Úrval - 01.11.1982, Side 52

50
Mexíkó. Smátt og smátt kom fram t
dagsljósið saga tveggja menningar-
skeiða.
Erfiðað til einskis
Nokkur þúsund árum fyrir Krist
fluttist þjóð frá strönd Mexíkóflóans
og þangað sem þrtr dalir sameinast t
sunnanverðu Mið-Mexíkó. Þetta fólk
hafði gert uppgötvun sem átti eftir að
greina það frá hirðingjaþjóðunum
fyrir norðan Rio Grande. Fólkið hafði
fundið plöntu sem hægt var að
rækta og éta — maísinn. Þetta
kraftaverk átti eftir að verða til þess að
brauðfæða fyrstu raunverulegu
menningarþjóðirnar í Ameríku:
olmekana við strönd Mexíkóflóans,
mayana t Mexíkó og Mið-Amertku og
teotihuakana í Mexíkódalnum — og
zapotekana í Oaxaca.
Zapotekarnir námu land meðfram
frjósömum árfarvegum og eftir því
sem á leið lærðist þeim að rækta aðrar
jurtir — squass, chilipipar, baunir og
tómata. Þeir reistu sér steinhús sem
kalk var borið utan á og skreyttu
húsin með myndum af náttúruöfl-
unum en á þau trúði þetta fólk.
Landnám zapotekanna breyttist
smátt og smátt í þorp og bæi.
I kringum 1000 fyrir Krist til-
kynntu prestarnir sem stjórnuðu
gerðum zapotekanna að nú væri
komið að því að fólkið þakkaði
guðunum velgengnina og skyldi það
gert með einhverju stórvirki. Hafist
var handa um að byggja borgina á
ÚRVAL
tindi Monte Albán sem var hæsta fjall
um þessar slóðir.
Ekkert það verk sem vitað er um frá
því fyrir daga Kólumbusar hefúr verið
jafnerfitt og þetta. Byrjað var á því að
slétta 6 hektara svæði á tindi Monte
Albán og einnig voru jafnaðir að ofan
aðrir smærri tindar í nágrenninu.
Vatn þurfti að flytja upp á tindinn
bæði til drykkjar og til þess að blanda
með kalkblönduna og það báru
þúsundir verkamanna í krúsum upp
eftir stígum sem hlykkjuðust kíló-
metra eftir kílómetra umhverfis
fjallið. Björg sem nota átti í uppbygg-
inguna og vógu tvö til fjögur tonn
voru dregin upp eftir þessum sömu
stígum. Aldrei var fullkomlega lokið
við að reisa þessa háborg, þar eð hver
byggingin tók við af annarri — og
þær sem síðar komu voru jafnvel
reistar á grunni þeirra sem fyrr höfðu
risið. Hver byggingin var annarri
glæsilegri.
Zapotekarnir strituðu endalaust við
þetta verk allt frá því það hófst og
fram til um 800 eftir Krist, þegar
menningin stóð á hátindi, og engar
sögur fara af því að nokkru sinni
hafði verið gerð tilraun til uppreisnar
eða mótþrói sýndur. Þetta var heill
þjóðflokkur byggingarlistamanna,
verkfræðinga og verkamanna sem
fylgdu einfaldri áætlun og listrænni
hugsjón.
Þannig var það að meira en 500
árum áður en Kólumbus lagði upp í
Ameríkusiglingu sína var dýrðarljómi
Monte Albán hvað mestur, þar höfðu