Morgunblaðið - 29.04.2017, Síða 23

23
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 29. APRÍL 2017
Vætutíð Það rigndi án afláts í höfuðborginni í gær, síðan kom slydda síðdegis og útlit er fyrir úrkomu á sunnanverðu landinu næstu daga, en þurrt verður nyrðra og fremur hlýtt í veðri.
Eggert
Í umræðunni um
fjölgun ferðamanna
gleymist iðulega að
landið nýtur ekki allt
sama ferðamanna-
straumsins. Það er
öðru nær. Á meðan
umræða um ferðamenn
á suðvesturhorninu
snýst um álag og erf-
iðleika vegna mikils
fjölda og jafnvel að-
gangsstýringu veitir
stórum hlutum landsins ekki af um-
talsverðri fjölgun.
Í Norðausturkjördæmi leita menn
allra leiða til að fá fleiri ferðamenn á
Norður- og Austurland, alls ekki
færri. Á því byggist rekstrargrund-
völlur fyrirtækjanna sem og atvinna
og lífsviðurværi þeirra sem þar
starfa. Sömu sögu er að segja víðar
af landinu.
Á þessu virðist vera lítill skiln-
ingur hjá stjórnvöldum, meðal ann-
ars hjá fjármálaráðherra og þing-
manni kjördæmisins. Reglulega er
minnt á mikilvægi þess að ferða-
menn dreifist betur um landið. Allir
hafa hag af því að dreifa álaginu og
uppbyggingunni betur og nýta auð-
lindina sem í landinu liggur. Áform
ríkisstjórnarinnar um að stórhækka
skatta á ferðaþjónustu
ganga hins vegar þvert
á þessi markmið.
Ljóst er að ferða-
þjónusta getur skilað
enn meiri tekjum en nú
er. Sú aðferð sem rík-
isstjórnin boðar myndi
hins vegar bitna verst á
greininni á þeim svæð-
um þar sem hún á erf-
iðast uppdráttar og
þörfin fyrir fjölgun
ferðamanna er mest.
Það á til dæmis við um
þá fjölmörgu aðila sem
reka litlar einingar en hafa lagt mik-
ið undir til að bjóða upp á gistingu
eða aðra þjónustu fjarri höfuðborg-
arsvæðinu.
Uppbygging á lands-
byggðinni er öllum í hag
Uppbygging ferðaþjónustu á
landsbyggðinni snýst ekki bara um
að veita ferðafólki gistingu eða aðra
þjónustu. Slík uppbygging, eins og
öll önnur atvinnuuppbygging utan
höfuðborgarsvæðisins, snýst líka um
að styrkja byggðir landsins, jafna
kjör og aðstæður fólks til búsetu á
landinu öllu og treysta í sessi sam-
félög í hinum dreifðu byggðum.
Landsmenn allir njóta góðs af því.
Sú uppbygging sem ferðaþjón-
ustan hefur fært fjölmörgum stöðum
um allt land hefur haft mjög margt
gott í för með sér. En því miður virð-
ist skilningur á mikilvægi og eðli
þessarar vaxandi starfsgreinar vera
takmarkaður þegar kemur að
ákvörðunum um starfsumhverfi
hennar.
Það gerist ekki á hverjum degi að
ég vitni í Alþjóðagjaldeyrissjóðinn
máli mínu til stuðnings. En hvað
varðar starfsumhverfi ferðaþjónust-
unnar hefur AGS gert góða grein
fyrir mikilvægi þess að atvinnu-
greinin njóti stöðugleika og „sjálf-
bærs vaxtar“. Sérstaklega hefur
verið minnt á mikilvægi þess að
varðveita samkeppnishæfni grein-
arinnar.
Það vekur manni því ugg að heyra
forsætisráðherrann lýsa því yfir í
viðtali að það síðasta sem hann hafi
áhyggjur af sé samkeppnisstaða ís-
lenskrar ferðaþjónustu. Fjármála-
ráðherrann skákar í þessu skjóli og
virðist líta á greinina sem ótæmandi
gullkistu sem hægt sé að ausa úr til
að fylla í götin á fjármálaáætlun rík-
isstjórnarinnar.
Traðkað á ferðaþjónustu
í Norðausturkjördæmi
Það er áhyggjuefni að fjármála-
ráðherra, sem er þingmaður Norð-
austurkjördæmis, skuli skorta skiln-
ing á aðstæðum greinarinnar í
kjördæminu. Norður- og Austurland
geta sannarlega tekið við miklu fleiri
ferðamönnum en nú er og gert það
vel. Tækifærin til uppbyggingar án-
ingarstaða og afþreyingar eru ótelj-
andi. Samkeppnin við suðvesturhorn
landsins og restina af heiminum er
hins vegar erfið, nýtingarhlutföll
lægri en þau þyrftu að vera og fram-
legðin of lítil, minni en svo að menn
ráði við skyndilega tvöföldun virð-
isaukaskatts og rúmlega það. Á
sama tíma er greinin að takast á við
verulega styrkingu krónunnar.
Áform fjármálaráðherra og rík-
isstjórnarinnar um að hækka virð-
isaukaskatt á ferðaþjónustu munu
hafa mjög neikvæð áhrif á greinina á
stórum hluta landsins og þar með á
byggðaþróun, atvinnuþróun og lífs-
kjör. Nefna má Breiðdalsvík sem
dæmi. Eftir langvarandi öfugþróun í
atvinnumálum hafa íbúar og að-
komufólk náð árangri í að snúa þró-
uninni við. Þeir bundu miklar vonir
við að stærsta útflutningsgrein
landsins myndi renna stoðum undir
vöxt og viðgang byggðarlagsins.
Verði sú leið sem ríkisstjórnin boðar
við gjaldtöku af ferðaþjónustunni
farin munu brothættustu byggð-
irnar líða mest fyrir það. Það er
staðreynd sem meira að segja er
hægt að sannreyna í töflureikni.
Á mörgum stöðum í Norðaustur-
kjördæmi hefur harðduglegt fólk
lagt eigur sínar og lánsfé í að byggja
upp ferðaþjónustu á undanförnum
árum. Aðstandendur flestra þessara
verkefna munu nú horfa nú fram á
fullkomna óvissu verði virðisauka-
skattshækkunin að veruleika.
Ferðaþjónustufyrirtæki í Norð-
austurkjördæmi þurfa ekki óljós til-
boð um bitlinga eins og fjármála-
ráðherra otaði að þeim á fundi á
Austurlandi nýverið. Ferðaþjón-
ustan og fólkið sem treystir á hana
sem lífsviðurværi þarf stöðugt
starfsumhverfi sem tryggir sam-
keppnishæfni og styður við upp-
byggingu og fjárfestingu. Á því
byggir sjálfbær atvinnustarfsemi.
Flöt hækkun virðisaukaskatts á
ferðaþjónustuna gengur þvert gegn
öllum þessum markmiðum og mun
hafa mjög alvarlegar afleiðingar á
landsbyggðinni til framtíðar.
Eftir Sigmund
Davíð Gunnlaugsson » Flöt hækkun virðis-
aukaskatts á ferða-
þjónustuna gengur
þvert gegn öllum þess-
um markmiðum og mun
hafa mjög alvarlegar af-
leiðingar á landsbyggð-
inni til framtíðar.
Sigmundur Davíð
Gunnlaugsson
Höfundur er alþingismaður.
Fjármálaráðherra bregður fæti fyrir ferðaþjónustu