Tímarit hjúkrunarfræðinga


Tímarit hjúkrunarfræðinga - 01.12.2003, Síða 19

Tímarit hjúkrunarfræðinga - 01.12.2003, Síða 19
GREIN Strengir hjúkrunar Sigríöur Jóhannsdóttir, Vilborg Ingólfsdóttir, Sigríöur Halldórsdóttir, Margrét Gústafsdóttir, Bergljót Lindal, Sigþrúöur Ingimundardóttir, Maria Pétursdóttir, Jóhanna Bernharösdóttir, Ragnheiður Haralds- dóttir, Birna G. Flygenring, Laura Sch. Thorsteinsson, Sigurlín Gunnarsdóttir og Kristin Björnsdóttir sem Sigma Theta Tau Inc. hýsir. Bókin er um Snorra Sturlu- son og heitir Snorri Sturluson Saga, A Memorial Volume. Geysilega mikil og merkileg bók. Þær voru brennandi í andan- um báðar tvær, hvor á sinn hátt. María skrifaði í blaðið okkar árið 1990 grein sem hún nefndi Otroðnar slóðir. Þar vekur hún máls á gildi Touch for Health eða ilmolíumeðferðar. María lærði fræðin og var óþrjótandi í því að halda fram gildi snertingar og handayfirlagnar í hjúkr- unarstarfinu. Fékk hún því til leiðar komið að undirstöðuat- riði í nuddi eru nú kennd í hjúkrunarnámi. Oft naut ég góðs af þessari þekkingu hennar. skólastjóri Statens spesialskole i psykiatrisk sykepleie í Noregi. María Lysnes kom hingað fyrst sem ráðgjafi og kennari til Nýja hjúkrunar- skólans þegar hann fór af stað með sérfræðinám í geðhjúkrun. Eitt sinn, er María Lysnes var stödd hér, fór hún með nöfnu sinni upp á félag þar sem María afhenti formanninum bók sína Hjúkrunarsögu innbundna í forláta skinnband. Aðra bók gáfu þær stöllur ásamt mér og Arndísi Ellertsdóttur til bókasafns Virginiu Henderson María var heimskona, víðsýn, áhugasöm, fróðleiksfús, talaði vel um samferðafólkið og vildi öllum vel. Hún var kát og skemmtileg í góðra vina hópi og framúrskarandi greiðvikin og hjálpsöm. Hugurinn bar hana hálfa leið og oft fór hún fram úr sjálfri sér ef því var að skipta. Hún framkvæmdi það sem hún hafði áhuga fyrir og lét verkin tala. Umhyggja fyrir öllu sem h'fsanda dregur var henni f blóð borin. Það verður gaman þegar saga íslenskrar hjúkrunarstéttar kem- ur út, þá verður fagnað bæði á Jörðu og í Himnaríki. Lyfjatexti með auglýsingu á bls. 2 Levitra, filmuhúðuð tafla Bayer AG/ GlaxoSmithKline L E V I T R Á R 0 ATC-flokkun: G04BE09 V F (VARDENAFIL HCI| Virk innihaldsefni: Vardenafil 5 mg, 10 mg, 20 mg. Ábendingar Til meðferðar við ristruflunum (erectile dysfunction), þegar stinning getnaðarlims naest ekki eða helst ekki nxgilega lengi til að hzgt sé að hafa viðunandi samfarir. Til þess að LEVITRA virki er kynferðisleg örvun nauðsynleg. LEVITRA er ekki ztlað konum. Skammtar og lyfjagjöf Lyfið er xtlað til inntöku og er ekki xtlað einstaklingum yngri en 18 ára. Ráðlagður skammtur er 10 mg sem tekinn er eftir þörfum um það bil 25 til 60 mfnútum fyrir samfarir. Með hliðsjón af verkun og hvemig lyfið þolist má auka skammtinn f 20 mg eða minnka i 5 mg. Hámarksskammtur sem mzlt er með er 20 mg. Hámarksskammtatiðni sem mxlt er með er einu sinni á sólarhring. LEVITRA má taka inn með mat eða án. Töf getur orðið á virkni ef lyfiö er tekið með fituríkri máltíð. Aldraðir Þar sem úthreinsun vardenafils er minnkuð hjá öldruðum á að byrja á 5 mg skammti. Með hliðsjón af verkun og hvernig lyfið þolist má auka skammtinn i 10 og 20 mg. Skert lifrarstarfsemi: Handa sjúklingum með vxga/í meðallagi skerta lifrarstarfsemi (Child-Pugh A-B) skal íhuga 5 mg upphafsskammt, sem má auka í 10 mg og síðan 20 mg með hliðsjón af verkun og hvemig lyfið þolist. Lyfjahvörf vardenafils hafa ekki verið könnuð hjá sjúklingum með alvarlega skerta lifrarstarfsemi (Child-Pugh C). Skerta nýrnastarfsemi: Ekki er nauðsynlegt að breyta skömmtum hjá sjúklingum með vxga/i meðallagi skerta nýmastarfsemi.Þar sem nýmastarfsemi er alvariega skert (kreatinín úthreinsun < 30 ml/mln.) skal íhuga 5 mg upphafsskammt, sem má auka í 10 mg og síöan 20 mg með hliösjón af verkun og hvernig lyfið þolist. Sjúklingar sem nota önnur lyf: Við samtímis gjöf (CYP) 3A4 hemilsins, erýtrómýsins á skammtur vardenafils ekki að vera stxrri en 5 mg. Frábendingar Samtímis gjöf vardenafils og nítrata eða efna sem gefa frá sér köfnunarefnisoxfð (svo sem amýlnítrft) f öllum lyfjaformum er frábending. Lyf til meðferðar við ristruflunum, þar með talið vardenafil, á ekki að gefa körlum sem ráðið er frá því að stunda kynlíf (t.d. sjúklingum með alvarlega hjarta- og xðasjúkdóma eins og hvikula hjartaöng eða alvarlega hjartabilun New York Heart Association (NYHA) III eða IV. Öryggi við notkun vardenafils hefur ekki verið kannað hjá eftirtöldum sjúklingahópum og því er notkun lyfsins ekki ráðlögð þar til frekari upplýsingar liggja fyrir. alvarlega skert lifrarstarfsemi (Child-Pugh C), langt genginn nýmasjúkdómur með þörf fyrir himnuskilun, lágþrýstingur (blóðþrýstingur < 90/50 mmHg). nýleg heilablxðing eða hjartadrep (innan 6 mánaða), hvikul hjartaöng og þekktur arfgengur hrörnunarsjúkdómur I sjónhimnu svo sem arfgengur xðukyrkingur (retinitis pigmentosa). Samtímis notkun vardenafils og öflugra CYP3A4 hamla (ritónavír, indínavír, ketókónazól og ítrakónazól (til inntöku)) er frábending hjá körlum eldri en 75 ára. Ofnxmi fyrir virka efninu eða einhverju hjálparefnanna. Sérstök varnaðarorð og varúðarreglur við notkun • Kanna skal sjúkdómssögu og gera greiningu á ristruflun og ganga úr skugga um hugsanlega undirliggjandi orsök áður en ákvörðun er tekin um notkun lyfsins. Áður en einhver meðferð við ristruflunum er hafin á Ixknirinn að kanna ástand hjarta og zðakerfis sjúklings þar sem nokkur áhxtta fylgir þvi að hafa samfarir hvað varðar hjartað. • Vardenafil hefur xðavíkkandi eiginleika, sem geta leitt til tímabundinnar Ixkkunar á blóðþrýstingi. • Lyf sem notuö eru sem meöferö við ristruflunum skulu notuð með varúð hjá sjúklingum með vanskapaðan getnaðarlim (svo sem beygðan lim, bandvefshersli í I im (cavernosal fibrosis) eða Peyronies-sjúkdóm) eða sjúklingum með sjúkdóma sem geta valdið sístöðu getnaðarlims (t.d. sigðfrumublóðleysi, mergxxlisger (multiple myeloma) eða hvítblzði). • Öryggi og verkun af notkun vardenafils samtímis annarri meðferð við ristruflunum hefur ekki verið rannsökuö. Því er ekki mxlt með notkun slíkra samsetninga. • Samtfmis notkun vardenafils og alfa blokka getur valdið einkennum lágþrýstings hjá sumum sjúklingum. Ekki er þvf mxlt með samtfmis notkun þessara lyfja fyrr en frekari upplýsingar eru haldbxrar. • Forðast á samtimis notkun vardenafils og öflugra CYP3A4 hemla (rítónavfr, indínavír, ketókónazól og ftrakónazól (til inntöku)), þar sem plasmagildi vardenafils hxkka mjög mikiö ef þessi lyf eru gefin samtfmis. • Nauðsynlegt getur verið að breyta skömmtum vardenafíls ef CYP 3A4 hemilinn, erýtrómýsin er gefinn samtímis. • Greipaldinsafi getur valdið aukningu á blóðþéttni vardenafils. Forðast á samtímis notkun. • Vardenafíl hefur ekki verið rannsakað hjá sjúklingum með mxnuskaða eða annan sjúkdóm i miðtaugakerfi, hjá sjúklingum með minnkaða kynlöngun, sjúklingum sem hafa gengist undir skurðaðgerð á grindarholi (nema taugavemdandi blöðruhálskirtilsnám), eða hafa fengið grindarholsáverka eða geislameðferð. • In vitro rannsóknir á blóðflögum manna benda ekki til þess að vardenafíl minnki samloðun blóðflagna en við háa þéttni (yfir Ixkningalegri þéttni) eykur vardenafil áhrif natrfumnltróprússfðs (efnis sem gefur frá sér köfnunarefnisoxíð), gegn samloðun blóðflagna. Hjá mönnum hefur vardenafil hvorki áhrif á blxðingartíma eitt sér né í samsetningu með asetýlsalisýlsýru. Engar upplýsingar eru fyrirliggjandi um öryggi við gjöf vardenafils handa sjúklingum með blxðingasjúkdóma eða virkt xtisár. Því skal aöeins gefa þessum sjúklingum vardenafil eftir itarlegt mat á ávinningi og áhzttu. Áhrif á hæfni til aksturs og notkunar véla Þar sem svimi hefur komið fram í klínískum rannsóknum á vardenafili skulu sjúklingar vera meðvitaðir um viðbrögð sín við LEVITRA áður en þeir aka eða nou vélar. Aukaverkanir Fleiri en 3.750 sjúklingar hafa fengiö LEVITRA í kllnfskum rannsóknum. Aukaverkanirnar voru yfirleitt tfmabundnar og vxgar/í meðallagi alvarlegar Algengustu aukaverkanirnar sem koma fram hjá 10% sjúklinga er höfuðverkur og andlitsroði. Eftirtaldar aukaverkanir hafe komið fram f klínfskum rannsóknum: Mjög algengar ( 10%): Andlitsroði, höfuðverkur. Algengar (> 1% < 10%): Meltingartruflun, ógleði, svimi, nefslímubólga. Sjaldgxfar aukaverkanir (> 0,1% < I %): Háþrýstingur, Ijósnzmi, óeðlileg sjón. Mjög sjaldgxfar aukaverkanir (>0.01 % < 0,1%): Ofstxling (hypertonia), lágþrýstingur, yfirlið, ristruflanir. Mat á augnstarfsemi við gjöf á tvöföldum ráðlögðum hámarksskammti af vardenafíli leiddi í Ijós tfmabundna breytingu á hxfni til að greina á milli lita á blá/grxna sviðinu og á fjólubláa sviðinu einni klst. eftir gjöf lyfsins. Þessi breyting hafði gengiö til baka eftir sex klst. og engar breytingar voru greinanlegar eftir 24 klst. Meirihluti þessara sjúklinga fékk engin huglzg augneinkenni (subjective visual symptoms). Alvarleg áhrif á hjarta og xðakerfið, þar með talin heilablzðing, hjartadrep, skyndilegur hjartadauði, skammvinnt blóðþurrðarkast (transient ischemic attack) og hjartsláttartruflanir frá sleglum (ventricular arrhythmia) hafa komið fram eftir markaðssetningu annars lyfs í þessum flokki. Ofskömmtun I rannsóknum á heilbrigðum einstaklingum með gjöf stakra skammta allt að og að meötöldum 80 mg á dag þoldust þeir án þess að fram kxmu alvarlegar aukaverkanir. Þegar vardenafil var gefið i stxrri skömmtum og tiðara en f ráölagöri meðferð (40 mg tvisvar sinnum á dag) komu fram tilvik um alvarlega bakverki. Þetta tengdist ekki neinum eituráhrifum á vöðva eða taugar. Við ofskömmtun skal viðhafa venjulega stuðningsmeðferð eftir því sem við á. Himnuskilun er ekki talin hraða úthreinsun þar sem vardenafíl er mikið bundið plasmapróteinum og skilst ekki út f þvagi sem neinu nemur. Pakkningar og verð I. júlí 2003: Filmuhúðuö tafla 5 mg: 4 stk. (þynnupakkað) 4.091 kr.; 12 stk. (þynnupakkað) 10.070 kr.. Filmuhúðuð tafla 10 mg: 4 stk. (þynnupakkað) 4.564 kr.; 12 stk. (þynnupakkað) 11.521 kr. Filmuhúðuð tafla 20 mg: 4 stk. (þynnupakkað) 5.502 kr.; 12 stk. (þynnupakkað) 13.725 kr. 20.08.03 HEIMILDIR. I: Potempa AJ et al. Eur Urol. Suppl 2003,2,1:96 2: Valqueita et al. Int J Impot Res 2002, !4v(Suppl3):S88. (0-J) Bayer HealthCare Tímarit íslenskra hjúkrunarfræöinga 5. tbl. 79. árg. 2003

x

Tímarit hjúkrunarfræðinga

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit hjúkrunarfræðinga
https://timarit.is/publication/1159

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.