Morgunblaðið - 25.07.1985, Blaðsíða 32

Morgunblaðið - 25.07.1985, Blaðsíða 32
32 MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 25. JÚLÍ1985 ffimc&mffliiHto Útgefandi Framkvæmdastjóri Ritstjórar Aöstoðarritstjóri Fulltrúar ritstjóra Fréttastjórar Auglýsingastjóri hf. Árvakur, Reykjavík. Haraldur Sveinsson. Matthías Johannessen, Styrmir Gunnarsson. Björn Bjarnason. Þorbjörn Guömundsson, Björn Jóhannsson, Arni Jörgensen. Freysteinn Jóhannsson, Magnús Finnsson, Sigtryggur Sígtryggsson, Ágúst Ingi Jónsson. Baldvin Jónsson. Ritstjórn og skrifstofur: Aöalstræti 6, sími 10100. Auglýsingar: Aö- alstræti 6, simi 22480. Afgreiösla: Kringlan 1, sími 83033. Askrift- argjald 360 kr. á mánuöi innanlands. I lausasölu 30 kr. eintakiö. Neyðarlög í Suður-Afríku Stjórnvöld í Suður-Afríku gripu til þess um helgina að setja neyðarlög á þremur stöðum í landinu. Segja talsmenn stjórnarinnar að þetta sé gert til þess að koma í veg fyrir ofbeldisverk í byggðum svartra manna, sem eins og kunnugt er hafa verið settir til hliðar af hvíta minnihlutanum, herraþjóð- inni í landinu. Þegar betur er að gáð er sérkennilegt, að nú sé jafn mikið veður gert út af neyðarlögum í Suður-Afríku og raun ber vitni, því að að- skilnaðarstefna kynþáttanna í landinu — apartheid- stefnan alræmda — byggist á svipuðum grunni og neyðar- lög: að unnt sé að réttlæta opinbert ofbeldi, valdbeitingu stjórnvalda, með því að verið sé að gæta almannaheilla með lögum, sem í eðli sínu eru ranglát og stangast á við réttlætiskennd manna. Eins og fram kemur í grein blaðamanns Morgunblaðsins, sem var í Jóhannesarborg um síðustu helgi, og birtist í blað- inu í gær, er ekki unnt að halda því fram að Suður- Afríka sé alræðisríki eins og kommúnistaríkin. Fjölmiðlar eru frjálsir í Suður-Afríku, þótt neyðarlögin nú takmarki það frelsi. Ibúar landsins hafa skoðana- og málfrelsi, sem ekki þekkist í kommún- istaríkjunum. En hin annar- legu og harðneskjulegu að- skilnaðarlög spilla auðvitað þessu frelsi og ekki síst rétti manna til atvinnu og búsetu, svo að ekki sé talað um rétt- inn til að ráða málum sínum sjálfur. Hugmyndafræðin á bak við aðskilnaðarstefnuna er grimmdarleg og afleið- ingar stefnunnar í fram- kvæmd bera þess glögg merki. Stefnan stangast á við rétt- lætis- og siðferðiskennd frjálshuga manna. „Það sem hvítir menn hræðast hvað mest við að veita svörtum kosningarétt er að jafnframt er þeim gefið vald til að hafa áhrif á tekju- dreifinguna," segir í Morgun- blaðsgreininni í gær. Hallað hefur undan fæti fyrir Suð- ur-Afríkumönnum í efna- hagsmálum undanfarið og rekja margir aukna spennu í landinu einmitt nú til þess. Slík spenna breytist síðan sjálfkrafa í andúð á hinum óréttlátu aðskilnaðarlögum, en af þeim leiðir meðal ann- ars að hvítir njóta hagsældar, sem af markaðskerfinu leiðir, en svartir verða að sætta sig við örbirgð undir opinberri forsjá, sósíalisma af verstu gerð. Ofbeldisþáttur aðskilnað- arstefnunnar hefur kallað á það, að svertingar svara í sömu mynt. Þeir hafa komið á fót samtökum á borð við Afr- íska þjóðarráðið (African National Congress) og Sam- afríska ráðið (Pan African Congress), sem hvort tveggja eru samtök sem hafa vald- beitingu og skæruhernað á stefnuskrá sinni. í næsta nágrenni við Suður-Afríku er Zimbabwe, gamla Rhódesía, þar sem hvítur minnihluti stjórnaði í krafti hroka og valdbeitingar en verður nú að sætta sig við, eins og aðrir íbúar landsins, að völdin eru komin í hendur marxista, sem ætla ekki að sleppa þeim fyrr en í fulla hnefana. Setning neyðarlaganna sýnir ógöngur aðskilnaðar- stefnunnar. Þjóð, sem vill skipa sér á bekk með vestræn- um lýðræðisríkjum, verður ekki stjórnað með þessum hætti. Þetta gera margir hvít- ir menn í Suður-Afríku sér ljóst. Þar eins og hvarvetna annars staðar, þar sem of lengi hefur verið haldið í úr- elta stjórnarhætti, verður hræðslan við róttækar breyt- ingar þó skynseminni yfir- sterkari hjá þeim, sem með völdin fara. Miklu skiptir við núverandi aðstæður í Suður-Afríku að öfgamenn í stríðandi fylking- um fái ekki ráðið ferðinni. Til marks um mann úr hópi svertingja, sem þorir að taka afstöðu án þess að hún sé endilega í samræmi við sjón- armið þeirra sem háværastir eru, má nefna Desmond Tutu, biskup í Jóhannesarborg. Með því að fordæma í senn stefnu stjórnvalda og gagnrýna jafn- framt þá svarta kynbræður sína, sem myrt hafa aðra svertingja fyrir meint sam- starf við stjórn hvítra manna, tekur biskupinn deilumálið nýjum tökum — hvorir tveggju eiga nokkra sök. Hann hótaði meira að segja að flytja úr landi, ef svartir ofbeldismenn héldu ekki aftur af sér. Nú er beðið eftir því, að jafn sterk rödd skynsem- innar heyrist úr röðum hvítra manna í Suður-Afríku. Stóræfingar Sovétmanna á Norður- Atlantshafi Sovéskur tundurspillir af Udaloy-gerð. Skipin en ísland í upphafí æfínganna nú og hélt síðan noi send yrðu £ hcttu- og átakatímum með liðsauka FLOTASTJÓRN Atlantshafs- bandalagsins telur að 38 herskip, 25 aðstoðarskip og líklega um 40 kafbátar, hafi tekið þátt í flotaæf- ingum Sovétmanna á Norður-Atl- antshafi undanfarna daga. Þá hef- ur flotastjórnin skýrt frá því, að sovéskar flugvélar hafi farið að minnsta kosti 275 ferðir inn á æf- ingasvæðið á þessum tíma. Sumar þessara flugvéla voru aðeins í um 40 mílna fjarlægð frá íslandi. Hér fer á eftir stutt yfirlit yfir þessar æfingar sem Wesley L. McDonald, flotaforingi og yfir- maður Atlantshafsherstjórnar NATO, en ísland tilheyrir varn- arsvæði hennar, sagði að væru einhverjar hinar umfangsmestu, sem Sovétmenn hefðu nokkru sinni efnt til. Upplýsingarnar eru byggðar á því, sem undirstjórn Atlantshafsherstjórnarinnar í Northwood á Englandi sendi frá sér um æfingarnar. Myndirnar eru fengnar frá varnarliðinu á Keflavíkurflugvelli og voru þær teknar á meðan á æfingunum stóð. Það var þriðjudaginn 16. júlí, sem staðfest var af eftirlitssveit- um NATO, að skip úr sovéska Bystrasaltsflotanum hefðu byrjað æfingar á austurhluta Atlands- hafs. Þá voru skip úr Norðurflot- anum komin suður fyrir ísland og hinn 12. júlí sigldi flotasveit úr Svartahafsflotanum út á Atl- antshaf úr Miðjarðarhafi. Hinn 17. júlí gaf flotastjórn NATO út formlega tilkynningu um að Sovétmenn hefðu hafið al- hliða aðgerðir sem sýndu, að þeir væru að æfa flota sinn í því að stöðva liðs— og birgðaflutninga á norðurvæng Atlantshafsbanda- lagsins. Þennan dag létu Bear-D og Foxtrot kafbátaleitar- og eftir- litsvélar Sovétmanna til sín taka á Noregshafi, beggja vegna Islands, það er milli íslands og Grænlands og Færeyja og einnig suður með strönd Noregs að Hjaltlandseyj- um. Auk þess sáust Badger-flug- vélar, sem búnar eru tækjum til rafeindanjósna, á flugi við ísland og suður undir Hjaltlandseyjar. Flugvélarnar komu allar frá Kóla-skaganum. Föstudaginn 19. júlí sást flug- móðurskipið Kiev (37.000 tonn) og beitiskipið Kirov (28.000 tonn) norðarlega á Noregshafi og voru þar æfðar loftárásir gegn skipun- um. Þá voru skipin úr Eystrasalts- flotanum undir forystu beitiskips- ins Grozniy komin norður á milli Færeyja og íslands og sáust 150 sjómílur norðaustur af íslandi. Landgönguskip úr Eystrasalts- flotanum voru um kyrrt á Norður- sjó um miðja vegu milli Skotlands og Danmerkur. Eins og af þessari lýsingu má ráða voru sovésk herskip á sveimi um allan eystri hluta Norður- Atlantshafs. Skip úr Eystrasalts- flotanum fóru til móts við sveitina úr Miðjarðarhafsflotanum og sameiginlega héldu þessi skip sig undan írlandi og þar fyrir suð- vestan. Á þessum slóðum hafa Sovétmenn áður efnt til gagnkaf- bátaaðgerða, það er æfinga sem miða að því að granda kafbátum. Skipin úr Norðurflotanum, sem í upphafi æfinganna sigldu suður fyrir ísland, héldu laugardaginn 20. júlí undir forystu tundurspillis af Udaloy-gerð í áttina að Færeyj- Morgunblaoio/Varnarliðið á Keflavfkurflugvelli Sovc.sk Bear-D-eftirlitsflugvél. Trjónan fram úr nefí hennar er notuð þegar eldsneyti er d Vestur þýski tundurspillirinn Schleswig Holstein. Hann fylgdist með ferðum sovésku lan um.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.