Þjóðmál - 01.12.2018, Blaðsíða 6

4 ÞJÓÐMÁL Vetur 2018
***
Það væri hægt að tala mikið og lengi um
það hver sé ábyrgur fyrir því að koma réttum
upplýsingum á framfæri. En við skulum halda
okkur við stjórnmálin, því þar eru, því miður,
stærstu ákvarðanirnar teknar. Stjórnmála-
menn eru, að mestum hluta, eins og annað
fólk. Þeir taka ákvarðanir sem oftast byggja á
þeirri þekkingu sem þeir ýmist búa yfir eða
þekkingu sem er mötuð ofan í þá af
embættis mönnum. Alla virka daga ársins
starfa einstaklingar á launaskrá hjá hinu
opinbera sem eru haldnir þeim misskilningi
að þeim sé falið það hlutverk hér á jörðinni
að taka ákvarðanir um líf okkar hinna. Í þeirra
huga er ekki til það vandamál sem ekki
má leysa með lögum og reglugerðum. Það
gengur stundum svo langt að það er óljóst
hvort kemur á undan, reglurnar eða vanda-
málin, líkt og með eggið og hænuna.
***
Þessi ofurtrú á hið opinbera vald er alls-
ráðandi. Of margir stjórnmálamenn, hvar
sem þeir standa á hinu pólitíska litrófi,
halda hægt sé að bæta heiminn með nýjum
reglugerðum, stærra ríkisvaldi, auknum
afskiptum af hagkerfinu og síðast en ekki síst
opinberu fjármagni.
***
En það er þetta með upplýsingarnar og
þekkingu. Á þessum síðum hefur áður verið
vikið að svonefndri baráttu stéttarfélaganna
um þessar mundir. Sú barátta fer fram á
grundvelli hugmyndafræði sósíalismans, svo
einkennilegt sem það kann að hljóma í lok
árs 2018 þegar vitað er að um 100 milljónir
manna hafa fallið í valinn vegna þessarar
sömu hugmyndafræði. Hér stendur ekki til
rekja þær kröfur sem forystumenn stéttar-
félaganna hafa lagt fram, bæði gagnvart
atvinnulífinu og stjórnvöldum.
Þess í stað má velta upp þeirri ábyrgð
sem atvinnulífið ber á því að koma réttum
upplýsingum á framfæri – og svo að það sé
sagt hreint út, að berjast fyrir kapítalismanum.
Í viðtali Þjóðmála við Dr. Eamonn Butler,
framkvæmdastjóra Adam Smith-stofnunar-
innar í London, sem birt var í sumarhefti
ritsins, var hann meðal annars spurður að því
hvort að einstaklingar í atvinnulífinu væru of
ragir við að tala um kapítalismann og frjálsa
markaði. Dr. Butler benti réttilega á að hlut-
verk stjórnenda í atvinnulífinu væri að reka
fyrirtæki, þeir væru ekki stjórnmálamenn og
þyrftu í raun ekki að reka pólitísk erindi. „Þeir
eru heldur ekki stjórnmálaheimspekingar en
þurfa þess í stað að ráða gott fólk til starfa
fyrir hagsmunasamtök atvinnulífsins. Fyrir
utan það að gæta hagsmuna atvinnulífsins
og fyrirtækja í praktískum atriðum er það
jafnframt hlutverk þeirra að huga að hug-
myndafræðinni um frjálsa markaði, lægri
skatta o.s.frv.,“ bætti Dr. Butler við.
***
Allt er þetta satt og rétt. Stjórnendur í
atvinnu lífinu hafa í nógu að snúast við
rekstur fyrirtækja og takmarkaðan tíma til að
sinna stjórnmálum eða hugmyndabaráttu.
Þá er hins vegar vert að spyrja, er nóg að
hagsmunasamtök atvinnulífsins sinni þessari
baráttu?
Hér landi starfa sem betur fer öflug samtök
sem gæta hagsmuna atvinnulífsins og það
hefur verið ánægjulegt að fylgjast með
störfum þeirra síðustu ár. Flestir þeirra
aðila, bæði karlar og konur, sem stýra helstu
hagsmuna samtökum atvinnulífsins virðast
átta sig á mikilvægi þess að glíma ekki bara
við praktísk málefni dagsins heldur nýta þau
tækifæri sem gefast til að tala fyrir auknu
frelsi, lægri sköttum, minni afskiptum hins
opinbera o.s.frv. Allt er það mikilvægt.
Æsingamenn koma og fara en kapítalisminn og frelsið er vonandi komið til að vera.