Þjóðmál - 01.09.2017, Qupperneq 95

Þjóðmál - 01.09.2017, Qupperneq 95
ÞJÓÐMÁL Hausthefti 2017 93 Rannsóknir og nýjar uppgötvanir Ég tel mig vera heppna að hafa fengið það tækifæri að rannsaka stóran hluta af miðbæ Reykjavíkur síðastliðinn 10 ár. Þar á meðal er hinn svokallaði Alþingisreitur sem liggur á milli Vonarstrætis og Kirkjustrætis, Lands- símareiturinn sem liggur frá Thorvaldsen- stræti að Fógetagarðinum austanverðum og frá Fógetagarðinum norðanverðum að Vallarstræti. Í flestum tilfellum hafa minjarnar verið fjarlægðar, þ.e. sagan sem býr í jörðinni er grafin upp í þeim tilgangi að afla upp- lýsinga um fortíðina og hún skrásett með nákvæmum hætti. Þessar rannsóknir hafa aukið, svo um munar, þekkingu okkar á fortíðinni hvernig sem á hana er litið og má þar nefna búskaparhætti, efnahagsástand, lífsviðurværi, heilsufar, sam- skipti, búsetuþróun, trúarhætti, sjávarhætti og samgöngur. Þessi vitneskja er að mínu viti ómetanleg. Staðreyndin er samt sem áður sú að eftir því sem neðar er farið í jörðina þarf að fjarlægja það sem yngra er. Sú vitneskja sem fæst úr mannvistarlögum og mannvirkjum frá elstu tíð er ekki fengin á stað sem miðborg Reykjavíkur sem víðar nema að fjarlægja yngri mannvist. Ég skil vel að sú staðreynd er umdeilanleg og hápólitísk en hún er samt sem áður óumflýjanleg í því ljósi að við höfum hér byggt borgina mann af manni í 1.200 ár. Við getum ekki breytt fortíðinni Nútími hverrar kynslóðar er oft snúinn og tíðarandinn sem ríkir hverju sinni er ein- stakur. Það sem áður var gert er oft erfitt að skilja; því þurfum við að gagnrýna fortíðina eða hrósa með hógværð og eins upplýst og mögulega er hægt. Við munum alltaf geta sagt ef og hefði, eða við vitum betur, jafnvel reynt að breyta fortíðinni með túlkunum ríkjandi strauma, en slíkt tel ég vera yfirlæti og í raun ósanngjarnt. Það sem við getum þó reynt í hvívetna er að læra af sögunni og virða það sem vel var gert og það sem betur hefði mátt fara. Við skoðun heimilda kemur fljótt í ljós að í Víkurkirkjugarði hefur verið framkvæmt nær óslitið síðan 1715 og líklegast mun fyrr, en ágætis heimildir eru fyrir þeim framkvæmd- um er gerðar voru í tíð Skúla Magnússonar, forstjóra Innréttingana, er byggðu hér verksmiðjur fram á miðja 18. öld. Á þessum tíma er íveruhús Skúla fógeta reist við norðvesturhorn Kirkjugarðsins, það var rifið 1902 og Aðalstræti 9 reist. Aðalstræti 11 er gjarnan nefnt hús Schierbecks og var landlæknir hér á landi frá 1880 til upphafs 20. aldar. Schierbeck reisti hús sitt þar sem Fógetagarðurinn er í dag, næst gamla Lands- símahúsinu (sjá mynd 1). Töluvert áður eða um 1830 var lóðin þar sem nú er horn Thorvaldsenstrætis og Kirkju- strætis, veitt fyrir íveruhús lyfsalans Mynd 1. Aðalstræti 11 – hús Schierbecks landlæknis er stóð í Fógetagarðinum (Landssímahúsið 1932 í baksýn). Myndin er tekin árið 1959. Mynd 2. Hús Apótekarans og bakhús, horft til vesturs að Uppsölum, reist 1830­1832. Húsin eru til hægri á myndinni og að núverandi Fógetagarði.
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100

x

Þjóðmál

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Þjóðmál
https://timarit.is/publication/1175

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.