Bændablaðið - 06.04.2017, Blaðsíða 24

24 Bændablaðið | Fimmtudagur 6. apríl 2017
Náttúrufræðistofnun Íslands:
Vistgerðir á Íslandi
Náttúrufræðistofnun Íslands hefur
sent frá sér rit um Vistgerðir á
Íslandi ásamt kortum um vistgerð-
ir landsins í kortasjá sem nálgast
má á vef stofnunarinnar.
Með útgáfunni er í fyrsta sinn
birt heildstætt
yfirlit og lýs-
ing á vistgerð-
um Íslands,
ú t b r e i ð s l u
þeirra, stærð
og verndargildi.
Með vistgerða-
lýsingum fyrir
landið er tekin
upp ný aðferða-
fræði við flokkun
og kortlagningu
lífríkis.
Umfangsmikið
verkefni
Lýsing og kort-
lagning vistgerða á
Íslandi er umfangs-
mesta verkefni sem
stofnunin hefur ráðist í en grunnur að
því var lagður árið 1999 með rann-
sóknum á vistgerðum miðhálendis-
ins. Vistgerðum á öðrum hálendis-
svæðum, láglendi, í ferskvatni og
fjöru var lýst og þær kortlagðar á
árunum 2012 til 2016. Mikil vett-
vangsvinna og úrvinnsla liggur að
baki niðurstöðum og byggðir hafa
verið upp gagna-
grunnar er nýtast
munu til fram-
tíðar. Verkefnið
var unnið í sam-
starfi við fjölda
einstaklinga og
stofnanir á sviði
náttúrufræða.
105 vistgerðum
lýst
Í ritinu er alls
105 vistgerð-
um lýst en af
þeim eru 64 á
landi, 17 í ám
og vötnum og
24 í fjörum.
Með útgáf-
unni leggur
Náttúrufræðistofnun Íslands
fram flokkun vistgerða sem á sér fyr-
irmynd í samræmdri og viðurkenndri
flokkun vistgerða í Evrópu. Náttúra
Íslands er um margt frábrugðin
náttúru annarra Evrópulanda, hvað
varðar jarðfræði og lífríki, og því var
ekki unnt að taka beint upp flokk-
unarkerfi sem þróuð hafa verið í
Evrópu. Mörgum vistgerðum er lýst
sem ekki hafa verið skráðar áður og
eru einstakar fyrir Ísland.
Hagnýtar upplýsingar
um náttúru landsins
Í Vistgerðum á Íslandi er hverri
vistgerð lýst á staðreyndasíðum
sem eru lykill fyrir leika og lærða
að vistgerðunum, einkennum þeirra,
útbreiðslu og verndargildi. Jafnframt
eru staðreyndasíðurnar mikilvægt
hjálpartæki þegar kemur að grein-
ingu vistgerða og kortlagningu á
vettvangi.
Vistgerðakortin veita hagnýtar
upplýsingar um náttúru landsins sem
munu nýtast stjórnvöldum, sveitar-
félögum, atvinnulífi og almenningi.
Þau munu leggja mikilvægan grunn
fyrir upplýstar ákvarðanir um alla
landnotkun og áætlanagerð vegna
náttúruverndar, skipulagsmála, mats
á umhverfisáhrifum framkvæmda og
náttúruvöktunar. Þau gera Íslandi
jafnframt kleift að sinna betur alþjóð-
legum skyldum sínum á sviði nátt-
úruverndarmála.
Ritið Vistgerðir á Íslandi og
tenging við kortasjá verður aðgengi-
leg á vef Náttúrufræðistofnunar
Íslands, www.ni.is. /VH
Hyrjarhöfði 8. 110 Reykjavík - sími: 577-1090
Q6E OFF ROAD KERRA
AFTAN Í FJÓRHJÓL OG SEXHJÓL
Á FLOTDEKKJUM OG FJÖÐRUM
VERÐ: 290.323 +VSK
VERÐ: 1.491.935 +VSK
FJÁRFLUTNINGAKERRUR
TIL AFGREIÐSLU STRAX
Grasengjavist við Eyjafjarðará. Myndir / Starri Heiðmarsson
Í ritinu Vistgerðir á Áslandi er
graslendi flokkað í sjö mismun-
andi vistgerðir. Ein þeirra er
grasengjavist sem er allútbreidd
á landinu.
E1.7224 Icelandic Festuca grass-
lands.
Lýsing
Deigt, fremur gróskumikið gras-
lendi, vaxið hálíngresi, túnvingli,
blávingli og mýrastör og sums stað-
ar allhávöxnum brúskum af loðvíði
og gulvíði. Finnst á sendnu fram-
burðarlandi í dalbotnum á láglendi
og til heiða og einnig á framræstu
landi. Land er hallalítið, mjög vel
gróið og gróður fremur hávaxinn.
Æðplöntur eru ríkjandi í þekju,
mosaþekja er allmikil en lítið er
um fléttur.
Plöntur
Vistgerðin er rík af æðplöntu-
tegundum, fátæk af mosum og
mjög fátæk af fléttum. Ríkjandi
tegundir æðplantna í vistgerðinni
eru hálíngresi (Agrostis capillar-
is), túnvingull (Festuca rubra
subsp. richardsonii) og mýrastör
(Carex nigra). Algengastir mosa
eru engjaskraut (Rhytidiadelphus
squarrosus) , t i ldurmosi
(Hylocomium splendens), geirmosi
(Calliergonella cuspidata), krónu-
mosi (Climacium dendroides) og
móasigð (Sanionia uncinata), en
af fléttum finnst helst himnuskóf
(Peltigera membranacea).
Jarðvegur
Áfoksjörð er algengust, en einnig
finnst lífræn jörð og sandjörð.
Jarðvegur er þurr til deigur og
allþykkur, fremur rýr af kolefni af
graslendi að vera, en sýrustig er í
meðallagi.
Fuglar
Meðalríkt fuglalíf, algengustu
varpfuglar eru lóuþræll (Calidris
alpina), spói (Numenius phaeop-
us), hrossagaukur (Gallinago
gallinago), þúfutittlingur (Anthus
pratensis), stelkur (Tringa totan-
us) og grágæs (Anser anser).
Líkar vistgerðir
Grashólavist og starungsmýravist.
Útbreiðsla
Vistgerðin finnst á láglendi
í öllum landshlutum, síst á
Vestfjörðum og Norðausturlandi.
Hún er algengust á víðáttumiklu,
uppgrónu framburðarlandi með
ám og fljótum og á framræstu
landi.
Verndargildi
Hátt. Vistgerðin er á lista
Bernarsamningsins frá 2014 yfir
vistgerðir sem þarfnast verndar.
Grasengjavist
Vatnajökulsþjóðgarður:
Ný skrifstofa
í Fellabæ
Björt Ólafsdóttir, umhverf-
is- og auðlindaráðherra, opnaði
á dögunum nýja aðalskrifstofu
Vatnajökulsþjóðgarðs í Fellabæ
á Héraði.
Í heimsókn sinni ræddi ráðherra
við fulltrúa þjóðgarðsins en viðstödd
opnunina voru m.a. stjórn og starfs-
menn þjóðgarðsins sem og fulltrúar
sveitarstjórna á svæðinu. Að opnun
lokinni voru hin nýju húsakynni
skoðuð.
Þriggja manna nefnd um til-
nefningu Vatnajökulsþjóðgarðs á
heimsminjaskrá UNESCO var einnig
viðstödd opnun skrifstofunnar og fór
nefndin yfir stöðu tilnefningarinnar
með stjórn og starfsmönnum þjóð-
garðsins. /MÞÞ
Ármann Höskuldsson, stjórnarfor-
maður Vatnajökulsþjóðgarðs, og
-
lindaráðherra.