Mímir - 01.04.1973, Side 52
þýðenda, því að mönnum virðist mistamt að
bregða þessu fyrir sig. T. d. virðist Thomas
Mann hafa miklu meiri tilhneigingar í þessa
átt en Erich Maria Remarque, ef marka má
dæmin hér að framan.
En hverju erum við þá nær eftir þessa athug-
un? Hvað getum við nú t. d. tekið til bragðs,
ef einhver þýzkumælandi bæði okkur að hjálpa
sér að snara setningunni Der Mann, dessen Frau
gestern gestorben ist, hat Bier getrunken? Ja,
það er um ýmislegt að velja. T. d.:
1.1: Maðurinn, sem missti konuna sína í gær,
drakk bjór.
Maðurinn, sem var giftur (já eða kvæntur,
mér er sama) konunni, er dó í gær (sbr. 7),
drakk bjór.
I. 2: Maðurinn, sem konan, sem dó í gær, var
gift, drakk bjór.
I. 3: Maðurinn, sem konan dó frá í gær, drakk
bjór.
II. 1: Maðurinn drakk bjór, en konan hans dó
í gær.
Maðurinn, en hann átti konuna, sem dó
í gær (sbr. 1), drakk bjór.
Maðurinn, en kona þessa manns (sbr. 19)
dó í gær, drakk bjór.
Maðurinn, en hann á látna konu frá í
gær (sbr. 29), drakk bjór.
II. 2: Gengur víst ekki hér!
II. 3: ? Maðurinn með látnu konuna frá í gær
drakk bjór (eitthvað er þetta nú skrýtið!).
II. 4: Maðurinn drakk bjór. Konan hans dó í
gær (þetta var betra!).
II. 5: Erfitt er að koma því við hér.
II. 6: Maðurinn (konan hans dó í gær) drakk
bjór.
II. 7: Maðurinn drakk bjór, þar sem (= þar eð)
konan hans dó í gær (merking e. t. v.
önnur).
II. 8: Ekki þægilegt að koma við.
II. 9: Má auðvitað alls staðar nota!
ÞESSAR ÚTGÁFUR VORU NOTAÐAR:
Thomas Mann: Tonio Kröger. S. Fischer Verlag.
Útgáfa prentuð í Hamborg 1970.
íslenzk þýðing: Gísli Ásmundsson: Tóníó Kröger.
Mál og menning, Reykjavík 1942.
Mario und der Zauberer; Tobias Mindernickel;
Anekdote; Das Eisenbahnungliick; Wie Jappe und
Do Escobar sich priigelten; Tristan.
Útgáfa: Samtliche Erzáhlungen. S. Fischer Verlag,
Frankfurt a. M. 1963.
íslenzk þýðing: Ingólfur Pálmason: Maríó og töfra-
maðurinn og fleiri sögur.
Mál og menning, Reykjavík 1970.
Rainer Maria Rilke: Geschichten vom lieben Gott:
Wie der Verrat nach Russland kam,
Eine Geschichte dem Dunkeln erzáhlt.
Útgáfa: Werke in drei Bánden. Dritter Band. Prosa.
Insel Verlag, Frankfurt a. M. 1966.
íslenzk þýðing: Hannes Pétursson: Sögur af himna-
föður.
A. B. Reykjavík 1959.
Erich Maria Remarque: Im Westen nichts Neues.
Kiepenhauer & Witsch.
Köln/Berlin, 1968.
íslenzk þýðing: Björn Franzson: Tíðindalaust á
vesturvígstöðvunum.
Reykjavík 1930.
Halld-ór Laxness: Die gute Jungfrau und andere
Erzáhlungen.
Þýzk þýðing: Ernst Harthern. Rowohlt Verlag.
Hamburg 1958.
EFTIRMÁLI:
Skylt er, að hætti merkra vísindamanna,
að geta konu sinnar með þökk í upphafi
eða lok ritsmíðar. Mér er sérstaklega ljúft
að geta þess, að konan mín, Sigríður
Magnúsdóttir, safnaði dæmum úr sögunni
af Maríó og töframanninum.
Þá vitum við það!
52