Úrval - 01.11.1982, Qupperneq 96

94
ÚRVAL
fölt og blæddi undan minnstu snert-
ingu”. O’Meara kenndi „banvænu
loftslagi” að hluta til um þessi
síendurteknu einkenni en það var al-
gengt þegar ekki var hægt að skýra
kvilla með öðru móti.
Bútarnir falla saman
í sameiningu skrifuðu Hamilton
Smith, Forshufvud og Anders Wass-
én, sænskur eiturfræðingur, grein þar
sem þeir skýrðu nákvæmlega frá
niðurstöðum rannsóknar Smiths á
þessu eina hári. Greinin birtist 14.
október 1961 í breska vísindatímarit-
inu Nature. I greininni var Napóleon
nafngreindur. Fyrstu viðbrögðin voru
frá Napóleonsfræðingum sem höfn-
uðu kenningunni. Forshufvud hafði
ekki vænst annars.
En aðeins hálfum mánuði eftir að
blaðið kom út með greininni var
hringt í Forshufvud frá Sviss. Það var
Clifford Frey, svissneskur vefnaðar-
vöruframieiðandi. Hann átti lokk úr
hári Napóleons — 50 hár — sem
upprunalega hafði verið í eigu Jean-
Abraham Noverraz, þjónsins sem
rakaði höfuð Napóleons daginn eftir
að hann dó. Frey bauðst til þess að
leggja fram nokkur hár til prófunar.
Hann fór sjálfur með hárið til Glas-
gow.
Meðan Forshufvud beið eftir niður-
stöðum Hamilton Smiths dró hann
upp tímatöflu fyrir síðustu sjö ævi-
mánuði Napóleons, frá því seint í
september 1820, þegar heilsu hans
fór hratt að hraka, fram á banadægur,
5. maí 1821. Hann skráði lista yfir öll
sjúkdómseinkenni hvers dags eins og
þau komu fram 1 skýrslum einhvers
vitnanna, Antommarchis læknis,
Marchands þjóns eða annarra. Þegar
listinn var fullgerður var hann orðinn
mörg fet á lengd og nú mátti sjá
sveiflurnar í sjúkdómnum sem dró
Napóleon til bana. Einkennin dreifð-
ust ekki jafnt yfir alla línuna heldur
komu í syrpum milli tímabila þegar
hann hresstist að nokkru leyti. Af
listanum mátti lesa að Napóleon
hafði fengið sex öflugar arseníkeitran-
ir á þessum tíma, þá síðustu í mars.
Eftir það var eins og eðli einkennanna
breyttist nokkuð. Honum skánaði
dálítið um miðjan apríl, þegar hann
gerði erfðaskrá sína, en síðasta hrinan
stóð ekki nema um hálfan mánuð.
Skýrsla Smiths barst snemma í
desember. Hann hafði greint 20 hár
úr lokknum. Hann gat sýnt fram á að
annar endinn á hverju hári hafði verið
skorinn — rakaður frá en ekki klippt-
ur. Þetta kom heim við vitnisburð
Louis Marchands. Sum hárin hafði
Smith prófað með upprunalegu
aðferðinni sinni sem mældi aðeins
arseníkinnihaldið í heiid. í því komu
fram 3,27 til 3,75 hlutar af arseníki á
móti milljón — milli fjórum og fimm
sinnum eðlilegt arseníkinnihald í
mannshári.
Tvö hár, annað 13 en hitt 9 sentí-
metrar að lengd, reyndust nógu iöng
til að gera á þeim hlutaprófun. Þau
festi Smith á pappír, er þau höfðu
verið geisluð, og skar þau niður í