Þjóðmál - 01.12.2018, Blaðsíða 89

ÞJÓÐMÁL Vetur 2018 87
Bókarýni
Magnús Þór Hafsteinsson
Stórfróðleg bók um
sögu Finnlands
Milli steins og sleggu
– Saga Finnlands
Höfundur: Borgþór Kjærnested
Útgefandi: Skrudda
Reykjavík, 2017
423 bls.
Finnland er að mörgu leyti framandi land í
hugum okkar Íslendinga, jafnvel þó það heyri
til Norðurlanda og við lítum á Finna sem
okkar frændþjóð - sem þeir vitanlega eru.
Bæði er landið nokkuð fjarri Íslandi landfræði-
lega séð; haf og himinn, Noregur og Svíþjóð
skilja á milli. Þá eru bein söguleg tengsl
Íslands og Finnlands ekki mikil í aldanna rás.
Að lokum mætti síðan vafalítið tefla fram
þeirri staðreynd að fátt eða ekkert er líkt með
íslensku máli og finnsku. Jafnvel þeir Íslend-
ingar sem eru vel að sér í dönsku, norsku eða
sænsku skilja lítt í hinu forna máli finnsku
(einu elsta tungumáli Evrópu), nema þeir hafi
lært hana sérstaklega. Hér skal þess þó getið
að margir Finnar eru vel að sér í sænsku og
hafa þannig þokkalegt vald á hinum norrænu
tungunum nema ef vera skyldi íslensku,
færeysku og grænlensku.
Þetta þarf þó ekki að þýða að við eigum
ekkert sameiginlegt með Finnum. Að sjálf-
sögðu er það ekki svo. Við deilum norrænum
menningararfi, erum þjóðir sem lifað hafa af
náttúrunytjum á norðlægum slóðum. Margt
er líkt með skyldum.
Jón Baldvin Hannibalsson fyrrum ráðherra
meitlar þetta mjög vel í orð í inngangi sem
hann skrifar að þessari bók. Þar er ekkert
ofsagt. Hann segir m. a.:
„Þrátt fyrir margt sem aðskilur eiga Finnar
og Íslendingar fleira sameiginlegt en við
blasir við fyrstu sýn. Báðar lutu þessar þjóðir
öldum saman stjórn annarra norrænna
þjóða. Í tilviki Finna voru þeir eðlilegur hluti
sænska ríkisins, þar til Rússakeisari hnekkti
yfirráðum þess á 19. öld. Finnland og Ísland
urðu sjálfstæð og fullvalda ríki um og upp
úr fyrra stríði. Hvorugri þjóðinni var spáð
velfarnaði í upphafi vegferðar. Báðum hefur
þessum þjóðum tekist að láta hrakspárnar
verða sér til skammar. Báðar eiga þessar
þjóðir djúpar menningalegar rætur,
kenndar við Kalevala og Eddu. Og búa yfir
nægri þrjósku til að varðveita sín fornu
tungumál sem fáir skilja.“