Morgunblaðið - 06.06.1982, Blaðsíða 7

Morgunblaðið - 06.06.1982, Blaðsíða 7
MORGUNBLADID, SUNNUDAGUR 6. JÚNÍ 1982 /7 r~i Umsjénarmaður Gísli Jónsson 149. þáttur Víkingur Guðmundsson tók upp í bréfi sínu barna- gæluna alkunnu: líium, bium, bamba, bb'rnin litlu þamba fram um fjalla kamba að leita þar lamba. Margt er gott í lombunum, þegar þau koma af fjollunum, gollurinn og görnin, og vel stíga börnin. Ýmsir hafa þetta eilítið öðruvísi, en ég held, eins og Víkingur, að þamba hafi ver- ið breytt í ramba vegna þess að menn skildu ekki hvað sógnin að þamba merkir þarna. Sú sögn kemur ekki fyrir í fornum bókum okkar, svo að ég viti, en í seinni tíma máli merkir hún m.a. að kjaga áfram með erfið- ismunum, einkum í vondri færð, gegn stormi og hríð. Samsvarandi er nafnorðið þamb. í fjórðu braglínu fyrri vís- unnar hafa menn, eins og Víkingur innti upp, hneigst til að setja inn höfuðstaf í sögninni að fara („þau fara að leita lamba") í stað þess sem hér er prentað í upphafi. Hér hefur braglínan sjálf- stæða stuðlasetningu, en enginn höfuðstafur verður á milli lína. Hvað er svo gollur? Gollur- inn er poki sem lykur um hjartað, einnig nefndur goll- urshús (pericardium). í þenn- an poka létu menn koma kjöt og mör og gerðu sér af því gott í munni. Úr þjóðvísum og barna- gælum lifir hið besta á vör- um fólksins öld eftir öld, og enginn veit höfundinn. Oft verður þessi gamli, yndislegi kveðskapur frjór í síðari tíma bókmenntum með þeim hætti að skáld yrkja undir áhrifum frá honum með alls konar tilbrigðum, stundum lítt breytt frá hinum gamla texta. Ég tek hér fáein dæmi, og geta menn spreytt sig á að leita enduróms hinna gömlu stefja í yngri bókmenntum. Fagrar heyroi ég raddirnar vid Níflungabeim. Ég get ekki aofíð fyrir söngunum þeim. Fagurt syngur svanurinn um sumarlanga tío. \'i mun lyst an leika sér, min liljan frío. Fagurt galaoi fuglinn sá foroum tío í lundi. Lislamaðurínn lengi þar við undi. Stúlkurnar ganga sunnan með sja með línsvuntur langar og léreftin blá. „Meitlaður og fægður" stíll íslendinga sagna verður ekki nógsamlega lofaður, hvernig sem þessar frægu sögur hafa orðið til í öndverðu. Mjög er það mikilvægt að lestur þeirra haldist við, og í því sambandi eru útgáfur með nútímastafsetningu afar nauðsynlegar. Ekki er þá heldur að gleyma þeim áhuga sem það vekur, ef vel tekst að gera kvikmyndir eft- ir sögunum, eins og til dæmis Útlagann eftir Gísla sögu Súrssonar. Fjöldi fólks kepptist við að lesa söguna eftir að hafa hrifist af mynd- inni og Gísla saga er til í þægilegri skólaútgáfu. Maður austur á landi hringdi í mig og þótti ámæl- isvert, þegar menn voru að auglýsa eitt og annað á kjör- dag. Honum fannst þolfallið á orðinu dagur athugavert og vildi, held ég, segja á kjör- degi. Auðvitað „má" segja hið síðara, en fyrra orðalagið er ekki síður gott, gamalt og gilt. I íslensku er tíniinn ýmist táknaður í þolfalli eða þágu- falli, hvort heldur er með forsetningum eða forsetning- arlaust. Til algerra undan- tekninga telst tímaeignarfall. „Komið annars dags" = ann- an dag, segir í Völundar- kviðu, og í Hávamálum: llins biBdrm dtgs (= daginn eftir) gengu hrimþursar ... Við segjum að eitthvað gerist á skírdag, á aðfanga- dag, á sumardaginn fyrsta, ekki á skírdegi, á aðfanga- degi eða sumardeginum fyrsta. Breytir engu um eðli málsins hvort orðið er með greini eða ekki. Komdu á fimmtudaginn, segjum við líka, ekki á fimmtudeginum. Án forsetningar morar málið í fallegu tímaþolfalli: Daginn út og daginn inn. Hann var hér viku eða mán- uð. Forsetningarnar á eða í eru með öllu óþarfar og til lýta ef nokkuð er. Um hitt, þegar tíminn er táknaður í þágufalli, má svo taka dæmi eins og: Hann var hér vikum og mánuðum saman, eða hið fræga dæmi úr Völundar- kviðu: Nóttum fóiu seggir, negldar vóru brynjur, skikiir bliku þeira við inn skarða mána. Verðbréíamarkaður Fjárfestingarfélagsiris GENGI VERÐBREFA 6. JUNI 1982 VERÐTRYGGÐ SPARISKÍRTEINI RÍKISSJÓÐS: 1970 1. flokkur 1970 2. flokkur 1971 1. flokkur 1972 1. flokkur 1972 2. flokkur 1973 1. flokkur A 1973 2. flokkur 1974 1. flokkur 1975 1. flokkur 1975 2. flokkur 1976 1. flokkur 1976 2. flokkur 1977 1. flokkur 1977 2. flokkur 1978 1. flokkur 1978 2 flokkur 1979 1. flokkur 1979 2. flokkur 1980 1. flokkur 1980 2. flokkur 1981 1. flokkur 1981 2. flokkur Meoalávoxtun ofangreindra fram verðtryggingu or 3,7—5%. Solugengi pr. kr. 100.- 8.823,94 7.127,91 6.304,47 5.463,56 4.633,34 3.376,04 3.109,72 2.146,78 1.761,32 1.326,71 1.256,68 1.007,68 934,74 780,61 633.77 498,73 420,25 324,87 245,06 192,60 165,48 122,89 flokka um- VEÐSKULDABREF MED LÁNSKJARAVÍSITÖLU: Sölugengi m.v. 2 afb./éri 1 ár 2 ar 3ár 4 ár 5 ár 6ár 7ár 8 ár 9 ár 10 ár 15 ár 96,49 94,28 92,96 91,14 90,59 88,50 87,01 84,85 83,43 80.40 74,05 nafn- vextir (HLV) 2%5 2% 2'/2% 2Vz% 3% 3% 3% 3% 3% 3% 3% Ávoxtun umfram verðtr. 7% 7% 7% 7% 7% 7%% 7'/4% 7Vi% 7V4% 8% 8% VEÐSKULDABREF ÓVERÐTRYGGÐ: Sölugengi m.v. nalnvaxti (HLV) 12% 14% 18% 18% 20% 40% 1 ár 68 69 70 72 73 82 2ár 57 59 60 62 63 77 3 ár 49 51 53 54 56 73 4ár 43 45 47 49 51 71 5ár 38 40 42 44 46 68 VERÐTRYGGÐ HAPPDRÆTTISLÁN ; RÍKISSJÓDS ^rTo?: B — 1973 2,715,42 C — 1973 2.309,24 D — 1974 1.958,25 E — 1974 1.339.56 F — 1974 1.339,56 Q — 1975 888,58 H — 1976 846,63 I — 1976 644,18 J — 1977 599,43 1. II. — 1981 119.55 TOKUM OFANSKRÁÐ VERDBRÉF í UMBOOSSÖLU Veröbréfamarkaður Fjárfetingarfélagsiris Lækjargötu 12 101 Reykjavik lönaöarbankahúsinu Simi 28566 Per Kleppe, fram- kvæmdastjórí EFTA: Kemur í heimsókn til íslands íjuni llelsingfors, 4. júní. Vrí Kreysteini Jóhannssyni, fréttastjóra Mbl. PER Kleppe franikvæmdastjóri fríverslunarsamtaka Evrópu kem- ur í heimsókn til íslands 24. júní nk. Kleppe sagði í samtali við Morgunblaðið að hann myndi dvelja á íslandi dagana 25. og 26. júní og eiga þá viðræður við stjórnmálamenn og talsmenn ýmissa félagasamtaka, en ekki væri búið að ganga frá dagskrá heimsóknarinnar. Einnig kvaðst Kleppe myndu halda blaða- mannafund í Reykjavík og sagð- ist vona að tími gæfist til ferða- lags út fyrir borgina. Þetta er fyrsta heimsókn Kleppe til ís- lands eftip að hann varð fram- kvæmdastjóri EFTA í desember sl., hann hefur oft komið til ís- lands áður, en hann var um ára- bil viðskiptaráðherra Noregs. ÍÞRCpi LANDSLEIKUR ÍSLANDS OG MÖLTU Á SIKILEY Lýsing íþróttafréttaritara Mbl. á staönum ÍÞRÓTTAMÓT HELGARINNAR Itarlegar og spennandi íþróttafréttir TSíáamatfcadutinn Mazda 929 1980 Blá sans, ekinn 28 þús., útvarp, segulband, snjó- og sumardekk. Verö 125 þús. „____,-'^bÆH Ford Mercury Capri 1979 Blár, V-6-vél, ekinn 34 þusund, sjálfskiptur, aflstýri, snjó- og sumardekk. Verö 135 þús. (Ýmis skipti). Toyota Crown 1980 Rauour, ekinn 75 þús., aflstýri, út- varp, diesel. Verö 150 þús. Ath. skipti. Mazda 2000 626 1980 Blá sans, ekinn 20 þús., utvarp segulb., snjó- og sumardekk Verð 108 þús. Subaru 1800 4x4 1982 Brún sans, ekinn 15 þús., útvarp og segulband. Verð 145 þús. Chevrolet Concour 1977 Silfurgrár, ekinn 85 þús., rafmagn í læsingum og rúöum, sjálfskiptur, aflstýri. Verö 120 þús. ¦JV - Galant G.L. 1978 Brúnn, ekinn 60 þús, útvarp. Verö 73 þús. Lancer1980 Drapplitur, ekinn 28 þús., útvarp, segulband, snió- og sumardc-kk. Verð 108 þús. Sapporo 2000 G.S.R. 1980 Silfurgrár. ekinn 21 þús., 5 gira, út- varp og segulband. Verð 150 þús.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.