Þjóðmál - 01.12.2018, Blaðsíða 67

ÞJÓÐMÁL Vetur 2018 65
Fasteignamarkaður
Vandamálin sem við stöndum frammi fyrir á
sænska húsnæðismarkaðnum eru oft svipuð
þeim sem aðrar þjóðir eiga við að glíma. Við
höfum þó okkar eigin sérstöku vandamál
sem gætu orðið öðrum þjóðum, sem íhuga
að fara sömu leiðir, til viðvörunar. Vandinn
sem við stöndum frammi fyrir nú og deilum
með mörgum öðrum þjóðum er húsnæðis-
skortur.
Þá er fyrsta spurningin sem við spyrjum
okkur: Hvað er átt við með húsnæðisskorti?
Ef litið er til þess hvernig fyrirhugað er að
leysa vandann, alltént í Svíþjóð, er húsnæðis-
skortur túlkaður sem of lítið framboð á hús-
næði. Það þýðir að hægt sé að leysa vandann
með því að byggja fleiri hús.
Það sem kemur illa við talsmenn þessarar
túlkunar er að húsnæðisskortur hefur verið
viðvarandi allt frá lokum síðari heims-
styrjaldar innar og þá skiptir engu hversu
mikið af nýju húsnæði kemur á markaðinn.
Svíar hafa aðeins einu sinni komist nálægt
því að leysa þennan vanda, á árunum 1965
til 1975 (með því að fara í hið svokallað
milljónaprógramm), en kostnaðurinn við
það var gífurlegur. Lítil og stundum engin
eftirspurn var eftir húsnæðinu sem reist var
í þessu verkefni ríkisins og mörg sveitar-
félög áttu á hættu að verða gjaldþrota.
Ríkisstjórnin forðaði þeim frá því með því
að veita þeim lán. Nú er staðan sú að helstu
vandamálahverfin, einangruð hverfi þar sem
glæpatíðni er há, voru öll byggð á þessu tíu
ára tímabili í sögu Svíþjóðar.
Fredrik Kopsch
Lærdómurinn af sænska
húsnæðismarkaðnum
Frá Stokkhólmi í Svíþjóð.