Tímarit lögfræðinga


Tímarit lögfræðinga - 01.04.2017, Síða 89

Tímarit lögfræðinga - 01.04.2017, Síða 89
87 sú sjöunda varðar breytingar á öðrum lögum.42 Lögin hafa að geyma tvö nýmæli, eins og fram kom í inngangskafla, en aðrar breytingar lúta að lögsögu- og fyrningarreglum. Nýmælin felast annars vegar í ákvæði um ofbeldi í nánum samböndum og hins vegar í ákvæði um nauðungar hjónaband. Í þessari grein er ekki sérstaklega fjallað um ákvæði um nauðungar- hjónaband að öðru leyti en því að minna á að höfundur skýrslu Mannréttindastofnunar Háskóla Íslands mat það svo að íslensk lög væru ekki í samræmi við ákvæði 37. gr. Istanbúl-samningsins um nauðungarhjónaband. Refsiréttarnefnd komst að sömu niðurstöðu. Þar af leiðandi var nýrri málsgrein (2. mgr.) um nauðungarhjónaband eða þvingaða hjúskaparstofnun bætt við hið almenna nauðungarákvæði 225. gr. hegningarlaganna, sbr. 5. gr. laga nr. 23/2016.43 Af athugasemdum í greinargerð er ljóst að rétt þótti og eðlilegt að innleiða sjálfstætt ákvæði um heimilisofbeldi í íslensk refsilög. Aðild Íslands að Istanbúl-samningnum, sem hefði það yfirlýsta mark mið að vinna gegn ofbeldi gegn konum og heimilisofbeldi, gæfi fullt tilefni til þess, enda styddi slíkt ákvæði með beinum hætti við efni og tilgang samningsins.44 Þetta kom jafnframt skýrt fram í ræðu Ólafar Nordal innanríkisráðherra á Alþingi 19. janúar 2016, sem vitnað er til í inngangskafla, er hún mælti fyrir frumvarpinu. Hún sagði m.a.: Fullgilding Istanbúl-samningsins kallar ekki á að sérstakt refsiákvæði, um ofbeldi í nánum samböndum, verði fest í almenn hegningarlög. Slíkt er þó mjög í anda samningsins og til þess fallið að ná fram þeim markmiðum sem þar er lýst, enda alþekkt að þolendur ofbeldis í nánum samböndum eru fyrst og fremst konur og börn. Er það jafnframt í samræmi við réttarþróun á öðrum Norðurlöndum og hefur sérstaklega verið litið til Noregs í því sambandi. 42 Í 1. mgr. 7. gr. er mælt fyrir um smávægilegar en þýðingarmiklar breytingar á lögum um ráðgjöf og fræðslu varðandi kynlíf og barneignir og um fóstureyðingar og ófrjósemisaðgerðir, nr. 25/1975. Tvær nýjar málsgreinar bætast við 31. gr. laganna, í þeim tilgangi að mæta annars vegar ákvæðum 58. gr. Istanbúl-samningsins (upphaf fyrningarfrests þegar brot beinist gegn barni yngra en 18 ára) og hins vegar 44. gr. samningsins (lögsaga). Með 2. mgr. 7. gr. er brotum gegn 218. gr. b bætt við upptalningu í h-lið 1. mgr. 23. gr. sakamálalaganna, nr. 88/2008, á þeim ofbeldisbrotum sem undanskilin eru ákæruvaldi héraðssaksóknara. 43 Ákvæðið hljóðar svo: Ef maður neyðir annan mann til að ganga í hjúskap, þá varðar það fangelsi allt að 4 árum. Sömu refsingu varðar að neyða annan mann til að gangast undir sambærilega vígslu þó að hún hafi ekki gildi að lögum. Nánar er fjallað um efni 37. gr. Istanbúl-samningsins í kafla 4.2.6.10 (Nauðungarhjónaband) í skýrslu Mannréttindastofnunar Háskóla Íslands, bls. 59–60. Eins geymir greinargerð, með frumvarpi því er varð að lögum nr. 23/2016, nánari skýringar við ákvæðið, sbr. þskj. 547, 401. mál, 145. löggjafarþing (2015–2016). 44 Sjá nánar 3. kafla (Sérstakt ákvæði um ofbeldi í nánum samböndum).
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126

x

Tímarit lögfræðinga

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit lögfræðinga
https://timarit.is/publication/586

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.