Þjóðmál - 01.12.2018, Blaðsíða 52

50 ÞJÓÐMÁL Vetur 2018
Landsdómsmálið hefði
alltaf orðið umdeilt
Eins og áður sagði hafa ýmis álitaefni, bæði
stór og smá, skotið upp kollinum í ráðherratíð
Sigríðar. Skipun dómara við Landsrétt stendur
þar mögulega hæst. Hún varð til þess að
borin var upp vantrauststillaga á Sigríði á
Alþingi, sem þó var felld. Það má halda því
fram að með því að samþykkja ekki óbreyttan
lista hæfisnefndar, sem innihélt 15 nöfn fyrir
þau 15 embætti dómara sem skipa átti við
Landsrétt, hafi Sigríður farið gegn ríkjandi
öflum í dómskerfinu. Hún tekur ekki sjálf svo
sterkt til orða þegar hún er spurð um þessa
þætti en er þó meira en tilbúin til þess að fara
yfir þetta mál.
„Vilji löggjafans um það hvernig skipa átti í
fyrsta sinn alla dómara við Landsrétt var skýr.
Löggjafinn hafði tekið sérstaka ákvörðun
með breytingu á lögum um dómstóla um
að Alþingi skyldi koma að skipuninni með
þeim hætti að samþykkja eða hafna tillögum
ráðherra um umsækjendur um dómara-
embætti,“ segir Sigríður.
„Ég þurfti því að vera í góðu samstarfi við
þingið varðandi þetta, þar sem lögin lögðu
nú í fyrsta sinn skyldu á ráðherra að leggja
tillögu að skipun dómara við Landsrétt fyrir
Alþingi til samþykktar eða synjunar. Þegar ég
fékk tillögu hæfnisnefndar til skoðunar ásamt
vinnugögnum nefndarinnar og andmæli
annarra umsækjenda gegn tillögunni fannst
mér blasa við að niðurstaða nefndarinnar,
um að telja 15 umsækjendur um 15 embætti
það mikið hæfari en aðra umsækjendur að
það verðskuldaði að telja þá hæfasta í þeim
skilningi að aðrir kæmu hreinlega ekki til
greina, blasti við mér óeðlileg niðurstaða og
í hæsta máta ósanngjörn gagnvart þeim
umsækjendum sem bjuggu yfir langri og
farsælli dómarareynslu. Það lá svo fyrir um
leið og listi dómnefndarinnar var gerður
opinber að hann yrði ekki samþykktur á
Alþingi. Þetta fékk ég staðfest hjá formönnum
flokka bæði í stjórn og stjórnarandstöðu á
þeim tíma og nefndu menn þar helst kynja-
sjónarmiðin sem ástæðu. Um þetta hefur nú
verið borið fyrir dómi. Ég rannsakaði málið á
grundvelli sömu gagna og nefndin hafði til
verksins sem og niðurstöðu hennar ásamt vel
rökstuddum andmælum sumra umsækjenda.
Ég lagði áherslu á dómara reynslu umsækjenda
en nefndin hafði við sína vinnu í raun sleppt
því að meta suma þætti dómarareynslunnar
sem þó er kveðið á um í reglum að skuli gert.“
Við það bættust níu dómarar í hóp þeirra
15 umsækjenda sem nefndin hafði metið
hæfasta. En við heildsætt mat tók Sigríður
einnig mið af lögum um jafna stöðu karla og
kvenna eins og henni bar að gera við þessar
aðstæður eftir að búið var að afmarka þá sem
töldust jafnhæfir til starfans. Að lokinni ítar-
legri rannsókn gerði hún tillögu til Alþingis
sem var samþykkt þar.
„Ég nefndi þetta með dómarareynsluna
við nefndina en þá var mér gert ljóst að
hún hefði ekki í hyggju að kvika frá sinni
niðurstöðu um að akkúrat fimmtán teldust
hæfastir af þeim sem höfðu sótt um, margir
með reynslu sem kom á óvart að í raun litið
var framhjá,“ segir Sigríður.
Ég lagði þær tillögur mínar fyrir þingið og það ríkti mikil ánægja með þær í
næstum sólarhring enda stefndi í að í fyrsta sinn væri jafn mikilvæg stofnun
og dómstóll sett á laggirnar hér á landi með jöfnu hlutfalli kynja í viðeigandi
embættum. En svo fóru þingmenn að fá símtölin þar sem í þá var togað og
málið fór í hefðbundnar skotgrafir stjórnmálanna.