Ársrit Skógræktarfélags Íslands - 15.12.1990, Side 66

Það sem hér verður upp talið á frekar við þennan
hóp.
MARKMIÐSSETNING
f flestum tilvikum eru skógræktarfélögin nú
þegar með svæði eða girðingar á sínum snærum
og framkvæmdir eru þegar hafnar. Má þar af leið-
andi álykta að markmiðssetning á því stigi sé
endurskoðun á fyrri markmiðum.
Félagar verða að gera það upp við sig hvort
endurskoðunar sé þörf á markmiöum einstakra
framkvæmda. Enég skora á alla að vera óhræddir
við að storka örlögunum og taka til gagngerrar
skoðunar núverandi starfsemi og markmið
þeirra. Taka fyrir hvert einstakt svæði og reyna
að komast til botns í tilgangi ræktunarinnar á
hverjum stað.
SKRÁNING SKÓGLENDA
í fyrstu ætla ég að kynna fyrir ykkur hvað felst í
þessu hugtaki.
Skilgreining: Söfnun gagna og gerð korta á
núverandi og fyrirhuguðum skóglendum og skóg-
rœktarsvœðum.
Tilgangur:
- Gera ákvörðunartöku um framkvæmdir mark-
vissari, áætlanir áreiðanlegri.
- Auðvelda eftirlit með skógræktarframkvæmd-
um.
- Grunnur fyrir upplýsingabanka um stærð og
ástand skóga.
- Geta komið rannsóknum í skógrækt að miklu
haldi, t.d. rannsóknum á hvaða þættir hafa
áhrif á vöxt og þrif trjátegunda/kvæma.
Framkvœmd skráningar:
Hvað er skráð: AUt að 28 mismunandi upplýs-
ingar um hvern reit. Á stækkaðri loftmynd
(1:5000) er skógræktarsvæðinu skipt upp í reiti
sem eiga að vera sem einsleitastir.
Skráning upplýsinga og kortlagning er útivinna
sem aðeins er hægt að framkvæma í þurrviðri
að sumri til þegar gróður er grænn.
Inni er síðan teiknað kort af svæðinu og upplýs-
ingum komið fyrir í tölvu, reitir eru flatarmáls-
mældir. Notendur geta á þessu stigi fengið í
hendurnar bæði kort og gagnaskrá fyrir sín
svæði. Þeir sem ekki hafa aðgang að gagna-
vinnslukerfi því sem Skógrækt ríkisins notar
geta fengið prentaða út spjaldskrá.
Nú er skráning skóglenda nokkuð viðamikil
úttekt og kostnaðarsöm. En hér mega menn ekki
spara eyrinn og kasta krónunni. Þótt upphæðir,
sem nefndar eru við gerð slíkra áætlana, séu háar
eru þær aðeins brotabrot af þeim fjármunum sem
Iagðir eru í sjálfar skógræktarframkvæmdirnar.
T. d. hefur okkur reiknast til að kostnaður við
skráningu og nokkuð ýtarlega áætlanagerð fyrir
nytjaskógrækt nemi u.þ.b. 2-3% af heildar-
stofnkostnaði. Það eru um 3.000-5.000 kr/ha
lands. Þessar kostnaðartölur eiga við land sem
ekki er búið að planta í. Kortiagning á svæðum,
sem plantað hefur verið í, er nokkuð tímafrekari.
Hverjir geta framkvæmt þessa vinnu?
Áætlanadeild Skógræktar ríkisins hefur
undanfarin ár stundað slíka skráningu og hafa
þrír starfsmenn hennar fengið mjög góða
þjálfun. Gallinn er bara sá að þessir starfsmenn
eru ofhlaðnir skylduverkefnum sem eru skráning
skóglenda Skógræktar ríkisins og nytjaskóg-
ræktar bænda. Með tilkomu skógarþjónustu
Skógræktar ríkisins mun starfsmönnum, sem sjá
um skógarkortlagningu og áætlanagerð, fjölga og
verkefnin færast á fleiri hendur. Ráðrúm til að
sinna öðrum verkefnum verður þá meira.
Önnur lausn er að Skógræktarfélag íslands
ráði til sín starfskraft sem geti sinnt skógræktar-
skráningu félaganna.
ÁÆTLANAGERÐ
Ef vel er staðið að skógræktarskráningu tel ég
að sjálf áætlanagerðin þurfi ekki að vera ýtarleg
hvað skógfræðilega þáttinn varðar. Kortið og þær
upplýsingar, sem því fylgja, gefa mjög gott yfirlit
yfir stöðu framkvæmda.
í flestum tilvikum er nóg að korti og spjaldskrá
fylgi tillaga um hvaða aðgerða sé þörf í hverjum
reit, t.d. val á tegundum í óplöntuð svæði. I
samantekt gæti síðan komið fram tillaga að for-
gangsröðun og summa aðgerða, s.s. heildar-
plöntufjöldi í girðingu. Félagsmenn hafa síðan
frjálsar hendur við að aðlaga framkvæmdir sinni
starfsemi. Aðrir skipuleggjendur, sem leitað er
64
ÁRSRIT SKÓGRÆKTARFÉLAGS fSLANDS 1990