Hauksdóttir og Veronika Steinunn
Magnúsdóttir. Guðlaug tefldi síðast
á Ólympíumótinu í Dresden árið
2008.
„Lokaæfingin“ fyrir Ólympíu-
mótið fer fram þessa dagana í húsa-
kynnum SÍ þar sem stendur yfir
keppni í landsliðsflokki kvenna og
allar í ólympíusveitinni eru með.
Líklegt er að úrslit hafi ráðist á
fimmtudagskvöldið en þá vann
Lenka Ptacnikova Guðlaugu Þor-
steinsdóttur. Þær höfðu báðar unnið
fyrstu þrjár skákir sínar. Staðan
fyrir síðustu umferð sem fram fer í
dag er þessi:
1. Lenka Ptacnikova 4 v. (af 4) 2.
Guðlaug Þorsteinsdóttir 3 v. 3. – 4.
Hallgerður Helga Þorsteinsdóttir
og Veronika Steinunn Magnúsdóttir
2 v. 5. Hrund Hauksdóttir 1 v. 6.
Tinna Kristín Finnbogadóttir 0 v.
Í fjórðu umferð mættust einnig
nýliðarnir Hrund og Veronika.
Hrund vann Hallgerði í fyrstu um-
ferð mótsins en í þessari skák var
uppbygging hennar gegn sikileyj-
arvörn ekki nægilega markviss og
Veronika leysti úr læðingi mikinn
kraft í eftirfarandi stöðu:
Skákþing Íslands 2016:
Hrund – Veronika
25. … f4!
26. Dxf4 Rf3+!
27. Kf1 Dxf4
28. gxf4 Bc4+!
29. Bd3
Ekki 29. Re2 Hg1 mát.
29. .. Bxd3+!
– og Hrund gafst upp þar sem hún
verður hrók undir eftir 30. Hxd3
Hg1+ 31. Ke2 Rxd4+ og 32. …
Hxa1.
Minningarmót um
Birnu Norðdahl
Það er vel við hæfi í aðdraganda
ólympíumótsins og að loknu Íslands-
móti kvenna að halda minningarmót
um merkan brautryðjenda, Birnu
Norðdahl. Mótið fer fram laugardag-
inn 20. ágúst að Reykhólum við
Breiðafjörð og hafa kunnir kappar á
borð við Friðrik Ólafsson, Jóhann
Hjartarson og Jón L. Árnason boðað
komu sína og þátttöku. Tefldar verða
átta umferðir með 10 mínútna um-
hugsunartíma.
Birna Norðdahl, sem var bóndi og
listamaður, dreif áfram af miklum
krafti þá hugsjón sína að íslenskar
konur tækju þátt í ólympíu-
skákmótum. Henni tókst ætl-
unarverk sitt og fyrsta íslenska
kvennaliðið var sent á Ólympíumótið
í Buenos Aires haustið 1978 Birna
sem þá var tæplega sextug tefldi á 3.
borði en aðrar í þessari ólympíusveit
Íslands voru Guðlaug Þorsteins-
dóttir, Ólöf Þráinsdóttir og Svana
Samúelsdóttir.
Skákfélagið Hrókurinn er aðal-
skipuleggjandi minningarmótsins en
nánari uppýsingar má finna á skak.is
og hrokurinn.is
So efstur á Sinquefield cup
Filippseyingurinn Wesley So vann
Búlgarann Veselin Topalov í 6. um-
ferð stórmótsins í St. Louis og komst
við það í efsta sætið. Tíu skákmennt
taka þátt í mótinu. Magnús Carlsen
sá sér ekki fært að vera með vegna
undirbúnings fyrir heimsmeist-
araeinvígið við Karjakin í New York
í haust en staðan þegar þrjár um-
ferðir eru eftir er þessi:
1. So 4 v. (af 6) 2. – 3. Anand og
Topalov 3 ½ v. 4. – 8. Vachier
Lagrave, Aronjan, Nakamura og
Liren Dind 3 v. 9. Giri 2 ½ v. 10.
Svidler 1 ½ v.
Tveir nýliðar í kvennaliði
Íslands á Ólympíumótinu í Baku
Skák
Helgi Ólafsson
helol@simnet.isÞað er minnisstætt
þegar formenn
stjórnarflokkanna
fóru í stuttan veiði-
túr í boði leigutaka
Norðurár. Sam-
kvæmt fréttum setti
annar í ágætan lax
en hinn mætti vöðlu-
laus. Heimsóknin
vakti athygli á
stangveiði sem er
skemmtileg afþreying, en hún er
sjaldan ókeypis. Veiðimálastofnun
telur að á hverju ári sé veltan um
20 milljarðar króna í greininni.
Veiðileyfin sjálf kosta sitt. Það var
niðurstaða Sigurbergs Steinssonar
í BA ritgerð árið 2009 að heildar-
tekjur af laxveiðileyfasölu á land-
inu hefðu verið rúmlega 2 millj-
arðar króna árið 2009. Það
jafngildir um 2,5 milljörðum króna
á núverandi verðlagi.
Þó að margir veiðimenn kvarti
undan verðinu er í sjálfu sér ekki
deilt um verðmyndunina. Hún
ræðst einfaldlega af framboði og
eftirspurn. Ef þeir sem eiga árnar
verða of gráðugir geta þeir ein-
faldlega ekki selt leyfin. Og ef
menn vilja eyða sínum eigin pen-
ingum í þessa skemmtilegu íþrótt
er það þeirra einkamál.
Alvara lífsins
Við Íslandsstrendur eru gjöful
fiskimið. Almenn samstaða hefur
skapast um að þau séu sameign
þjóðarinnar. Flestir eru líka sam-
mála um að ekki er farsælt að op-
inberir aðilar standi í útgerð. Allt
gott fólk sér að það er sanngjarnt
að greitt sé rétt verð fyrir réttinn
til þess að veiða úr sameiginlegum
fiskimiðum þjóðarinnar rétt eins
og fyrir veiðitúr í Norðurá.
Þegar kemur að ákvörðun á
verðinu vilja stjórnmálaflokkarnir
hins vegar ekki nýta hið ágæta
tæki markaðinn þar sem framboð
og eftirspurn ráða. Þvert á móti
er það sérstök Veiðigjaldsnefnd að
hætti gamaldags kerfiskarla sem
hefur „ákvarðað veiðigjald“ fyrir
næsta fiskveiðiár. Og hversu hátt
skyldi árgjald sem nefndinni
þóknast að ákveða samkvæmt leið-
beiningum stjórnvalda? Áður en
menn lesa svarið er rétt að rifja
upp að fyrir sportveiðileyfi borga
menn 2,5 milljarða króna á ári.
Á næsta ári kostar það aðeins
4,8 milljarða að fá aðgang að
heildarafla á Íslandsmiðum. Það
er að segja tæplega tvöfalt meira
en sportveiðin.
Markaðsleið Viðreisnar
Viðreisn gerir sér glögga grein
fyrir því að heppilegt er að út-
hluta heildaraflamarki. Þannig
hefur tekist að byggja upp helstu
fiskistofna við Ísland. Aftur á móti
er engin sátt um núverandi kerfi
þar sem pólitíkusar og býrókratar
ákveða hve lítið hægt sé að sleppa
með til þess að halda veiðirétt-
arhöfum glöðum.
Markaðsleið Við-
reisnar felst í því að í
stað veiðileyfagjalds sé
ákveðinn hluti kvótans
boðinn upp á hverju
ári. Hlutfallið gæti
verið milli 5 og 10% á
ári. Hver útgerð fái
endurgjaldslaust 90-
95% af kvóta fyrra árs,
en sé svo heimilt að
bjóða í heimildirnar.
Nýir aðilar gætu líka
tekið þátt í uppboðinu.
Markmiðin eru:
1. Sanngjarnt gjald fyrir aðgang
að auðlindinni.
2. Gjaldið sé markaðstengt .
3. Umgjörðin sé stöðug til fram-
búðar .
4. Nýliðun sé möguleg Hvatt til
hagræðingar og hámarks arð-
semi til lengri tíma litið.
Þessi markmið eru þannig að
„sanngjarnir menn“ fallast á að
þau séu æskileg. Áfram myndu
gilda reglur um hámark á veiði-
rétti einstakra aðila. Útlendingar
fengju ekki meiri rétt en þeir hafa
nú þó að gjaldtakan væri með
þessum hætti.
Reynsla Færeyinga bendir til
þess að með uppboðum fái þjóðin
mun sanngjarnari hlut af arðsemi
auðlindarinnar en áður. Þessi leið
er einföld og um hana getur náðst
sátt til frambúðar.
Landsbyggðin fær afgjaldið
Aftur og aftur eru landsmenn
minntir á það að sjávarútvegur er
ekki heppilegur sem undirstöðu-
atvinnugrein í einstökum byggð-
arlögum. Það eru ekki bara sjó-
menn og fiskvinnslufólk sem eiga
atvinnuöryggi sitt undir greininni
heldur líka rakarinn og kaupmað-
urinn, sem sjá viðskiptavinina
hverfa með kvótanum. Öllum íbú-
um er það mikilsvert að grunn-
stoðir séu styrktar.
Í núverandi kerfi er veiðigjaldið
tekið í ríkissjóð. Þannig má segja
að það flytji verðmæti úr sjáv-
arplássunum í þéttbýlið. Réttlát-
ara væri að afgjald hvers árs færi
í sjóð sem tilheyrði landshlut-
unum. Skiptingin yrði í sömu hlut-
föllum og veiðirétturinn. Sjóðirnir
yrðu svo nýttir til þess að byggja
upp innviði á landsbyggðinni og
treystu þannig byggðarlögin, en
fjármagnið streymdi ekki frá þeim
eins og nú er. Þannig myndu
landshlutarnir beint njóta gjalds
sem væri miklu sanngjarnara en
áður, en væri ekki af svipaðri
stærðargráðu og túr í góða
laxveiðiá.
Íslandsmið eins
og sportveiðitúr?
Eftir Benedikt
Jóhannesson
»Markaðsleið Við-
reisnar felst í því að í
stað veiðileyfagjalds sé
ákveðinn hluti kvótans
boðinn upp á hverju ári.
Benedikt Jóhannesson
Höfundur er formaður Viðreisnar.
Vetrarstarfið hafið
hjá Bridsfélagi eldri
borgara í Hafnarfirði.
Þriðjudaginn 9. ágúst var fyrsta
spilakvöld vetrarins og var spilaður
tvímenningur með þátttöku 18
para.
Efstu pör í N/S (% skor):
Kristín Óskarsd. -
Unnar Atli Guðmss. 61,1
Bjarni Þórarinss. - Magnús Jónsson 58,8
Pétur Antonsson -
Friðrik Hermannss. 54,4
Bragi Björnsson - Bjarnar Ingimarss. 52,8
A-V
Hrafnh. Skúlad. - Guðm. Jóhannsson 60,6
Birgir Sigurðss. - Jón Svan Sigurðss. 59,7
Óskar Ólafsson - Viðar Valdimarss. 59,3
Auðunn Guðmss. -
Guðm. Sigursteinss. 55,1
BFEH spilar í félagsheimilinu
Hraunholti 3. Spilað verður í sumar
á þriðjudögum og föstudögum fram
til 8. júlí
Spilamennska byrjar kl. 13:00.
Keppnisstjóri er Sveinn R. Ei-
ríksson og er hjálpað til við myndun
para fyrir staka spilara.
Allir spilarar vanir sem óvanir
eru velkomnir og er tekið vel á móti
öllum.
BRIDS
Umsjón Arnór G.
Ragnarsson| brids@mbl.is
Móttaka aðsendra greina
Morgunblaðið er vettvangur lifandi umræðu í landinu og birtir aðsendar grein-
ar alla útgáfudaga.
Þeir sem vilja senda Morgunblaðinu greinar eru vinsamlega beðnir að nota
innsendikerfi blaðsins. Kerfið er auðvelt í notkun og tryggir öryggi í sam-
skiptum milli starfsfólks Morgunblaðsins og höfunda. Morgunblaðið birtir
ekki greinar sem einnig eru sendar á aðra miðla.
Að senda grein
Kerfið er aðgengilegt undir Morgunblaðslógóinu efst í hægra horni forsíðu
mbl.is. Þegar smellt er á lógóið birtist felligluggi þar sem liðurinn „Senda inn
grein“ er valinn.
Í fyrsta skipti sem innsendikerfið er notað þarf notandinn að nýskrá sig inn
í kerfið. Ítarlegar leiðbeiningar fylgja hverju þrepi í skráningarferlinu. Eftir að
viðkomandi hefur skráð sig sem notanda í kerfið er nóg að slá inn kennitölu
notanda og lykilorð til að opna svæðið. Hægt er að senda greinar allan sólar-
hringinn.
Nánari upplýsingar veitir starfsfólk Morgunblaðsins alla virka daga í síma
569-1100 frá kl. 8-18.