Gisp! - 12.03.2005, Síða 135

Gisp! - 12.03.2005, Síða 135
en óhugnaður eða ókennileiki, annarleiki og furðuheimar, myrkur og mystík, er einkennandi fyrir stíl McKean sem á stundum sver sig í ætt við hreinar hrollvekjur. Vissulega á hann þar enn margt sammerkt með Gaiman, en margar sagna hans eru einmitt hrollvekjur. Það kemur þó ekki í veg fyrir að þeir félagar geri ævintýri fyrir börn. The Day I Swapped My Dad for Two Goldfish (1998) er saga um dreng sem skiptir á pabba sínum ogtveimurgullfiskum. Vinur stráksins á tvo gullfiska sem drengurinn ágirnist og ákveður að skipta á þeim og föður sínum, sem hvort sem er gerir ekkert annað en að sitja í stól og lesa blaðið. En þegar móðirin kemur heim er hún ekki ánægð með skiptin og sendir strákinn með gullfiskana að fá pabbann aftur heim í hús. Hefst nú mikil þrautaganga, því fyrrum gullfiskaeigandinn skipti á föðurnum fyrir annan hlut ogsá skipti afturogað lokum finnst faðirinn í kanínugirðingu, umkringdur salati og gulrótum, heldur rislágur með blaðið sitt. Sagan er sögð þannig að síðan virkar eins og heill rammi að því leyti að hún hefur öll sama bakgrunn. Inn í eða yfir þennan grunn eru síðan teiknaðir rammar, sem eru yfirleitt stórir, hálfar og heilar síður og þannig hefur bókin yfír sér greinilegt yfirbragð barnabóka, en teiknístíllinn er í beínni andstæðu við þetta og er órólegur og nokkuð hvass. Dökkgulur litur er meginliturinn sem einnig dregur úr barnalegum áhrifum. Á ferð sinni milli vinanna birtast einnig andstæður í stétt og umhverfi, þar sem þau systkinin fara milli húsa þarsem heimilisaðstæður eru greinilega gerólíkar. Þannig bírta teíkningarnar margvíslegar víddír og undirtóna þessarar sakleysislegu sögu. Önnur saga fyrir börn er The Wolves in the Walls (2003) sem segir frá því að stúlkubarn uppgötvar að það eru úlfar í veggjunum heima hjá henni. Allir aðrir hafna slíku, segja að það geti ekki veriö, því það sé þá endirinn á öllu. En auðvitað eru úlfar í veggjunum og eina nóttina ryðjast þeir inn í húsið og bola íbúum þess á brott. Sú stutta finnur ráð við þessu: hún fer meðfjölskyldu sína inn í veggina þar sem úlfarnir höfðu áður krafsað og þegar þau brjótast fram bregður úlfunum svo að þeirflýja í skelfingu. Þessi saga er öll mun æsingslegri en gullfískasagan og býr bæði yfir meiri óhugnaði og meiri húmor. Þetta endurspeglast í myndræna hlutanum, en enn er það stíll McKean sem segir hálfa söguna. Úlfarnir, sem krafsa og baksa í veggjunum, birtast okkur sem krot á veggjunum en persónur og húsmunir eru Ijósmyndir eða skuggamyndir. Þetta gæti gefið til kynna að úlfarnir séu bara ímyndun stúlkunnar en svo er einmitt ekki. Svipuð tækni er notuð og í sögunni af gullfiskunum, dökkir lítir í bland við skuggamyndir, og síðurnar eru lítið brotnar uppí ramma. Þannig tekst McKean að halda sínum ókennilegu einkennum mitt í sögu handa börnum. Ókennileiki er ágætt lýsingarorð yfir Cages, en þar kynnist lesandi ýmsum óútskýranlegum atburðum, sem á einhvern dularfullan hátt tengjast húsum, listum og köttum. Þó bókin sé í óvenju stóru broti - margir hafa bent á að það minnir á listaverkabók - er þó í megíndráttum stuðst við hefðbundin myndasögustíl, að því leyti að sagan er raðmyndasaga, yfirleitt með níu römmum á hverri síðu. Eins og áður sagði gerist sagan að mestu leyti í fjölbýlishúsi og lesendur kynnast íbúum þess, aðallega þó listamannínum sem er nýfluttur inn í von um að nýr staður gefi honum nýjan innblástur. Hann teiknarogteiknar, meðal annars nágrannakonu sína, sem hann tekur síðan upp ástarsamband við, en er sífellt óánægður með afraksturinn. Þannig fjallar sagan öðrum þræði um listsköpun og þá ekki síst átökin í listsköpun, en utan myndlistamannsíns búa í húsinu jasssöngvari og rithöfundur, auk húsmóður sem er afarflínk að búa til uppskriftir. Allt er þetta listafólk á mörkum, jassistinn er einskonar sjáandi, rithöfundurinn í einangrun því bókin hans olli þvílíkum deilum, og húsmóðirin er ekki fyllilega með sjálfri sér síðan eiginmaður hennar hvarf. Vangaveltur um orð og myndir, áhrif og innsæi einkenna söguna, og þessi sköpunartemu eru síðan endurspegluð í vangaveltum um guð og guölega sköpun sem birtist í ýmsum myndum og formum í bókinni. Þannig eru sameiginlegir þræðir sem tengja sögur íbúanna og skapa ákveðna heild innan sögunnar. Cages er mjög metnaðarfullt og mikiö verk, sem, eins og stundum vill vera þegar metnaðurinn er mikill, gengur ekki alveg upp. í heildina séð kemur þetta þó ekki að sök því sagan er áhrifamikil og falleg og það er gaman að fletta (gegnum hana og rekja sig eftir þráðum og klúum. McKean er sjálfur meðvitaður um að vera undiráhrifum frá listamönnum og myndasöguhöfundum. Úrvinnsla hans á þeím áhrifum er þó alltaf sérstök og skilar sér í einstakri sýn sem síðan er farin að hafa mikil áhrif á aðra myndasöguhöfunda og teiknara. McKean er einn af þeim listamönnum sem eiga mikilvægan þátt í því að þenja út markalínur myndasögunnar og nýta formið til óvæntra útspila. Á margan hátt ganga myndlýsingar hans þvert á hugmyndina um myndasögu, en á margan hátt má segja að þær séu einmitt birtingarmynd myndasögunnar sem sjálfstæðs miðils eða tjáníngarforms. Leikur hans meðtækni skaparfrásögn í stökum myndum einsog forsíður Sandman eru dæmi um og nálgun hans á myndlýsingu frásagnarinnar sýnir hvernig myndin er ekki aðeins hliðstæða orðanna, heldur ávallt eitthvað annað, eitthvað umfram, eitthvað sem ekki verður komið í orð. ÚLFHILDUR DAGSDÓTTIR HEIMILDIR: Á þessum slóðum aðdáenda McKean má finna myndefni, greinar og vlðtöl: httpV/www. mckean-art.co.uk/ (skoðað 5. - 20. janúar, 2005) httpV/www.dreamline.nu/ (skoðað 5. - 20. janúar, 2005) DAVE McKEAN 133
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164
Síða 165
Síða 166
Síða 167
Síða 168
Síða 169
Síða 170
Síða 171
Síða 172
Síða 173
Síða 174
Síða 175
Síða 176
Síða 177
Síða 178
Síða 179
Síða 180
Síða 181
Síða 182
Síða 183
Síða 184
Síða 185
Síða 186
Síða 187
Síða 188
Síða 189
Síða 190
Síða 191
Síða 192
Síða 193
Síða 194
Síða 195
Síða 196
Síða 197
Síða 198
Síða 199
Síða 200
Síða 201
Síða 202
Síða 203
Síða 204
Síða 205
Síða 206
Síða 207
Síða 208

x

Gisp!

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Gisp!
https://timarit.is/publication/1525

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.