Mímir - 01.04.1973, Side 19

II. Niðurstöður
í einkvæðum orðum af gerðinni CVC: — CV:C
er hlutfallið milli smttra og langra allófóna 6
einhljóða (af 8), þ. e. /í/, /i/, /u/, /a/, /o/,
/ú/, u. þ. b. 3:5. Að því er varðar hin einhljóð-
in er hlutfallið lægra eða u. þ. b. 7:10 fyrir
/e/ og nær 3:4 fyrir /ö/. Hlutfallið er hæst
fyrir allófóna /ú/, u. þ. b. 4:7. Meðallengd
stuttra einhljóða er 13,2 hundraðssekúndur (hs)
en meðallengd langra 20,1 hs. Lengd stuttra
sérhljóða er því 63% af lengd löngu sérhljóð-
anna (Sjá mynd 2.)
hs
Mynd 2: Dvöl stuttra og langra einhljóða.
o
o
o
o
o
o
cvj
O
O
O
O
O
Ln
%
/tr /

( 70//
/w ■ýo/
®
langir aliófóhar • stuttir dlófónar o
300
400
600
1000
Mynd 3: Hljóðgildi stuttra og langra einhljóða.
(Tölurnar gefa til kynna tíðni í riðum á sekúndu.)
langa sérhljóðsins (20,2 hs), þ. e. s. 10% minni
en í aðblásturslausum atkvæðum. Stutta sér-
hljóðið ásamt aðblæstri (6,2 hs) er að lengd
84% af langa sérhljóðinu. Stutta samhljóðið
(14,0 hs) er 85% af lengd langa samhljóðsins
(16,5 hs). Heildardvöl orðanna er mjög áþekk:
Orðið með stuttu sérhljóði er 1,1 hs styttra en
orðið með löngu sérhljóði. (Sjá mynd 4.)
Sömu hlutföll haldast í tvíkvæðum orðum:
CVhC:V — CV:ChV. Meðaldvöl stuttu sér-
Formantbygging stuttra og langra allófóna
/e/ og /ö/ sýnir, að töluverður hljómgildismun-
ur er á þeim. Mætti því hugsa sér, að hljóðgildis-
munurinn réði meiru um aðgreiningu hinna
smttu og löngu allófóna en lengdin. En þegar
þess er gætt, að t. d. allófónar /ú/ em einnig
töluvert frábrugðnir hvor öðrum að hljóðgildi,
og einnig, að mestur munur mældist einmitt
á dvöl smttra og langra allófóna þessa hljóðs,
missir ofangreind tilgáta að nokkm marks. (Sjá
mynd 3.)
í orðum af gerðinni CVhC: — CV:Ch er
dvöl stutta sérhljóðsins (10,7 hs) 53% af dvöl
f » I____I J > ---1 J
0 10 20 30 hs
Mynd 4: Dvöl sneiða í orðum af gerð CVhC:/CV:C.
19