Mímir - 01.04.1973, Blaðsíða 5

ÓLÖF BENEDIKTSDÓTTIR:
SKYGGNZT UM í HEIMI DÆGURVÍSU
JUTGERÐ TIL B.A. PRÓFS í ÍSLENZKU í SEPTEMBER 1971
Formáli
Jakobína Sigurðardóttir er fædd að Hælavík á
Hornströndum 8. júlí 1918. Hún er nú búsett
að Garði í Mývatnssveit, þar sem hún stundar
ritstörf sín auk húsmóðurstarfa.
Sem rithöfundur er Jakobína tiltölulega ung.
Fyrsta bók hennar kom út árið 1959-
Þessar bækur hafa komið út eftir hana:
Sagan af Snæbjörtu Eldsdóttur og Ketilbjörtu
Kotungsdóttur, ævintýri, 1959.
Kvæði, 1960.
Punktur á skökkum stað, smásögur, 1964.
Dægurvísa, skáldsaga, 1965.
’Snaran, skáldsaga, 1968.
Sjö vindur gráar, smásögur, 1970.
Auk þess hefur Jakobína samið blaðagreinar
og erindaflokk í útvarp.
Eins og sjá má af þessari upptalningu, hefur
Jakobína fengizt við Ijóðagerð, auk skáldsagna
— og smásagnagerðar. Við lestur sagna Jakobínu
kemur einnig í ljós, að þær eru mjög fjölbreyti-
legar að formi.
Helztu kostir Jakobínu sem rithöfundar eru
formsnilld, félagslegt raunsæi og eðlilegar pers-
ónulýsingar. Þetta tvennt síðarnefnda fléttar hún
mjög saman.
Með hverri nýrri bók hefur hróður Jakobínu
og vinsældir aukizt. Fyrstu bókum hennar var
lítill gaumur gefinn. Smásagnasafnið vakti
nokkra athygli, en það var fyrst með Dægur-
vísu, að verðugur áhugi vaknaði á höfundi
hennar. Sú bók hlaut miklar vinsældir meðal
bókaunnenda. Hún var lögð fram af hálfu ís-
lands við úthlutun bókmenntaverðlauna Norð-
urlandaráðs fyrir árið 1966.
Enn meiri athygli og umræður vakti þó hin
pólitíska skáldsaga Snaran, og með henni skip-
aði Jakobína sér sess meðal fremsm rithöfunda
þjóðarinnar.
Þess má geta, að nú í ár, 1971, hlaut Jakobína
skáldalaun í fyrsta sinn.
Bækur Jakobínu hafa allar hlotið jákvæða
dóma gagnrýnenda.
Um Dægurvísu segir Erlendur Jónsson í
Morgunblaðinu:
„Um hæfileika Jakobínu sem rithöfundar er
ekki að efast. Ekki þarf heldur að fara í graf-
götur um mannþekking hennar og lífsskilning,
né heldur túlkunargem á listrænum vettvangi."1
Einar Olgeirsson segir í Rétti:
„Og það er ekki um það að ræða, að „Dægur-
vísa" er einhver bezta listnæmast unnin af þeim
skáldsögum, sem birzt hafa um langt skeið."2
Sjálf vil ég taka fram, að lestur bóka Jakobínu
hefur veitt mér mikla ánægju og fróðleik. Samn-
ing þessarar ritgerðar, og þar með endurtekinn
lestur á Dægurvísu, hefur með hverjum degi
aukið álit mitt á list þessa höfundar.
Helzm vandamál, sem upp hafa komið við
samningu þessarar ritgerðar, em sprottin af
eigin vanþekkingu á nútímabókmenntafræði.
1 Erlendur Jónsson: Dægurvísa Jakobínu. Morgunbl.
5. des. ’65, bls.8—9.
2 Einar Olgeirsson: Jakobína Sigurðardóttir: Dægur-
vísa. Réttur ’66, bls. 86.
5