Úrval - 01.11.1982, Blaðsíða 91

HVER MYRTINAPÓLEON?
89
veggnum sem umlukti Longwood. Á
öllum hæðum í kring voru varðturnar
þar sem merkjaflögg voru notuð til að
gefa stöðugar skýrslur um hræringar
fangans. Milli varðturnanna sá
Napóleon fímm ensk herskip gæta
eyjarinnar.
Það sem Napóleoni var mest í mun
var að koma í veg fyrir að nafn hans
félli í fyrnsku í þeim heimi sem hann
hafði áður ráðið. Til þess að svo
mætti verða urðu útlagarnir að kom-
ast fram hjá ritskoðuninni sem stjórn-
aði öllum bréfaskiptum að og frá
Longwood. Napóleon fór sjaldan út
fyrir múrinn. En hinir riðu iðulega
niður að litlu höfninni í Jamestown
þar sem þeir heyrðu fréttir og spjöll-
uðu við sjómenn á skipum sem þar
höfðu viðdvöl. Sérstaklega var Franc-
esci Cipriani — þessi svartbrýndi,
óttalausi Korsíkumaður sem fylgt
hafði Bónaparteættinni alla sína ævi
— iðinn við að vera augu og eyru
Napóleons en þjónninn Louis-Eti-
enne hafði það embætti að skrifa upp
boðskapinn sem smygla átti út.
Um miðjan morgun, eftir að
Napóleon hafði skroppið í útreiðar-
túr, lét hann stundum kalla á Barry
O’Meara lækni. Napóleon hafði enga
þörf fyrir læknismenntun O’Meara á
þessum fyrstu dögum útlegðarinnar.
Hann var við góða heilsu. En O’
Meara var fróður um þær kjaftasögur
sem gengu manna á meðal á eynni.
Hádegisverður var venjulega fram
reiddur um ellefuleytið, annaðhvort
inni eða úti i garði ef veðrið var gott.
Maturinn var tilreiddur í eldhúsinu í
Longwood og voru þar að verki mat-
reiðslumenn sem Napóleon hafði
haft með sér. En þeir báru matinn
ekki fram. Það var hlutverk Louis
Marchands og tveggja aðstoðarþjóna.
Napóleon drakk eitt eða tvö glös af
þynntu víni með matnum, sjaldan
meira. Vínið var af hans eigin birgð-
um af vin de Constance, virtu, suður-
afrísku víni. Aðrir sem til borðs sátu
létu sér duga það vín sem í boði var
hverju sinni.
Napóleon reyndi að borða með
foringjum sínum en sífellt karpið í
þeim fór í taugarnar á honum. Hann
sagði við þá: ,,Þið eruð aðeins nokkr-
ar mannhræður á hjara veraldar. Það
minnsta sem þið getið gert er að láta
ykkur koma almennilega saman.”
Það var tilgangslaust. Helsta vanda-
mál þeirra var athafnaleysi. Það var of
lítið að gera þarna fyrir þessa fáu
menn. Það var aðeins Emmanuel de
Las Cases greifí, elsti fylgdarmaður
Napóleons í útlegðinni, sem hafði
nokkurn veginn nóg að gera því að
hann skrifaði það sem Napóleon las
fyrir. Las Cases hafði gengið í þjón-
ustu Napóleons á síðustu dögum
valdatímabils hans, að því er virðist í
því augnamiði að skrásetja sögu hans.
Bertrand stórmarskálkur var van-
sæil því að Montholon hafði bolað
honum úr sessi. Bertrand var þungur
á brún og sagði ekki margt en var
með fjölskyldu sinni eftir því sem
hann gat því við komið. Bertrand
hafði verið með Napóleoni síðan á