Fréttablaðið - 05.06.2021, Blaðsíða 74

Sjómennskan er líkamlega
erfitt starf og því skiptir
miklu máli að bjóða upp á
hollan og fjölbreyttan mat
um borð. Sigurður Jónsson
hefur starfað sem kokkur til
sjós frá árinu 2013 og líkar
vel við starfið.
Sigurður Jónsson, kokkur á Viðey
RE 50 sem Brim gerir út, eldar mat
ofan í þrjár kynslóðir sjómanna og
þarf því að bjóða upp á fjölbreyttan
og um leið hollan mat sem fellur vel
í kramið hjá svo fjölbreyttum hópi.
Áhöfnin telur fimmtán manns
og eru túrarnir yfirleitt 4–6 daga
langir en aldrei lengri en vika í
senn. „Lengd túranna fer svolítið
eftir árstíma en skipið er fersk-
fiskstogari og er allur aðbúnaður
í heims klassa, hvort sem það eru
vistarverur eða vinnuaðstaða.
Vinnudagurinn byrjar um kl. 7 og
morgunmatur hefst kl. 8. Í hádegis-
mat eru vaktaskipti en strákarnir
eru flestir á átta tíma vöktum en 12
tíma vöktum í brúnni og í vél. Næst
tekur við síðdegiskaffi og að lokum
kvöldmatur. Þetta eru yfirleitt
langir vinnudagar hjá mér en þeim
lýkur milli kl. 21 og 22, það fer allt
eftir því hversu mikið er kjaftað.“
Hann hefur starfað sem kokkur
á sjó síðan árið 2013 og líkar vel
við starfið. „Ég er lærður bakari en
byrjaði reyndar upphaflega á sjó
sem háseti árið 2010. Það þróaðist
síðan þannig að ég fékk fastráðn-
ingu sem kokkur hjá fyrirtækinu.“
Fjölbreytnin í fyrirrúmi
Sjómennskan er líkamlega
erfitt starf sem oft er unnið við
erfiðar aðstæður. „Ég legg því mikla
áherslu á að bjóða upp á hollan og
góðan mat fyrir áhöfnina. Þar sem
hér eru menn á öllum aldri legg ég
mikla áherslu á að bjóða upp á fjöl-
breyttan mat fyrst og fremst, þann-
ig að allir um borð fái eitthvað við
sitt hæfi en það er ekkert endilega
háð aldri hvað hverjum þykir gott.
Oftast er kjötmáltíð í hádeginu en á
kvöldin verður yfirleitt fiskur fyrir
valinu. Hér borða menn því fisk
daglega, enda er kokkurinn með
aðgang að ferskum fiski á hverjum
degi. Gamli góði heimilismaturinn
er alls ekki á undanhaldi hjá mér
heldur blanda ég þessu bara saman,
klassískum heimilismat sem við
öll þekkjum og eitthvað nýtt inn
á milli. Sem dæmi er saltfiskur og
skata nánast undantekningarlaust
í hádeginu á laugardögum en það
er hefð frá skipstjóranum sem ég
lofaði að halda í. Þegar kemur að
kjöti er þetta nokkuð mismunandi
þó að íslenska lambakjötið sé mest
á boðstólum.“
Góð matarlyst
Sjómenn hafa almennt góða mat-
arlyst að hans sögn og kvarta ekki
mikið yfir matnum, að minnsta
kosti ekki í hans eyru. „Þetta eru
miklir matmenn og þegar það er
mikið að gera er vel tekið til matar-
ins. Mér finnst áhöfnin almennt
hugsa betur um hollustuna og
passa upp á að borða fjölbreyttan
mat. Hjá mér er fjölbreytileikinn
að minnsta kosti númer eitt, tvö
og þrjú, þannig að allir geti fengið
eitthvað við sitt hæfi.“
Undirbúningur fyrir hvern túr
er frekar hefðbundinn. „Þegar
löndunardagsetning og næsta
brottför liggur fyrir panta ég
kostinn yfirleitt degi fyrir brottför.
Kosturinn kemur svo á bryggjuna
til okkar og um borð í skipið. Ég
þarf líka stundum að kíkja í eina
og eina búð sjálfur. Þetta er í sjálfu
sér bara eins og að versla inn fyrir
stórt heimili.“
Mikill hátíðisdagur
Sigurður ætlar auðvitað að halda
upp á sjómannadaginn á morgun,
sunnudag. „Við erum á leiðinni í
land í dag, laugardag, og áhöfnin
ætlar að taka forskot á sæluna og
hittast í kvöld á veitingastaðnum
Sjálandi í Garðabæ þar sem við
ætlum meðal annars að borða
góðan fisk. Sjómannadagurinn á
morgun er auðvitað mikill hátíðis-
dagur fyrir alla sjómenn og fjöl-
skyldur þeirra. Sjómenn almennt
bera mikla virðingu fyrir þessum
degi.“ n
Gamli góði heimilismaturinn ekki á undanhaldi
Sigurður hefur verið lengi til sjós, fyrst sem háseti en eldar nú ofan í skipverja.
MYND/FROSTI GNARR
Þar sem hér eru
menn á öllum
aldri legg ég mikla
áherslu á að bjóða upp á
fjölbreyttan mat.
johannamaria@torg.is
Í Sjómannablaðinu Víkingi í októ-
ber árið 1983 kom Laufey Hall-
dórsdóttir fram í viðtali. Laufey
var fyrsti formaður kvenfélags
Öldunnar og þá ekkja Guðmundar
H. Oddssonar, sem var aðsópsmik-
ill í félagsstörfum Öldunnar, sem
og við stofnun tímaritsins, F.F.S.Í.
og fleira. Þegar viðtalið birtist er
Laufey orðin 71 árs að aldri og er
henni lýst sem fallegri og fíngerðri
konu, hressilegri og hláturmildri.
Að sögn Laufeyjar kom fyrsta
hugmyndin að því að sjómenn
sameinuðust um einn frídag
frá Henry heitnum Hálfdanar-
syni. Hann skrifaði þá bréf til
hins nýstofnaða Skipstjóra- og
stýrimannafélags Reykjavíkur
og Öldunnar og var vel tekið í
hugmyndina. Henry gegndi for-
mannsstarfi sjómannadagsráðs og
Guðmundur var gjaldkeri í fyrsta
ráðinu.
Fyrsti sjómannadagurinn var
haldinn þann 6. júní árið 1938,
sem er sami dagur og sjómanna-
dagurinn lendir á í ár nema um
var að ræða mánudag, annan í
hvítasunnu. Næstu ár var fylgt
reglu sem á endanum var lög-
tekin árið 1987, að sjómannadagur
skyldi vera fyrsti sunnudagur í
júní nema hvítasunnu bæri upp
á þann dag. Þá skyldi sjómanna-
dagurinn vera viku síðar. Laufey
Halldórsdóttir segir í viðtalinu að
sá dagur líði sér seint úr minni.
„Það var ótrúlegt hvað allir voru
lukkulegir og hvað ríkti mikil gleði
þennan dag. Það getur enginn
ímyndað sér það. Hátíðarhöldin
fóru fram á Arnarhóli, þar sem
geysilegur fjöldi safnaðist saman.
Um kvöldið var haldið hóf á Hótel
Borg og þar var sama stemningin
ríkjandi. Guðmundur sá um sölu
aðgöngumiðanna, og það var
nánast umsátursástand í kringum
húsið okkar,“ segir Laufey og hlær
að minningunni. n
Nánast umsátursástand
Það er ósjaldan líf og fjör á sjómannadaginn en sá fyrsti var haldinn hátíð-
legur þann 6. júní árið 1938 við mikinn fögnuð. FRÉTTABLAÐIÐ/STEFÁN
Hátíðarhöldin fóru
fram á Arnarhóli,
þar sem geysilegur fjöldi
safnaðist saman. Um
kvöldið var haldið hóf á
Hótel Borg og þar var
sama stemningin
ríkjandi.
Laufey Halldórsdóttir.
Hjálpaðu okkur
að bjarga mannslífum
Bakverðir standa við bakið á sjálfboðaliðum okkar með mánaðarlegum stuðningi og gera
þeim kleift að vera til taks þegar á þarf að halda, á nóttu sem degi, allan ársins hring.
Vertu Bakvörður
Landsbjargar landsbjorg.is
14 kynningarblað 5. júní 2021 LAUGARDAGURSJÓMANNADAGURINN